language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-04-27 Sayfa 3

 



Özet

Tevfik Rüstü B. Rumaya hareket etti.

Mamafı Cenevredeki müzakereler hayli hararetlili olmuş ve mühim teklifler yapılmıştır.

Hakiki terk teslihat konferansı için istihzarata bulunmak üzere Cumhuriyet akvamın teşbihiye teşkil olan komisyon altını devlet iyi imkanları Cenevre'deydi. Komisyonun sindiği kadar akteleyici igerimler hep neticesi kalını Bu igerimleri eskiyaları nazariyay ve neçesiz minakasat ile getirgindin terk teslihat konferansının davet edilmesini temin edecek mişet nedeciler ele edilmiş idi. Hatta müzakereler ilerlemesi temin edecek esaslı bile hazırlanmamıştır. Fılsat bu igerimleri İngiltere, Ruslar, Fransızlar ve diğer bazı devletler terki teslihat konferansının müzakere esas olmak üzere mukavale projeleri hazırlamalar ve komisyonu teşkil etyemlere ise bu devletler terki teslihat konferansının temin edecek mişet nedecileri ele edilmiş idi. Hatta müzakereler ilerlemesi temin edecek esaslı bile hazırlanmamıştır.

Hakiki terk teslihat konferansı için istihzarata bulunmak üzere Cumhuriyet akvamın teşbihiye teşkil olan komisyon altını devlet iyi imkanları Cenevre'deydi. Komisyonun sindiği kadar akteleyici igerimler hep neticesi kalını Bu igerimleri eskiyaları nazariyay ve neçesiz minakasat ile getirgindin terk teslihat konferansının davet edilmesini temin edecek mişet nedeciler ele edilmiş idi. Hatta müzakereler ilerlemesi temin edecek esaslı bile hazırlanmamıştır.

İşte bu tekrar, Hörst'in gazeteci likte felsefesini hulasa etmektedir: "Halk müttehemyi olundu zaman gazete ile mütteheye olmalı. Halk kendisi hissini ifade eden gazetesi sa- tahtın almakta eklenmiştir. Zamanında halkın temayilleri kendili tayin encis ve onlar kendisi devleti idare etmektedir. Kirli bir tekrar Hörst ortaya atılıdı zamanı ona peşkis atıldı, fakat bayağı bir masır nazariye bakmıştır.

Gazeteciliği büyük bir ticaret haline koyan Hörst, Seriye köy- makta, sahip yapmakta bitin Amerikan gazeteleri Hörst'te gösterdiği misalleri taklit etmektedir. Hörst gazetecilinin hatta zamanının alhak kaidelerini teşhi eden de ol olmuştur. Bugünün Hörst karları Amerika nüfusun dörtte birine bile olmak- maktadır.

Onun feindir ki bununa beraber Hörst Amerikanı taçça krall ola- maşılmıştır. Çünkü ona halkın ittimi- kalmamıştır. Halk eğimleri için onun samimiyetini kanı değildir. Onun baş makahsidesine fişir ve iddialara biraz daha dağlıktır.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

igili

ayf h PE
i mareket etti
izdeTi; e iğ ki
at vi ki iman muahedesi
arif (Yakında Ankarada
etmi 'mzalanacaktır
Eğ Betlin 524, ei
di ? 9z
sini OLA) — TeytikRüştü
m al hareket etmiştir.
ze Be Plindeki mükâlemeler
olu Veli e 25 ÇAA.) — Hariciye
ve bari “masında gerek hükümet
ii ve i 4mehto azalarile gerek: ten
N mik si alimlariyle müteaddit
akli k atlarda bulunmuştur.
yogi b. ari İva 05 5 l
e A koli Nezaretinde iki mem-
ii, görüşül alâkadar eden meseleler
mile e Türk-Alman hakem
ıt an müzaketatt oitmam
kal iştir, Muahade Seir ozi
Ankaralı. ede pek yakında
k eği imzalanacaktır.
sisi Nistan Baş vekilinın
Ir. Kat nutku
dei ndu alkasyada çıkan gazetelerde oku-
guna P ö a . iş
(İN geçen) Gl Ermenistan o Başvekili
bik kir ai € irad ettiği bir nutukta mez-
sel eze KS bulunan akalliyetler,
iş ii bi itler ve Türkler arasındakı
ii tab Klerine dair betvechi ati beyanat-
2 ulunrüştay;
- er
haz net yeni bir lâtin Alfabesi
ref ği alğ bu' suretle Türkler ve
del Maarif İçin yeni bir devir açılmış,
gi 2 meşrü temininde büyük bir
riniy ll lâkin Türk muallimle-
İ masin $ Türk mekteplerinin çoğal-
hal by Ni ii oluyor, Azerbaycanda dahi
enleri y i Bunun için Türk mual-
— Yetiştirmek üyere bir me
ğ tesiş edilmiştir. üzere bir mektep
T

e)

hasl

Rumaya

Yahdidi teslihat
İ İngiltere bahri
€Slihatın tenkisine

bile, taraitarmış

- <Londra 95 CAR) — M. Bal-
oi taktiben kırk bin
MÜNSte irat ettiği bir

nutukta Mütte

“Sibsonun «ci Amerika namına
teslikaç kanal “enevreddeki tahdidi i
ölan bilyan: “Yonu huzurunda vaki
> N Bi mühimmesine te-
gibi İni Amerikâ hükümeti
Sinif, Küme hükümetinin de her
tahdidini in harbiyenin yalnız

eğil tenkisini arzu etti-

ğini

FN maksadı temin için iki
, n ekdiğ ER. E aleiier
Mesaj YE kdiğeri ile teşriki

iğini, söylemiştir,
ar
Ciiavrk ge tayyareleri
teslikat ibiza GA.A) — 'Tahididi
ai ç Ömiş Tav
ptojesinde mühg iyonu mukavele
Gl €riç olup askeri
yyarelerin mik i
harbivesin; “Kr ve kudreti
Iyesini tenkişi ” ,
Ye ie sme ait ahkâm
Yİ, bal Hi laa tayyareleri ber-
Ka i târp, bömbardman' ve
€Saş. N diye tavsi£ eden ve
WZ6rj N
tenkisini miğ a miktarlarının
mevaddın mMiggi aşi diğer bazi
jesine ithaline g.. Dr p1o-
rahhasları tarafından, z ağ iğ
Olunan teklifi tetkik iu ve ağ
eylemiştir. we
Bu noktai nazar Yalnız Rus e:
rahhası M. Litvinok tarafından” 41.“
üzam ve müdalaa olunmüştur ,
Diğer delekeler böyle bir teklilin
Kabülü teslihatı havaiyenin tama-
mile : ) ” z
iy muadil olacağı müta-
casında ve .
Lap : bulunduklari için teklil
ği vi daraltma geti alınmıştır.
Bunun üzerine komisyon, iahdidi
: p - > Ne
teslihat konferansına Mi volunacal
cedvellerde Avrupa memleketlerine
mahsus tayyarelet ile müstenilekâta
WE tayyareler arasında bir fark

ÖZeşi N
bük mesi hususunda o muhtelif
ümetlerin serbest brakılmalarıma

dair E g
Tansanın teklifini müzakere

midi İngiliz ve Japon murah-
Viç okü dan iltizam ve ter-
AN bu. teklif “hakkında

İtalyan, R
leri bâzı me » Türk ve Çin defeke-

Yüdu ihtiraziye derme-

yak €ylemişlerdi

“olunmuştu .

r masından ve hudutları hep deniz ol-

ya ve müttefiklerinin eslihadan - tecrit
Rİ a ME e vd

"devletleri son derecede “teslih “edetek

“için örkame müstenit atideki malümat

- Rus toprağına giren

Terki teslihat nasıl kabil olur?

Devletlerin teslihat nisbetle-

ribir birine müsavi değildir

—— Ere

Mamafi Cenevredeki müzakereler hayli

hararetli olmuş ve mühim teklifler
yapılmıştır

Hakiki terki teslihat konferansı için

istihzaratta bulunmak üzere Cemiyeti

akvamın oteşebbüsiyle (teşkil * olunan
komisyon. altıncı devrei içtimaiyesini
Cenevrede (o aktediyor. (o Komisyonun

şimdişe kadar akteylediği içtimalar hep
neticesiz kalmıştı Bu içtimalar ekseriya
naZariyat ve meticesiz münakaşat ile
geçtiğinden terki teslihat konferansının
dâvet edilmesini temin edecek müsbet
elde edilmemiş idi. Hatta
müzakeratın ilerlemesini temin edecek
esasat “bile hazırlanmâmıştı. Filvaki bu
içtimalarda İngilizler, Ruslar, Fransızlar
ve diğer baZı devletler. terki teslihat
konferansının müzakeresine esas olmak

neticeler

üzere mukavele projeleri hazırlamışlar
ve komisyona teklif o eylemişlerse de
bunlardan hiçbiri . hakkında hatta iki
devleti muazzama arasında bile itilâf
hasıl olmadığından ya kat'i sürette red-
dedilmiş, yahut müteakip devreye talık

Devletlerin askeri menfaatleri ve
vaziyetlerinin başka olması itilâla mey-
dan Meselâ

mükellefiyeti askeriyenin mevcut olma-

vermiyordu. İngilterede

düğundari bu devlet terki teslihata esas
olmak üzere: mükellefiyeti o asksriyenin
ilgasında tereddüt etmiyor .

Halbuki Fransa
gerek (Almanyanın

gerek kendisinin,
ctralında o vücude
getirdiği müttefik devletlerin okKüdreti
harbiyesinin rubunu mecburi hizmeti
askeriyede görüyor. Bu sebepten Fransa
mükellefiyeti askeriye usulünden ka'iyen
ayrılmak . istemiyor. Harbi o urhumide
galip olan devletlerin kendi aralarında
bu kadar derin ihtilâf bulunurken harp-
ten mağlüp çıkan devletler ile evelkiler

arasında vaziyeti (askeriye ve bahriye

itibariyle dahâ derim farle-yardın. Sabık-»

müttefikler askeri, balıri ve harici cihet-
ten tepeden tırnağa < kadar müsellah
oldukları halde diğer bazı * devletler
büsbütün eslehadan tecrit. edilmiş bu-
lünüyorlar. Almanya, Avusturya ve Ma-
ördu ve esliha

catistanın — ellerindeki

ancah dahili asayişi temin edecek dere-
cede olduğundan bu devletler haricin
her türlü taarruzatına açık bulunuyorlar,
Bu; kadar « gayri * müsavi vaziyette bu-
arasında ciddi terki

elbette uyuşmağa

lunan , zümreler
teslihat hakkında
imkân yoktur. i

Filvaki Versay müsalehanamesi ak-
tedileceği zaman itilâf devletleri Alman-

edilmesinin umumi terki teslihat için
başlangıç olacağı ve yakında kendile-
rinin eslihadan tecerrüt ederek Alman-
yaya müsavi bir vaziyette bulunacak-
larını resmen vaat ve taahhüt eylemiş-
lerdi.

Halbuki Oon sene geçtiği halde
itlâf devletleri kuvvei (o harbiyelerini
tenkis * eylemek şöyle dursun bilâkis
Almanya, Avusturya ve Rusyadan -ay-
rilan . yerlerde teşkil ettikleri yeni

mevcut. teslihatı tezyit eylemişler ve
ihtimal üç misline çıkarmışlardır .

Eslihadan tecrit olunan Zümre ile

eslihasını «bir kat daha arttırmış olan

devletler arasındaki farkları - göstermek

, Pransanm Kara kuvveti: © hazarisi

32,000 zabit ve 730.000 asker, ihtiyati

İM hariç olarak 5 milyon Avru-
palı ve bir milyon müstemlekât askeridir.

Fransız: hazâri, ordusunun. eslihası
depolardeki :. hariç.. olarak 1350 hafif
ve 1500 ağir topturki istihkâmat topları
bü hesaptan; hariçtir. Yiransanın 2555
tankı ve birinci hatta 2500 “kara ve:400

—— m m m m ml m mam
———— İşm nim mmm Şönil
RR MR EE

—..

deniz tayyaresi vardır. Fransanın müt-
teliki Belçikanın kuvveti: hazarisi 89000
ve 4500 zabit, ihtiyatı 500000 askerdir,
Hafif topu 600, ağır 270, tankı 50,Kara
tayyaresi 250dir.

Fransanın diğer müttefiki Lehistanm
kara kuvveti: . hazerisi . 320,000 asker
ve 1,9500 zabit, ihtiyatı 3,100,000 asker-
gir. Eslihası 850 hafif, 420 ağır top,
290 tank, 500 kara tayyaresidir.

Fransanm diğer müttefiki Çekoşlo-
vakyanın kuvveti: hazarisi (160,000)asker
11,000 Zabit, ihtiyan 1,300,000 asker-
dir.

Eslihası 850 hafif, 410 ağır top, 60
tank ve 500 kara tayyaresidir ,

Demek oluyor ki Fransa ve mütte-

fiklerinin umumi kuvveti:Hazarisi 1,200,000

askör 67000 zabit, ihtivatı 10.350.000
askerdir. Eslihası 4400 halil, 2600 ağir
top, 2880 tank, 2500 kara ve.400deniz
tayyaresidir. İhtiyat ve talim tayyareleri
bu hesaba dahil değildir.

Eslihadan tecrit olunan Almanyanın
kuvveti 4000 zâbıt ve 100000 askerden”
ibaret olup © muallem ihüyati yoktur,
Eslihası 288 toptan ibaret olup ne tay-
yaresi, ne tankı ne de ağir topu vardır,
Avusturyanın kuvveti 20000 asker, 1475
zabit ve 90 toptur.

Macaristanın kuvveti 39,000 asker,
1,750 zabit ve 105 hafif toptur .
Donanma cihetinden dahi

buna yakındır.

Bu kadar - müşavatsız vaziyettir ki
ihzari terki teslihat komisyonunun müs-
mir bir surette çalışmasına daima Mani
olmuştur .

Maahaza bu delaki

içtima gayet hararetli olmuş ve evelki

nisbet

komisyonun

içtimalardaki - sönüklük ve cansızlık
görülmemiştir. Eyyelâ” başta #Müsleiyemeni

Sovyet devletleri olmak üzere kömis-
yona gayet ameli ve şümullü teklifler
hararetle müdafaa edilmiş ve komis-
yonda esaslı müzakârata zemin teşkil
eylemiştir »

"Türkiyenin projesi cemiyeti akyamın

'ötedenberi iltizam eylediği csasa mu-

vafık ve ayni zamanda kabiliyeti ame-
liyesi yüksek (Olduğundan ( Ziyadesile
nazan dikkati celbeylemiştir.

Kellog misakı, devletler arasında
emniyet VE müsalemetin derecesinin
yükselmiş olması esasina istinaden Tür-
kiyenin teklifi bütün devletlerin müsavi
derecede tahdidi teslihat yapmasını
teklif ediyor ve bu müsavatın . mıkyası
olarak nagehani hücumlara karşı müda-
faayı nels kudreti gösteriyor.

Bu esasın eslihadan — tecrit. edilmiş
devletlerin teslihatinı tezyit eeylemesine
vesile (o olmıyacaği o kaydi “ dahi - ilâve
olunmuştur . ,

Sovyet teklifi. dahi teslihatın tahdidi
için bir hayli ameli esasları ihtiva eyle-
diğinden uzun uzadıya mevzuu bahs
olmuştur. e
kabul edilmiş

Bunun bazı esasları

teknik ( mes'eleirde mühim tekliflerde
bulunmuştur.

Komisyon teslihatı harbiye hakkında
hararetli müzakereye devam ederken
İngilizler ile Amerikalılar. teslihatı bah-

-siyemn: bir kat daha tahdidi.-için hususi

Bu. müzZa-

kerat hayli ilerlemiş olduğundan Ame-

müzakeratta bülunmüşlardır.

rika murahhası resmi ve müspet teklil-

lerde bulunmüuş. ve bu teklif İngiltere

hükümeti tarafından memnuniyetle kabul

edilmiştir. . 'Teslihatı bahriye. hakkında

itilât tamam olduğu takdirde berri tesli-

hâtın tenkisine yol açılmış olacaktır.
Muharrem Feyzi

——

Efgan çeteleri

“Moskova 95-(-A.A. ) — ümmü
derya büyunda “Sovyet: kıtaatının
tahaşşüt © edtği Oo hakkında bazı
ecnebi gazetelerinde. intişar eden
haberler asılsızdır. Ahiren Efganis-

tândan “gelen çetelerin - tenkiline
hudut

halkın gayretiyle şiddetle devam
edilmektedir. da

İ
MEM

| karar vermiştir.

“Aiman - Fransız hududunda
nakliyat mes'elesi
Paris 25 ( A.A. ) —M. Beriand
ve Almanya seliri Alman - Fransız
hududu ; üzerindeki © münakalatı
tanzim eder mukaveleyi imzala-
mışlardır .
Arnavutlar sayılıyor |
Tiran 25. (CA.A ) — Arnavut

muhâlizları ve mahalli | hükümeti ağustos zarfında arna-

vutluk nüfusunu tadat etmeğe

eğe erme il akacak MAL |
bucuk milyon dolar ME tamliği

ise de heyeti umümüyesi reddolunmuştur.
Almanlar dahi zehirli gaz. ve diğet

Cumhurivet

( OSıyasi vekayie bir nazar)

, misalleri taklit

3

110,000,090 Amerikalının 40 milyonu bugün Hörs-

tün kariidir. Eikârı umumiye üzerinde o, hükümet-
ten daha müessirdir. Sahte vesaikle bir Meksika

harbi açmak isterken foyası

EE Ey me

İşte bu telgraf, Hörstün gazeteci-
likteki felsefesini hulâsa etmekte-
dir;

“Halk müteheyyiç olduğu zaman
gazete de müteheyyiç olmalıdır. Halk,
kendi hissini ifade eden gazeteyi sa-
tın almaktan çekinmez.”

Hörst kırk senedenberi gazetecilik
“âleminde hep an'aneler ihdas etmiş
adamdır. O gazeteyi halkın noktai
nazarını tesbit için mukavemeti
mümkün olmıyan bir kuvvet haline
getirmiştir. Zamanında halkın tema-
yüllerini kendi tayin etmiş ve onları
kendisi sevku idare eylemiştir.

Kırk sene evvel Hörst ortaya atıl-
dığı zaman, ona herkes ateşli, fakat
bayağı birnaşir nazarile bakmıştı.

Gazeteciliği büyük-bir ticaret ha-
line koyan Hörsttür. Serlevha koy-
makta, sahife yapmakta bütün Ame-
rikan gazeteleri Hörsttü gösterdiği
etmektedir. Hörst
bugünkü gazeteciliğin halikidir. Ga-
zeteciliğin hatta zamanının ahlâk
kaidelerini tesbit eden de o olmuştur.
Bugünkü Hörstün karileri Amerika
nüfusunun dörtte birine baliğ olmak-
tadır.

Onun icindir ki bununla beraber
Hörst Amerikanın tacsız kralı olama-
mıştır. Çünkü ona halkın itimadı
kalmamıştır.Halk eğlenmek için onun
gazetesini okur, fakat fikren onun
samimiyetine kani değildir. Onun
baş makalesindeki fikir ve iddialara
artık katiyyen inanmaz.

Meselâ Hörstün son senelerde Mek-
sika hakkındaki meşriyatını tetkik
ediniz. Son iki üç sene o zarfında
Hörst daima Meksikaya Amerikanın
müdahalesi lüzumunu iddia etmiştir.
“Meksika üzerinde Amerikan'bayrağı
sallanmalıdır.” diyordu.

Fakat o bunları neşrederken kari-
leri “Hörst galiba Meksikadaki ma-
denlerini kurtarmak istiyor,” filan
diye düşünüyordu.

Nihayet Hörst gazeteleri 1927 se-
nesi son baharında bir takım vesika-
lar neşretti. Bu vesikaların Meksika
Reisicumhurunun hususi dosyesinden
çalındığı iddia ediliyor, ve gayet müt-
hiş ifşaatta bulunuluyordu.

Bu vesikalarla Meksika ve Japonya
hükümetlerinin Amerika aleyhinde
birleştikleri isbat edilmek isteniyor,
ve Amerika âyanından bir kaç kişi
ile bir kaç Amerikan gazetesini elde

iddia olunuyordu.

meydana çıkımıştır.

Bu ifşaat o kadar büyük bir gürültü
kopardı ki âyan meclisi hususi bir
tahkik heyeti teşkiline mecbur oldu.
Az zamanda bu vesikaların sahte
olduğu ve Hörstün : bu vesikaların
sahte olup olmadığını tetkika lüzum
görmediği anlaşıldı. oÂyan meclisi
tetkik heyeti Hörstü isticvap etti.
Hüörst vesikaların hakiki. olduğunu
iddiada ısrar etti. gri

Âyan meclisi tahkik heyeti işi
mütehassıslara havale etti. Mütehas-
sıslar ovesikaların sahte olduğunu
bildirdiler. İmzalar sahte idi, yazılar
sahte idi. Hatta yazı makinesi ile ya-
zılan yazılar bile sahte idi.

Hörstün muhalifleri bunu, düşün-
cesiz gazetetiliğin fena misalleri ola-
rak neşrettiler ve “Bunların doğrulu-
gu isbat edillinciye kadar neşirleri
mücrimdir,” dediler,

Hörstün kendi tayin ettiği hususi
mütehassıslar da, bu vesikaların sah-
te olduğunda iftfak ettiler,

Hörst bunun üzerine gazetelerinin
müdürlerine şöyle bir telgraf çekti:

“Eğer yazı mütehessisları bu vesi-
kaların sahte olduğunda ittifak
ederlerşe, ben imusir bir surette ve
vatanperverane bir tarzda hiç
olmazsa vesikalar muhtevasının doğ-
ruluğunda ısrar edeceğim. Siyasi
vakayiin bu iddiayı teyit ettiğini de
isbat edeceğim.”

Bir hafta sonra âyan meclisi tahkik
heyeti raporunu verdi. Bu raporda
Hörstün neşrettiği vesikaların sahte
olduğu, Amerika âyan azasının ve
Amerikan gazetelerinin Meksikadan
para aldıklarına dair küçük bir alâ-
met mevcut olmadığı bildirildi.

Mes'ele bu suretle kapandı. Hörsü
kendisine bu vesikaları satan adama
20,000 dolar vermişti. Bu vesikaların
neşri yüzünden Amerika ile Meksi-
kanın arası o kadar açıldı ki, Amerika
hükümeti Morgan bankası müdürle-
rinden birini Meksikaya sefir gön-
dermiye ve tayyareci Lindberge de
Meksikada dostane bir O seyahat
idrasını emretmeğe mecbur oldu.

Bir kaç hafta muhalifler Hörste
hücum ettiler. Onu memleketin selâ-
metini tehlikeye koymâkla ittiham
ettiler. Bereket versin ki bu defaki
Amerikan hükümeti (Küba harbi
zamanında olduğu gibi safdil değildi.
Tahkik ve tetkik "etmeksizin mami

gismasei. alirsan ın wasikraların-neş

Amerikayı harbe sürükliyebilirdi. . |

- JMabadi var)

mmm

( Birinci sahifeder mabait |

Bu kesif sis tabakası sabah-
leyin: saat 8 de başlamış ve sa-
at 13 buçuğa kadar olmak ü-
zere 5 buçuk saat devam et-
miştir. Bu müddet zarfında
vapurlar kat'iyyen. işliyemediği
için iki sahil boyunda. münaka-
lât intizamını kaybetmiştir. Köp-
rüden Kadıköyüne kalkan ve
karaya oturan “ Moda ,, vapu-
runda tesadüfen bulunan bir
muharririmiz kazayı şu suretle
anlatmaktadır:

2000 kişinin heyecanı

Sis münasebetiyle Kadıkö -
yüne Sabahleyin kalkan bir iki
vapurdan sonra hiç bir posta
hareket edememişti.Saat10,30da
sis biraz hafifler gibi oldu.
Bundan istifade eden Moda
Vapurunun suvarisi Münir B.
hareket etti. Vapura üç posta-
nın yolcusu bindiği için içerde
2000 kadar insan vardı.

Sisin ksafeti tekrar arttığı
için vapur çok yavaş yürüyordu.
Birdenbire pek yakınımızda Bü-
yükada vapuru peyda oldu. Bü-
yükada açık tarafta bizde ka-
raya yakın gidiyorduk. Bu ara-
lık “Moda,, birdenbire sür'atini
artırdı. Siste artıyor, sahil gö-
rünmiyordu. O aralık yakini -
mızdan geçen mavnadan bir
“ses yükseldi.

İlerigme Kaptan !

— İlerleme kaptan! önün
kayalıktır ! Bu sesten sonra bir
iki dakika geçmişti ki vapuru-
muz müthiş bir sarsıntı ile çal-
kandı. Bir anda vepur mahşere
döndü. Herkes cankurtaran si-
mitlerini almak için kafesleri
koparmağa başladı. Kadınların,
çocuaların feryatları ayuka çı-

kiyordu.
Simit mes'elesi

Bir kaç simit alanlar olduğu
gibi bir tane bulamıyanlar da

istimdat işaretleri vermiştir. Bir

-2oc0 kişinin geçirdiği heyecan

“——..—— —

vardı. Onbeş dakika devam
eden kargaşalıktan sonra vapu-
run karaya oturduğu ve bir
tehlike olmadığı anlaşılarak
sükün avdet etti.

Vapurun : oturduğu kayalık
Selimiye sahilleri ile Kavak is-
kelesi çivarında idi. Kazanın
vukuunu. müteakip vapur der -
hal tornistan etmiş ve düdükle

müddet sonra Kmalıada vapuru
gelmiş ise de karaya oturmak
korkusu ile “ Moda,,ya: yanaşa-
mamış ve açıkta demirlemiştir.

Yolcular Seyrisefain idaresi-
nin gönderdiği “ Kudret ,, ro-
morkörü ile bir istimbot tara-

fından Kınalıada vapuruna nak-.
ledilmiştir. Kazayı duyan san-.

dallarda vapurun etrafına dol-
muşlardır. Bir çok kimseler de
bu sandallarla sahile ğeçmiş-
lerdir."
Vapur bugün kurtarılaca
Seyrisefain İdaresinin tahli -
siye gemisi olan Alemdar va -
puru hadise mahalline götürü -
lerek Moda vapurunun kurta -

rılmasıne çalışılmış ies de kur- |
tarılamamıştır. Tahlisiye için
hadise yerine giden Seyrisefain

Levazım Müdürü İzzettin B.
dün akşam geç vakit bir mu-
harririmize demiştir ki:

“Bugün vapuru ince halatlarla | z
be İn İ metinde seyahatine devam ey-

çektik Okurtaramadık . Yarın

erken bir dalğıç indirerek vaz- |

iyeti tetkik ettireceğiz. “Ondan
sonra kuvvetli halatlarla çeke-
ceğiz. Her.halde vapur çabuk
kurtulacaktır. Vaputda hiç bir
hasar yoktur. ,, dışa
Kavalada büyük bir yangin

Atina 26 | hususi | — Kavala-
da bir yangın çıkmış 11 hane
ve 10 dükkân yanmıştır. Hasar
6 milyon drahmiye kadar çikmak-
tadır DA

Gene soruyoruz !:

9 Mes'ul yok mudur? /

Dünkü nüshaimızda Anadolu *
i demir yolları idaresinin Doğan- f
ji çay tren facıası hakkında ga-
Zetemize gönderdiği tezkereyi
mevzuu bahs etmiş ve lâzım
gelen cevaplar verilerek yeniden
bazı sualler sormuştuk. Bu gün
de idarenin tezkeresindeki di-
ger maddeleri mütalea edeceğiz,
İdare tezkerenin üç numaralı
cevabında diyor ki: |
<3— Sükut trenin vürtrudun
ancak iki dakika övvel vnku bul
maş ve binaenaleyh, kazanın önü-
ne geçmek kabil olmamıştır.»
Biz de diyoruz ki:

Lokomotiflerdeki, makine ve | i

treni ani olarak tevkite mukte-
dir (vestinhavz) cihazı kullanı-
larak tren tevkif edilmedi ve

j kazanın önüne öeçilmedi!..

Gene İdare diyor ki:

< 4— Anadolu hattı yol iliba-
vile üç divizyonu taksim edilmiş, |
her bir kısun Yüksek Mühendis
mek tebi mozuularından tecrübeli
lerin lahlı nezaret ve
verilmiştir. ilah.,

mühendis
mes ulüyelie

Biz de diyoruz ki:

Anadolu - Bağdat hattındaki
şube mühendislikleri merkezleri
I Haydarpaşa, 2 Geyve, 3 Bi-
lecik, 4 Eskişehir, 5 Ankara,
6 Afyon, 7 Konya 8 Ereğlidir.
Demek oluyor ki, hattın tami-
ratı mütemadiyesile meşgul ve
mes'ul sekiz mühendis vardır.

Bu sekiz mühim mühendislik-
lerde, yalnız üç mühendisin

yüksek mühendis mektebi me-
zunlarından olduğu, diğerlerinin
kanunun sarahatine rağmet

mühendis olmadıkları doğru
mudur ? Sekiz mühim kısmın

vazifeleri diplomalı bu üç mü-
hendise tahmil edilirse elbette

her noktaya yetişemezler, el-
bette tetkikat moksan kalır ve

hadiseler, facialar vukua gelir,
o halde gene mi mes'ul yoktur?

Bu kadar feci bir akibetten
sonra bir mesul aramamak ve

bulmamak, ileride vukua gelecek
daha mühim hadiseleri ihzar

eylemek demek olur. O halde
evvelki suallerimize cevap bekle-
mekle beraber bugün de tekrar
tekrar Doğançay faciasında

ÜRE tai y ula ebebek Sy MiyYE v
, Gene soruyoruz!

ö

İhtikâr var mı,
yok mu? -

—e..m—im—

L Birinci sabileden mabait |

-—Öyle ise iki gün evvelki nüs-
hamızda etin azami surette seksen
küsur kuruşa malolduğunu râ-
kamlarla isbat etmiştik. Öyle ra-
kamlar ki banları ne Emanct;, ne
hayvan borsası, ne de bizzat ka-
saplar şirketi tekzip edemedi.
Halbuki eti (140) kuruşa yiyoruz.
Aradaki (60). kuruşluk fark ta bir
şey ifade etmiyor mu efendim.

— Bu farkın kasap esnafı ta“
rafından yapılması da varittir.
— Hayir efendim, kasap dük“

kânlarıma et (120) kuruşa maledi-
liyor. Sidi sh gi
— Arada,ne fark var?

- — (40) kuruşa yakın.. Bu mik-
tar “tedabiri mahsusa ve müret-
tebe ile es'arı sun'i surette yük-
selten,, bir fark değil mi?

— Efendim,bendenizin ileri sür-
düğüm cihet ihtikârın nmumi ol-
madığıdır. Bu şekilde mevcut ola-
bilir. Sizinle hemfikirim. ©

— Çok teşekkiir ederim Beye “

fendi. Ve telefonu kapadık.

Zeplin döndü

Paris 25 (A.A)— Graf Ze -
pelin balonu Avignon şehri ü-
zerinden saat İü kırk beş
geçe ve orange şehri üzerinden
15i 15 geçe uçmuştur.

Liyon 25 (A.A.) — Graf Zep-

lin mütavassıt bir irtifada saat

2) yi otuz Linyon üzerinde geç“
tikten sonra şimali şarki istika-

miştir. iy
Fredrichshafen 25. A,A.) —

Kont Zepelin balonu dün akşam
Jsaat 22 yi 25 geçe burada ka-

raya inmiştir.
———— —— —— Lam
Bugünkü hava
Dün tazyık saat 7de 763 ve J4de
764 idi Rüzgâr mütehavvil olarak es-
. miştir. Azami hararet 99
derecede İdi... Epi
Bugün rüzgâr hafif ve mütehavvil
olarak esecek ve hava ekseriyetle açık
olacaktır ;

ve. asgari 7.

mümin

— ———i..

e

ir 7

#

i i



Bu sayıdaki diğer sayfalar: