Özet
İçişleri Bakanı Parti Kurultayında Dilekklere Cevap Verdi.
Bay Şükru Kaya, Kadınların Çarşaf ve Peçe Meslecinin Zamanla Halledileceğini, Kurultayın En Büyük İsi, Köylüyü Toprak Sahibi Etmek Olduğunu Söyledi ve Yol Vergisi Hakkında Düşündüklerini Anlattı.
Aydın Milli Bankası...
Banka, Aydın'da Ulusal Bir Varlıkktır.
İrak'da Çıkan Isyanın Liderleri Teslim Oluyorlar.
Irak Hükümeti Yeni İslahat İçin Hazırlanıyor. Irak'da Neler Olacak?
Diğer Gazeteler
Tam metin içeriği
ri
4
77
“eğmiş
kara, WU (AA) - CE.
kurultayı dün öğleden
Ve #ohra yaptığı Iki top
da dilekler komisyonu
üzerinde alâkadar ba
la İzahatını ve kurultay
İİ nn mütyleslarını din.
Urultayın toplantısının on
Nin Dİ işgal eden bu gö
ti lerde içişleri bakanı Şük:
Ya'nın kendi bakanlığına
k Meg elelerle, hükümetimizin
Li
Yadasının ana (hatlarını
i Vi beyanatını dün bildiril
1
leri bakanımızın bu di.
nden
Tele dilek
, temas edilmemiş bazı
Melerle içişleri bukenlığı
kadar bulanduğu bazı
m Üzerinde ( düşüncelerini
Meyag ler ve bu arada, fuhuş,
dink Peçe, yol vergisi ve
İşleri hakkında sorular
Uğlardır.
ig ara karşı içişleri baka
? Şu karşılığı vermiştir;
m ve peçe meselesi
ba Ayata bunun yeri ne
sonra söz alan bazı
komisyonunun rapo
Ni bozün ne haldedir? Biraz
i e
bakacak olursak bu
nn ne kudar küçük ve
a müzakere etmeğe
olmadığını derbal an-
Kurultay; memleketin
Meselelerine taallâk eden
İşleri görmek, onları el.
totan mes'ul adamları
* çekerek ne yaptıklarını
* anlamak için toplan:
* Yokey siyah bir mendil
Ye çıkartalım mı çıkart.
m. mı? - Diye münakaşa
İçin değil, Türk inkılâ.
hn Palm ve - yapılacak
ozurunuza arzedilmekte.
çarşaf ve peçe işi de
Me'ele olsaydı. bu böyük
EE
İİ
İİİ
EZ £4
Küm bir mes'ele gö-
Ak digi den dolayıdır ki bir
My olarak bir iki kazı
Belmiş ve buna da icab
vab verilmiştir.
MİZİ, kadınlarımızı bir
ma bu kadar merbut
ekte bir milli menfeat
? Çarşaf ve peçe bu
ii “te yabancıdır, Yabancı
Nİ Belmiştir. Zaten köylü.
Pay e yüzü açıktır.
taş ibi İtlyat neticesi olarak
w M vee yüzlerinde
tadır. Hepimiz ken-
hn izde sözümüzün geç:
No "de. tatbik edelim. Söz
U yapacağınıza kâfi.
DO Veriyoruz sesleri, gl.
yl,
hi kere
old
öyle adamlar vardır
"da ailesi, annesi da.
halde gayet modern
. Fakat evine git
A ö Sag eilesini hoğgeldi.
m Us (Gireson) — Niçin?
demek ki bir hava
va 2 Bam devamla ;
Yür ©ndi diyarının havası
maleyh tekrar edi-
he pan bunuda progtamına
* sizden İâzımgelen kararı
yorum, Geli ve peçeyi bir
mes'ele yapmıyarak kadınları.
mızı kendi zevklerine ve İçi
mai anlayışlarına bırakalım.
Partimiz balkevi teşekkülleri
halkı tenvir ederek bu işi yü'
rütmelidir. Zabıta mes'elesi ol:
duğuna gelince, zabıta şüpheli
Bay Şükrü Kaya
meselelerde vezifesini yapmak
tadır. Hiçbir yerde kadın, yü
zü kapalı
mektedir.
İç İşleri Bakanımız, inkılâb
hergün inkılâb ve bir günde
yapılan bir inkılâb diye bir
kaide olmadığını, inkılâbın esa-
sı kurulduktan sonra onun te:
ferruatının zamanla tatbik edi-
lebileceğini söyliyerek, cumuri.
yet bir inkılâbdır, fakat onun
emrettiği işlerin tatbikatı yıl.
larca sürer ve sürecektir, de-
miş ve İlâve etmiştir;
— Çerşaf da böyledir. Çar.
şaf bazı yerlerde iktisadi bir
zarurettir. (oÇarfı omuzundan
aldığımız zaman kadın çıplak
kalır, yırtığını örtemez bir
hale gelir, tabii çıkaramazâınız.
Şükrü Kaya, çarşafın bir ka:
nunla men'ine İmkân olma
dığını ve bunun bir taraftan
halkın kendi hareketile, diğer
taraftan bükümetin ve kamu.
tay üyelerinin kurultayda geçen
bu müzakerelerden aldıkları
direktiflerle idari, siyasi ma:
hiyette karar ve teşebbüslerle
gelecek kurultaya kadar bunun
tamamen halledilmiş olacağını
söyliyerek yol vergis! hakkında
ileri sürülen sorulara geçmiştir.
B. Şükrü Kaya bu İş etra-
fında daha öncede Izahat ver.
diğini söyliyerek demiştir ki:
— Vergi meselesinin mü:
bim bir kismı siyasaya taallâk
eder, Kurultay ne karar verirse
o olar. Amma modern vergi
İşi teknik bir davadır. Bunları
çok yakından ince eleyib sık
dokumak kabildir. Memleketin
menfeati (o berededir? Ulusun
menfeati nerededir? Memleke,
tin umran ve İrfanı meye mü-
tevakkıftır? Vergiler nasıl alı:
mr? Bütün bunlar İnceden
inceye tetkik etmek İster.
Yol Vergisi
Yol vergisi gibi memleketi.
mizde yollarımız için kalan
yegâne memba: siyasal bir
fikirle derhal halletmekte mem-
leketin zararı olabileceğini ve
bu iain valnız İçişleri Bakan-
olarak rey verme:
Y Şükrü Kaya, mn Çarşaf ve Peçe Mes'ele-
» Zamanla Halledileceğini, Kurultayın En Büyük)|ulusal Bir Varlıktır
$ Köylüyü Toprak Sahibi Etmek Olduğunu Söyledi
Yol Vergisi Hakkında şik lerim) Anlattı,
lığımı 'değil, diğer bazı bıkan
lik ve mukamları da a'âkadar
ettiğini, onların da bu busus
taki (oOmütalealarının
lâzım geldiğini işaret ettikten
sonra demiştir ki:
— Vergiyi kaldırmak çok
kolaydır. Ve bazı yerlerde ce-ğ
maatlar çok temayül ederler.
Çünkü vergiyi kaldırmak mil.
leti yükünden kaldırmaktır ve
böşle teklifler ekseriya çok
alkışlara mazhar olur, amma
alınması
neticede gelecek olan vergiler
onun iki misli olarak gelir.
Çünkü memleket vergi ile ya
şar. Bugün bizim memleketi.
miz dünyada en az vergi veren
lerden: biridir. Sebebi, yıllarca,
asırlarca bu memleket O tabrib
edilmiş, millet soyulmuş, takatı
ka'mamıştır, Ondan dolayı az
Yoksa - verecek
vergi
vermektedir.
hsli varken
istemesinden değil.
dır ki memleketimizin
faası, umranı, “yolları, demir
yolları; mektebleri bu halde
kalmıştır. Elinize eldığınız her
me#'elenin içyüzüne baktığınız
vakit, diğer omemleketlerden
ne kadar geri ve bu memle
ketin ihtiyacına karşı nasıl ce
vab veremiyerek eciz bir vazi
yette kaldığımızı görür ve baş
larımızı önümüze eğerek, yâ
rabbi, bu memleket bu mah
rumiyetten ne zaman kurtula
caktır, diyo düşünürüz.
Yoksa bir bakan için huzu-
runnza çıkıb, evet bem zamanı
bakanlığımda vergileri kaldırı.
rım demek gayet kolaydır.
Fakat o adam huzurunuzda bir
yıl daha durabilecek bir salim
fikirli telâkki edilemez. Ben
öyle adama kalbimden merhu
met beslemem. Çünkü ona
demogog derler, halkı kandırı-
yorsun derler. Bu memleketin
bazı kısımları İstilâdan kurtu.
lalı çok olmadı. Daha 13 cü
yılını yaşıyoruz. Harlçteki va-
ziyet malüm. Her gün gazete:
ler açıkça yazmaktadırlar. Mil.
letler silâhlanmsğa ( gidiyorlar.
Süel bakanı da burada söyledi.
Yarın memleketin müdafaası
için 500 tayyareye ihtiyaç gö-
rülecek olursa, o şoselerimizi,
yollarımızı, şuraya, buraya tev-
cih edecek bazı tedbirler almak
lâzım gelirse ne yapacağız? Ki.
me müracaat edeceğiz?
(Millete sesleri)
Tabli o millet bunu vermek
ve yapmaktadır. Bunu paraya
tahvil edib zaten para darlığı
içerisinde yaşadığımız bu yıllarda
paraya tahvil etmekte müşkülât
çıkarırsak yarın o yolları yapa.
cak millet bulamazsınız.
Bu hususta Erkânı harbiyenin,
Milli müdafaanın, Nafıanın mü-
talensı İnceden - İnceye alınarak
meseleyi düşünmek, bir karar
vermek ve bu kararı tatbik et-
mek lâzımdır. Siyasi bir kurum
böyle bir cereyanla » vereceği
bir kararda zarar olabilir, Ba
fikrimi bir üye sıfatile söylü-
yorum İçişleri Bakanı sıfatile
değil, İçişleri Bakanı vereceği:
niz kararı tatbik eder, bu mes-
vermemek
O itibarla
müda-
Bankası..
Banka, Aydın'da
Aydın, (Hususi) — Eze mun-
takasında ulusal ekonomi ela.
nında: kuvvetli bir varlık olan
(Aydın zirsi canş birlikleri
ittihadı) nın temeli olan Aydın
incir kooperatifini kuranlar,
onları üremcilerin pençesinden
kurtarmak için Aydın'da birde
(Milli Aydın bankası) kurmuş:
lardı, Cumurluk çağından önce
kooperatif nasıl, hiçbir himaye
ve yardım görmeden tanınmış
kapitalistlerle mücadele ettise,
Milli Aydın bankası da daha
güçlüklerle çarpışarak varlığını
koruyabilmişti.
Kooperatifin olduğu g'bi
Aydın bankasının da yürümesi,
hızlanması ve bugün Aydın'da
ekonomi alanında kuvvetli bir
varlık olarak belirmesi cumur-
lukta oldu.
Milli Aydın bankasının son
genel kurul toplantısında oku.
nan yönetim kurulu raporun
dan aşağıdeki malümatı okur.
larımıza bildirmeği foydah gö
rüyorum:
Bankanın 933 yıbnda salt
kazancı 16436,08 lira olduğa
halde 934 yılında bu 10128,07
ye düşmüştür. Yönetim kurulu
raporunda buna sebeb olarak
933 yılında faiz ve iskonto
yüzde 18 den alındığı halde
934 de yüzde 12 ye düşmesini
gösteriyor.
İş çeliminin küçülmesinin de
küçük itibar kooperatiflerinin
ortaklarına yaptıkları avansların
düşürülmesinden ve bankaya
kırdıkları senedlerin azolmasın-
dan geldiği de raporda yazılıyor.
Üçüncü bir sebeb olarak da
yönetim kurulunun 934 yılında
iskonto İşlerinde çok kıskanç
ve hassas yürümesinden 933
yılında 71800 lirayı bulan is
konto muamelesinin 934 yılın:
da 44320 liraya düşmesidir.
»ıBemımımımımeımııe ie dede emi ie bei Memi emme deme Eeee dee eee Ee
eleyi iyice düşünmeli, etraf lıca
mütalea etmeli, ondan &opra
bir karar vermelidir. Karar ve
rildikten sonra onu yapacak el
bir saniye düşünmeden tatbik
edecek bir eldir. Bu hususta
hiç tereddüt olmasın,
Jandarma İşleri
Şükrü Kaya bundan sonra
jandarma işleri hakkında İleri
sürülmüş olan mütaleaya karşı
da jandarma teşkilâtımızın bu-
günkü vaziyetinden rakamlara
dayunarak bahsetmiş ve onlara
verilen ovazife, ehemmiyet ve
ağırlığını kaydederek, şurada
burada tehaddüs etmiş birkaç
cürmü bütün bir kitleye, bu
.memleketin bütün jandarma:
sına yüklemekte ancek zarar
olacağını söylemiş ve jandarma
wız, halka fens muamele yap:
makta olduğu hakkındaki söz:
lerden tenzih ederim, demiştir.
İçişleri bakanı, toprak İşleri
hakkındaki müteleaya da, bu
me&'elenin yalnız muhacirleri
değil, ayni zamanda yerli hal.
kımızı da ilgiliyen bir iş ol
duğunu söyliyerek:
Toprak işleri:
— Bugün, demiştir; köylü
lerimizin birçoğu topraksızdır.
Şarkta ve garpta bazı vilâyet.
lerde birçok köyler başkaları.
nın toprağı İçindedir. Ve köy-
lünün evl ve toprağı yoktur.
şleri Bakanı nı Parti Kuru İta-(— ( Tekesenil Jlrak'da Çıkan yam Li.
nda Dileklere Cevab Verdi.”
derleri Teslim Oluyorlar.
Irak Hükümeti Yeni Islâhat Için Ha-
zırlanıyor.. Irak'da Neler Olacak?
Bağdad, 17 (A.A) — Fırat
bölgesinde karışıklıklara (date
neşredilen resmi tebliğ bü
tün kaza köylerinin hükümetin
kontrolu altında toplanacaklarını
söylemektedir.
Albuhassa Savahhim ismin
deki kabile başkanları ile diğer
ihtilâlcı liderler hükümet me-
murlarına teslim olmuşlardır:
Bağdad, (Hususi) — Haşim
pa:a kabinesi memlekette sükü
neti İade ettikten sonra ıslah
ve İmar tatbike
başladı.
Genel sağlık, kültür, bayın.
dırlık ve sulama gibi işlerle
uğraşıyor. Devlet hastanesini
genişlettikten sonra Elektirihde
yeni bir hastane yaptırdı. Bu
laşık hastalıklarla savaşmak için
yüzbinlerce lira tahsisat koydu.
Bağdad'da Dlele üzerine iki
programını
100,000 Lira sermayesi olan
bankanın ihtiyat akçası 50,000
liraya dolmuştur. 934 Yılı ka
zancı 41298 45 lira olub hfsse
darlara temel yassya göre veri
lecek 9o 5 üremden başka yüzde
2,40 da kazanç dağıtılacaktır.
Yönetim kuruluna yeniden
eklenen bir üyeliğe Aydın say
lavı Mazhar Germen seçilmiş
ve kura sonunda yönetim ku
rulundan çekilen Bay İbrahim
Necib, Bay Şerif Pehliven ve
Bay Halid de gene seçilinişter-
dir. Bankanın yönetim kutulu
başkanlığına gene Aydın saylavı
Bay Nazmi Topcu seçilmiştir.
Aydınımz için ekonomik
alanda ulusal bir varlık olsn
ve 26400 liraya yaptırdığı kendi
kapısında çalışan bankamıza ye
ni yıl içinde iyl işler ve kazanç.
lar dilerken, kıymetli direktörü
B. Akile arkadaşlarının değerli
yararlık ve hizmetlerinide bu
rada aümeğı bir ödev bilirim.
0. Becerik
Köylüyü toprak sahibi kılmak
ve köylüye Türk vatandaşlık
ve haysiyetine yakışacek çekil.
de toprak sahibi etmek ve
beslemek bizim ilk vazifemiz.
dir. Partimiz bir madde olsrak
bunu kabul etti. Buna eld ks.
nupları da yakında kamutsya
getireceğim. Dört yılda bir ku.
rulan kurultayımızın büyük bir
vasfı vardır, Falan kurultaydan
sonra bu bkanvn çıktı, ikinci
kurultay şunu, üçüncü bunu
yapmıştır, denir. Benim kana
atime göre, bu kurultayın en
büyük vasfı Türk köylüsünü
toprak sahibi yapmak üzerinde
aldığımız karar ve yaptığımız
programdır. Dördüncü büyük
kurultoy tarihte bununla övü-
nebilir. Çok gariptir. Türkü
ye ziraat memleketidir. Ve ge
niş toprakları vardır. Fakat
burada diğer Oomemleketlerde
olduğu gibi toprak mes'elesi
ve ağrter yoktur (Mütaleası
vardır) hayır arkadaşlar; bu
yerinde bir mütalea değildir.
Türkiyede Oeğrer mes'elesi
vardır. Ve bu mes'ele kamuta.
yınıza kadar gelmiştir. Daha
dün hayal gibi söylenen lakır-
dı bu kamutayınızın meselesi
olmuştur. Diğer memleketler
bunu zamanında kabul ettiler,
Kabul etmiyenlerde büyük za
rara uğradılar ve zorla yap
tılar,
Zbüyük yeni köprü yaptırmağa
karar verdi. Eski köprüler ye:
tişmediği ve Bağdad yarım mil.
yon nüfuslu bir şehir haline
geldiği için bu yeni “köprülere
ibtiyaç vardır. o © ©
Maarif vezirliği, sanayi tah:
slli için Avrvpa'ya talebe gön-
derecektir,
Kerkükteki Huveyce nehrin-
den sulama İçin fetifade edile-
cektir. (Alabüd) kabilesine ald
onbin dö:
müm yer svlanacaktır. Hükü-
met yabancı memurları yalnız
f.n işlerinde kullanarak yerli
memurlarla geçinmek için ço:
guna yol verecektir. *
Elihaül vatani
olduğu gibi
Irak'ın en verimli
partisi ber
yıl bir kongre
yaptı. Bu partide Icak'ta şimdi.
iş başında ve kabined ki rica
Ve başka
lia çoğu dahildir.
partiler ortadan kalkmış gibi:
dir. Şimdi yeni intihabat ile
alâkadar oluyorlar.
intihabın serbest
olması ve Haşim paşanın (Tür-
Kongrede
kiyedeki Halk Pırkasına benzer)
yeni bir fırka teşkiline kolay-
lık olmak için Elihağl vatani
fırkasımı duğılmağı karar ver:
diği söyleniyor.
Bu yeni fırkaya Irakın en
kuvvetli ricali girecektir. Ve
sağlam esaslara bağlanacaktır.
Yeni intihsp maya sonlarında
yapılacaktır. Nüfusun çoğaldığı
sayımdan erlaşıldığı için ala
fazlasile 94 meb'us çıkacaktır,
«TÜRK SÖZÜ»
Türkdili
Balıkesir'de çıkan *Tüzkdiü,
arkadaşımız on yaşına girmiş
tir. Yıllardanberi memleket ve
ülkü uğrunda muvaffekıyetle
çalışan arkadaşımızı kutlular,
daha çok seneler hizmetine de:
vamını gönülden dileriz.
B. Şükrü Kaya bu sözlerden
Bonra İç İşleri
bütün teşkilâtlarile her zaman
vatandaşın yardımına koştüğunu
bir şey ifade edemiyeceğini, asıl
mes'elenin katile katiliik, hır-
sıza hirazlık yaptırmamak ol.
duğunu İşaret ederek İrticanın
önüne geçilmek ve onu taki.
betmek bir iş değildir. Bu bir
mes'ele (olarak (söylenemez.
Memleketi tenvir ederek böyle
bir şeye kapılarların duha rü-
yalarındı iken yakalarına ya:
pışmak lâzımdır.
Asıl mes'ele budur. İçişleri
bakanı yapılan işler yıllarla
ölçüldüğü taktirde nasl çalı”
şıldığını ve neler yapıldığının
görüleceğini
işaret ederek sözlerini şöylece
bitirmiştir:
— İşler, baylar, filan, filan
yerler kâmilen dilimle, dilinizle
konuşuyor dediğim vakit ala-
cağım cevap neden bu zamana
kadar olmamış, çok geç kalınmış
olacaktır. Hepimiz bu suallere
uğrayacağız.
Anadoludan,
istiklâl harbi neticesinde
kovdunuz diyecekler. İşte da
hili işler de aşağı yukarı böy
ledir-
Bu sözlerden sonra iç bakan-
lığa aid dilekler reye konul.
muş ve onaylanmıştır.
bakanlığının
ve anlaşılacağını
toprağımızdan “
manı kovduk dediğimiz zaman
a