Özet
B. Venizelos'un Hükûme Aleyhine Beyannamesi:.
Diğer Gazeteler
Tam metin içeriği
im Sahife —4
Mektebliler için
PARALAR
Küçük
Tabiat Bilgini.
—l * 8 e ee ——
EY yn
Burnava Ziraat
Enstitüsünde...
Özkan, bu İşte usta manav-
ralarla küçük dostu için yer
almağa çalıştı. Birlik üyelerine
doğrudan doğruya (Yeni gelen)
İn aralarına karışmak istediğin!
söyledi. o Arkun'on o deyimli,
özenli kolleksiyonlarından hiç
tunmadı. Yalnız oldukça tertipli
bir çiçek yaprak kolleksiyonu
bulunduğunu söyledi.
Özkan'ı dinliyen birlik şö
valyelerinden biri şöyle dudak
bükerek omuzlarını silkmişti.
— Ne! Demişti, bu küçük
iki üç haftada bir nebat kol.
leksiyonunun yapabileceğini mi
sanmış? Bir başkası da ona
uyarak ;
, — Bizim aramıza karışmak,
birliğimize girebilmek için Bur.
nava'nın kırlarından birkaç pa.
patya koparmakla bu İşin bite-
bileceğini mi sanmış? Diye gül-
dü. Özkan arkadaşlarının düşü.
nüşlerini değiştirmeğe hiç özen-
medi. Onlardan bile fazla gü-
lerek (Yeni gelen) in toyluğile
eğlenir gibi yaptı. Yalnız yeni
arkadaşları Arkun'un kolleksi-
i yonunu birliğe getirmesi lâzım
| gelen günü belli ettirdi. O
günü de iple çeker gibi bekledi.
O gün gelmişti, İmtihan ku-
© rumu (İmtihan heyeti ) İşile
Arkun'u bekliyen arkadaş mek-
tebliler, onun getirdiği kollek-
siyonu, hele bugünedek biç
Ni birisinin yapmadığı albümleri
© de görümce şaşkınlıklarını, tak-
© dirlerini gizleyememişlerdi. (Bö-
İ cekler evimi) gidib gördükten,
onların resim albümlerini de
ellerine geçirdikten sonra Ar-
kun'un etrafında bir övmek
, bir kutlulamak O yağmurudur
© başladı..
Arkun, tabiat tarihi birliği.
ne onaylanmakla kalmadı. Şim-
© diyedek mektebde hiç görül.
o memiş birşey oldu... Arkun'a,
i birliğe girer girmez en güzel
o çen sevimli bir nişanla beraber
© — şövalyelik ünü verildi.
Büyük Avrupa akademilerin.
de verilen bu ünü, ona, daha
> ondört yaşındayken mektepleri-
© min kurduğu arkadaş birliği
vermişti!... Bundan pekâz bir
© zaman sonra da dirimli birlikçe
Arkun'a (Birlik başkanlığı) pa-
yesi verildi,
'g Arkun burada geçirdiği dört
© beş yıl içinde nebat kolleksi-
© yonu gibi böcek kolleksiyonunu
da korudu. İkisinide her yön-
den şişirdi. Özkan ise Arkunun
en büyük dostu kalmış, onun,
özlü işlerinde en birinci rek-
lâmcı kesilmişti. Bu geçen ku.
runlar (Devirler) içinde Arkun
Mesan derslerine de çok çalış-
mıştı. Oldukça iyi derecede
Fransızcayı öğrenmiş İngilizceyi
“de okuryazar ve hayli anlar
olmuştu.
Annesinin ve kendisinin kü.
“ çük ökonomilerini, büyük ta.
- biat bilginlerinin yazılarını sa-
© tn alabilmek ve bu süretle
araştırmalarını genişletebilmek
İçin o sarfettiler. Çok defalar
, kendi buluşlarile Jussleu ( Jü-
“siyö ) ve Line gibi bilginlerin
— tezlerini, düşünüşlerini karşı-
laştırdı. Birliklerinde elde ettiği
neticelerden (görüşürken, bu
© büyük bilginlerin tasnif nenlle-
rini anlatır, Jussleu'ü Line'den
çok daha doğru görüşlü bul-
Yunanistan İsyanı NasılB. yyizolmnti Hüküme
Aleyhine Beyannamesi.
Çıktı ve Neler Oldu?
Dün Gelen Atina Gazeteleri İsyanın
Nasıl Çıktığını Yazıyorlar.
Dün öğleden sonra gelen
Atina postası, İsyan hareketinin
tafallâtını yazan Yunan gazete.
lerini getirmiştir. İzmir'de bu-
lanan Yunan kolonisi, postaha-
nenin önünde ve gazete bayii-
nin dükkânında toplanmışlar,
gazetelerin poatahaneden alın.
masını dakikalarca beklemişlerdi.
Bir gazete almak için 50 kuruş
verenler çok oldn. Gazete bayli,
Yunan gazetelerini birkaç da-
kika zarfında satmış ve abone-
lerine bile gazete götüreme-
miştir.
İsyan hakkında uzun tafsilât
veren, yalnız ,,Elefteros Ant
ropos,, gazetesi ile “Proiya”
gazetesi gelmiştir. Diğer gazete-
lerin bir kısmı bükümetçe ka
patıldığından bu o gazetelerin
1, 2 ve 3 mart tarihli nüsha.
ları gelmemiştir.
“Elef teros Antropos” gazete-
sinin isyan hakkında verdiği
tafsilâtı aşağıya yazıyoruz:
İsyan Nasıl Başladı?
İsyan, geçen cuma günü ge:
ce yarısı baş göstermiştir. Hü
kümetçe vazifelerinden çıkarı!-
mış olan donanma zabitlerin.
den bir kafile, Salamin tersa-
nesine giderek Averof zırhlısını
ve Eli kruvazörünü (basmışlar
ve gemilerin süvarilerine cebir
istimal etmek suretile onları
kendi emellerine İştirak ettir.
dikten &onra iki kruvazör ve
iki denizaltı daha alınarak Is.
yan bayrağını çekmişlerdir." Bu
hâdise esnasında Averofun ikin-
ci süvarisi asilere boyun eğme-
diğinden öldürülmüştür. Hâdi.
seden haberdar olan hükümet
derhal harekete gelmiş ve asi
gemilerin nereye gittiğini tesbit
etmeğe çalışmıştır.
Asi donanma kaçıyor:
Sabahu karşı alınan haberler;
(Averof) zırhlısı ile (Eli) kru:
vazörünün ve İsyana İştirak et-
tirilen diğer gemilerin, Girid'e
doğru yol aldıklarını bildiri-
yordu. Bunun üzerine deniz
Zaman geçtikçe de Arkun
18—19 çağlarına gelmiş, gel.
miş, koskocaman bir delikanlı
olmuştu. Fakat geleceğin belki
çok kıymetli bir bilgini olmıya
hazırlanan bu genç çocuğun,
ajlesi fakir kalmaktan kurtula-
mamıştı, Bunun içinde Arku.
nun artık hayatını kazanmasını
düşünme zamanı gelmiş de
mekti...
İşte önüne bulunmaz ve en-
çok istiyebileceği bir fırsat düş.
müştü, Kendisine Trabzon zen.
ginlerinden birisinin tek evlâ-
dının hocalığını onaylamasını
söylüyorlardı. Bu zengin, Trab.
zon'un deniz boyunca uzanan
geniş topraklarında oturuyor.
muş. Arkun denize yakın ol.
makla sayısı milyonları geçen
deniz böceklerini, balıkları sık
sık ve yakından görebileceğini
düşündü!.
Bunların da büyük tablat
sırlarını öğrenmek İstiyordu.
Sevince dolu bir gönülle yeni
işine başlamak için İzmir'den
ayrıldı,
Muallim
Sabite A Ülün
tayyarelerinin, asi donanmayı
takib etmesi (kararlaştırılmış
ve bir hava filosu harekete
getirilmiştir.
Tayyareler)harekete geçti:
Deniz tayyareleri sesi donan.
maya Hanyu sularında rastla
mışlar ve hemen bomba atma.
ga başlamışlardır. Bu espada
(Averof) zırhlısının o görünme.
diği anlaşılınca, asi donanma:
nın, kısmen başka taraflara
gittiği tahmin edilmiştir. Fil
hakika (O(Âverof) o zırhlısının
(Peramyı) bombardıman ettiği
ve birkaç ev' yıktığı baberi
geldi.
Kabine Derhal toplandı:
Hükümet, derhal fevkalâde
tedbirler almış ve vaziyeti ko.
nuşmak üzere toplanan kabine;
iece yarısından sonraya kadar
müzakeratta bulunduktan sonra
bir beyanname neşretmiştir.
Beyannamede, Yunan mille.
tnin hükümete yardım etmesi
istenilmekte ve Yunanistan'ın
mukadderatını kendi keyif ve
heveslerine âlet etmek, kanunu
ayaklar altın almak ve cüm-
huriyeti çiğnemek İstiyenlerle
son dakikaya kadar mücadele
edileceği ve asilerin şiddetle
takib ve tenkil olunacağı bil.
dirilmekte idi.
Efzunların İsyanı:
Hükümetin beyannamesi üze-
rine zabıta kuvvetleri Jâzim-
gelen tedbirleri almış ve taraf
taraf asileri tel'in için yapılan
nümayişleri yatışırmağa o çalı-
şırken Atina'daki Efzun aske.
rinden bir bölüğün isyan ettiği
anlaşılmıştır, bunun üzerine asi
Efzunları tenkil için gönderilen
kıtaat, asilerle 4 saat müsademe
ettikden sonra Efzun bölüğü
nün efradını dağıtmış ve bun.
ların silâhlarım alarak zabitle-
rile beraber hepsini tevkif ey.
lemiştir.
Atina ve Pire'de Heyecan:
Bütün bunlar olub biterken
Atina ve Pire halkı heyecan
ve korku içinde titriyor, umumi
bayat durmuş, bütün mağaza
ve dükkânlar kapanmış bulu.
nuyordu. Halk, saatte bir ilâve
çıkaran gazete idarehanelerinin
önünde toplanmış, İsyan hak.
kında mütemmim malümat bek-
liyordu. Vaziyet, Mart'ın ikinci
gönü sabahına kadar böylece
devam etti. Fakat bu müddet
zarfında hükümet, âsllere tel.
sizle ültimatom vermiş ve he-
men cevab İstemişti, Öğleden
sonra saat 15,30 da, asi donan.
manın başında bulunan (Demes-
tika)dan bir telsiz gelmişti.
Bu telsizde hükümetin roetali-
batına yarım saat sonra cevab
0! N
2g orda...
Averof ve ilk isyanda öldürülen
Averof'un ikinci süvarisi
Asilerden cevab yok
Aradan snatler geçti fakat
asilerden cevab gelmemişti. Bu-
nun üzerine hükümet, tekrar
Atanasyos Siyokos
telsizle wuhabere etti ve biraz
sonra (Averof) zırblısından şu
cevab geldi:
“Şimdi de cevab
ceğim. Tarsfeynin mücadelesin-
den çok büyük zararlar husule
geleceğini idrak ediyoruz. Mü.
zakere için her zaman hazırım. ,,
veremiye-
Amiral musvini
Demestika
Girid'de de isyan
Bu telsiz gelince hükümet,
asilerle her hangi bir müzake.
reye girİşmek istememiş ve İs
yana iştirak eden harb gemile.
rinin hemen Salamin tersane
sine İadesini istemiştir. Bu es
nada, Girid umumi valisinden
içişleri bakanlığına gelen bir
telgrafta, Hanya'da müsellâh
kimseler tarafından büyük bir
miting yapıldığı ve bizzat Ve.
nizelos'un da bu mitinge İşti-
rak ettiği bildiriliyordu.
İkinci bir telgraf
Bu telgrafı ikinci bir telgraf
daha takib etti, Bunda gu ha-
ber veriliyordu:
“Tepeden tırnağa kadar esi
lâhlanmış olan binlerce kimse-
ler tarafından yapılan miting
esnasında (askeri kumandanı
bir nutuk söylemiş ve hükü.
met aleyhinde bulunmuştur.
Venizelos asilerle beraber:
Bunu müteakib Venizelos,
Hanya'da mahalli bir hükümet
tesla ettiğini söylemiş ve balkı
kendisile beraber hareket et.
miye davet eylemiştir. Venize-
lotun bu daveti üzerine üç
kişilik bir ihtilâl komitesi te-
şekkül etmiştir. Bu komitede
saylav (Ladaki), saylav (Manuço)
vardır. Üçüncü şahsın İsmi
gizli tutulmaktadır.
Venizeloa, ihtilâl Okomitesi
teşekkül ettikten sonra Girid'de
bulunan meb'usan ve ayan aza-
sını evinde toplamış ve uzun
müzakerelerde bulunmuştur.
Bu müzskerelerin, verdiği
netice hakkında vazih malümat
alınamamıştır.,,
Girid umumi valisinin bu
telgrafı üzerine nazırlar meclisi
fevkalâde toplanmış ve iki sınıf
askerin silâh altına alınmasına
karar vermiştir. Nazırlar meclisi
toplantı halinde iken, hüküme-
te sadık kalan zabitlerden mü.
rekkeb büyük bir beyet sü
bakanı general Kondilisi gör.
mek İstemiş ve bu zabitler,
nazırlar meclisinin müzakere
salonuna alınmıştır. Bu zabitler
asilere karşı alınacak tedbirle"
rin çok şiddetli ve âcll olma:
sını İstemiğler, orduyu fazla
zaptedemiyeceklerini
bildir.
— Başı 1 inci yüzde —
den bu İki torpidonun Salamin
tersanesine avdet etmeleri lü-
zumunu bildirmiştir.
mehafilden (temin
olunduğuna göre, İcab ederse
ticaret gemilerine de top yer:
leştirilecek ve asiler bitinceye
kadar takıb olunacaktır.
İsyan esnasında ölenler ve
yaralananlar çoktur. (Bunla:
nn hakiki miktarı henüz tesbit
edilmemiştir.
İstanbul, 4 ( Hususi ) —
Atina'dan haber veriliyor;
Hükümet, verdiği
mühlet iştirak
ettirilen berb gemileri Salawin
Resmi
asilere'
içinde isyana
tereanesine iade edilmezse, Han:
ya'mn baştanbaşa o tayyarelerle
bombardıman edileceğini bil
dirmiğtir.
Kandiye'den gelen haberler,
orada asayişin devam eltiğini
Kandiye ahalisinin, asilere ilti-
hak etmediğini bildiriyor.
Paris 3 (A. A ) — Havas
Ajansının Atina hususi muha-
birinden:
Nazırlar yapmış oldukları
toplantıda hükümete sadık kal:
mış olan ve henüz terennede
bulunan filo cüzütamlarını se-
ferber etmiye karar vermiştir.
Bunlar isyan halinde bulunan
gemilere karşı sevkedilecekler-
dir. İsyan halindeki gemilerin
tayyarelerle bombardıman edil.
mesine bugün ibtimal tekrar
başlanacaktır. oFevkalâde harp
meclieleri teşkil edilmiştir. Ii»
vanı barp asilerin yerin mu
hakemesine yarın başlıyacak
ve hiçbir istinaf ve temyiz
müracaati kabul edilmiyecektir.
Kavala kolordu kumandanı
general Kammenos değiştirii.
miş ve yerine general Zeppos
tayin edilmiştir. Gazetelere göre-
70 zabit hizmet ffa etmek
üzere Makedonya'ya sevkedil.
miştir. Mahalefet fırkasına men:
sub birçok politikacılarla meb”.
uslar tevkif edilmiştir.
Muhalefet rüesasından bir-
çoğu ortadan (kaybolmuştur.
Hükümet fevkalâde olan vaziyet
karşısında fevkalâde tedbirler
almağa karar vermiştir. Bu
tedbirler vaziyetin Otamamile
tasfiyesine kadar ve alacağı
şekle göre tatbik edilecektir.
Bu tedbirler İsyanın tamamen
bastırılmasını ve muhalefetin
yeni bir takım iğtişaşlar çıkar.
ması İmkânının önüne geçmeği
istihdaf etmektedir. Hükümet
asilerle hiçbir veçhile wzlaş-
mayı kabul etmiyecektir.
Atina, 4 (4.4) — Tayyareci.
ler tarafından verilen malümata
göre, tayyarelerden biri tara.
fından atılan bir bomba Suda
limanında bulunmakta olan
Averof zırhlısına isabet etmiş-
tir. Tayyareciler zırhlının üs.
tünden uzun bir duman öütu-
nunun yükseldiğini (görmüş.
lerdir. Zırklının ciddi surette
hasara uğramış olduğu zanne-
diliyor.
Atina 4 (A.A) — Asilerin
elinde bulunan ve Serigo adası
etrafında cevelân etmekte olun
iki torplito muhribi bükümet
tayyareleri tarafından bombar-
dıman edilmiştir. Netice malüm
değildir. Kitle halinde gönüllü
kaydedilmektedir. Bütün vilâ-
yetlerden Ohükümete coşkun
telgraflar (o gelmektedir. o Ege
ee veee adalarında
dedi;
yeri in dedir. ,
TI 5 MART KULL
Bay Venizelos'un fesat ve isya
hareketine iştiraki kendisini
Hanya'da yapılan bir mitinğ
esnasında söylemiş olduğu nu'
kundan aplaşılınaktadır.
Atina, 4 (A.A) — Son bs
berlere göre, Girid'e Suda lim
nına vasıl olmuş olan asi gem!
leri Venizelo'sun ikametgâhın
dan pek uzakta bulunmıyorlar.
Dün sabahleyin hükümetin tay”
yare kuvvetleri, bu gemile
taciz etmekte idi. Masmafili
bunlara basar vermemeye de
dikkat diyorlardı.
Bay Venizelos'tan hükümet
aleyhinde bir beyanname neşre*
derek Girid'in muhalefet fırka
sına mensub ayan ve meb'usav
&
N
szasını toplanmıya davet etmi;
olduğu zannolunuyor.
Atina'daki liberal kulübün de
hükümet memurları tarafından
araştırmalar yapılmış ve muhu-
lefet orüesasından Bay Anas
tasyo ve Kafandarla'in orada
gizli oldukları (o görülmüştür.
Memurlar ayni zamanda birçok
tüfekler bumbalar ve mühim
mat bulmuşlardır.
Maliye bakanı bay Pezmaz'
oğlu Avrupa'dan dönmüştür.
Son haberlere göre Niki ve
Leon ismindeki iki torpido
muhribi ile bir tahtelbahir sa
dık topçu kuvvetleri tarafından
hasara uğratılmıştır.
Cannes, 4 (A.A) — - Yunan
hükümetinin son isyan hare.
ketini tel'in etmesinden şüp-
bhelendiği general Plastiras Roy-
ter muhabirine obeyanatta bu-
Innarak son vekayiden kat'iy-
yen haberi olmadığını ve aslâ
Venizelos'la teşriki mesai kabul
eylemiyeceğini ve memlekete
ancak milletin daveti üzerine
döneceğini söylemiştir.
Atina, 4 (A.A) — Gazeteler
General Kondilis'in alınmış olan
askeri tedbirlere nezeret etmek
mek üzere bu hafta içinde
Makedonya'ya gideceğini haber
vermektedirler. Generale gay-
bubeti esnasında B. Maksimos
vekâlet edecektir.
Karaköse'de
Difteri ve Kızıl.
Karaköse, 4 (A.A) — Kara-
kösede bir difteri bir de kızıl
vak'ası zuhur etmişse de hükü-
met tababetince lâzımgelen ted-
birler alınmış, hastalığın yayıl.
masına meydan o verilmemiştir.
On gündenberi yapılan aruştır.
mada başka difteriye rasilanma-
mıştır. Bazı köylerde görülen
kabakulak ve boğmaca hastalık-
larına karşı da tedbirler alın.
mıştır.
Izmir Tramvay ve
Elektirik Şirketinden
Şebekede yapılacık ameliyat
dolayisile cereyanın:
1 — Bu ayın 6 ıncı çarşam-
ba günü saat S8Sden 17 ye
kadar Karşıyakada muradiye-
Fadılbey o Fahrettinpaşa İsmet:
paşa sokakları İle mücavir 80
kaklarda;
2 — Bu ayın 6uncı çarşam:
ba 7 inci perşembe 9 uncu
cumartesi ve 10 uncu pazar
günleri saat 7,30 dan 17 ye
kadar kestelli, ikiçeşmelik çir.
kin morahane dolaplıkuyu #0:
kakları ile mücavir sokaklarda
kesileceği o muhterem halkın
malümü gine e mi iğ
* nur. ü