Özet
Tevfik Rüstü B. İtalya Kralı Hz. ve M. Mussolini ile görüştü.
Muallimler, posta ve telegraf memurları.
Bir mayıs için.
Ekmek 2 kuruş daha inebilir.
Diğer Gazeteler
Tam metin içeriği
7 lini ile görüştü
I &
r
ilm
Ti
ohif
icef
ebel
ola
ndeki
Çi
|
aşa
Hlalya Kıralicesi
—..
Rama 27
On birde |
Rüştü
alâkadar €den h
ârasında tevafuk
talva Kırahı
USüsat hakkında bir saat
0-0 e —
——çe *
& A)— Türkiye Hariciye
Bi ve öğle üzeri Başvekil taralından kabul
€ M. Nusolini elyevm mevzuubahs olan 'mes'eleler ile iki memleketi
mevcut olduğunu müşahede, eylemişlerdir.
#b Me hadim | e : A
sw © mülâkatta iki memleketi alâkadar
eden mes'eleler etrafında tevafuk
mevcut olduğu anlaşılmıştır
—— ——-..00 0
Tevfik
A i .. i 7 A .. j :
ile Türk kadınlığına selâm sönderiyor
Rüştü Beyin refikası
Vekili Tevfik Rüştü Bey bügün , saat
edilmişürn Tevlik
samimi surette görüşmülşler ve fikirleri
ra Roma 9g iz
pleh kerimesin; Gi lususi) — Dün öğleden sonra Kıraliçe “Tevfik Rüştü Beyin rlikasile
mi İ ketleri ve k 40ul etmiş ve büyük bir alâka ile Türkiyedeki kadın teceddüt hare-
rig& pek Demi mevkii hakkında bir çok izahat istemiştir. Aldığı cevaplardan
işi Kadın aj, Nolan Kıraliçe. Mdam T. Rüştü Beyden. selim ve hissiyatının Türk
İİ “Dine tebliğini rica etmişüir.
(48 Roma oç ç eVfik Rüştü B. M. Grandi ile görüştü
ünmasiy, -8 Hususi) — 'T. Rüştü Bey M. Grandi ile uzun bir mülâkatta bu-
d M Musgji M. Musolini ile vuku bulan mükâlemenin devamı olan bu mükâleme
ONNİ ile konuşulan esas mes'elelerin telerruatı etrafında cereyan etmiştir.
.y Köl Ziyafet ve resmi kabul ale
p mekteği. imi Hususi) — Bugün “1. Rüştu Bey, şereline resmi bir ziyalet veril-
“b Hariciye, “İYaletten . sonra bir-resmi kabul yapılacak ve ondan sonra da Türk
eki iye Vekili je v li anda ven mlileme Gul |
Da LE M. Musolini arasında yeni bir mükâleme olacaktır.
iri “ştü Bey bugün İtalyan: gazetecilerine beyanattâ bulunacaktır. #
ER Tevfik Rüştü Bey avdet ediyor
eti Yanın Mİ Vekili "Tevfik Rüştü B-le riyaseti- altındaki" heyetimizin, bügün veya
ii ld madan müfarekat ederek, trenle önümüzdeki. hafta bidayetinde şehrimize
; Türk Mmtzar edilmektedir.
kö sıldığından e Müzakeratının ümit edildiği kadar müsait ve seri gitmediği anla-
SE gayn niwhir €vtik > Rüştü B.in Pireden geçerken OM. Venizelosla görüşmesine
ja “mel nazarı ile bakılmaktadır.
iy «M.M / E D
A ekin e i Muallimler, posta
di “bügü —© Mu. Ma.) — Yarn n
bazı dis dahil izamnamedeki İİve telgraf memurları
iğ Celal Korn değiştirilmesi hakkında elk as Bek
a Münakjl Ui Bein bir teklifi ve bir |(İ (o Ankara 28 (Hu. Mu.| — Ma-
N ii lâyihası müzakere edilecektir.. || arif. Vekâleti yüksek ve. orta
< dn ray zelzele mektep muallimlerinin barem
di Kalay A.A.) — Argastoli ve lâyihasınd ivetlerini dü
if yin Te ea yet. İİ İâyihasında vaziyetlerini düzelt-
; “ vE zar on birdefa zelzele Tİ mek için bir Jâyiha hazirlamak
Hariciye V yle İl tadır. Tasavvura göre, merkez-
Ankara 9g ekâletinde deki muallimler halen aldıkları
ve İtalya 0 Mu. Ma. ) — Belçika İİ paradan fazla alamıyacaklar-
b İahatgüzar, Hi ile yeni Şili mas- || sa da, Vilâyattaki (omuallimler
K Ziyaretle bi. de Vekâleti vekilini |) biraz daha maaş alacaklardır.
a ariciye V det görüştüler. Bütçe encümeni barem lâyi-
i eyi ekili Tevfik Rüştü Pa
n Mayısın < hasının tetkikina devam etmek-
buluna başında Ankarada : , S 2 i
“AĞI tahmin edilmektedir. ||| tedir. Tetkikatın üç dört gün
aarii Vekilinin Darülfü- || daba sürecegi anlaşılmaktadır.
nu 5 |
kari heyetine ziyufeti Posta ve telgraf memurları-
Vekil. di 28 (Hu, Mu) — Maaçii |) mn ve ufak memurların vaziyeti.
düp ime Hüsnü B. yeni Darültü- || encümerce ehemmiyetle tetkik -
g Darül el dolayısile “büraya gelen || edilmektedir. Encümenin dere-
5 Şerefine il ve Fâkülteler rüesası |) celer üzerinde &hemmiyetli ta-
Bea ermişti. kulübünde bir öğle |) dilât yapacağı" tahmin edil-
ur hı heee yu un “hlzmektedir.: 7:
sinin ırsız şebeke- Te m ğa pipi
Buna DİN tahkikatı Bir mayıs için
şebekesinin taki di Mu.) — Hirsiz pk a er ŞT
d Vali Fatin Bey ile devam olunuyor. - Berlinde kanlı bir
ellimeğ elde die bir kaç günde nümayiş yapıldı
Lp anaya P Adliş teslim İİ ei
şleceklerini, vaki ihbarin eli izli Paris 28 ÇA.A,) — Maten gaze-
söyle mahiyetinde öldteri tesinin Berlinden istihbârıma nazaran
Efganişi iigi bir mayısin tesidine mukâddime olmak
Anla üzere komünistler tarafından vuku bu-
sefaretine lan nümayiş teşebbüsüne Zabita müda-
Efganistanın Ng, Milümata nazaran hale etmiştir. İki taraf arasında ateş taati
Nebi Han Mezam Şek , Seliri. Gulam
Baha Sakanın kuyieşiğ? Meymenayi
istirdat etmiştir. inden zapt ve
Bursada Çocuk baj;
Bursa 28 (hu. Mup& S le
nunda bugün Nilüler Kız dana
İmdan © bir . müsamere verildi
Katin ve Süheyla. Tlanımların “numa
larile “zeybek alkışlar içinde tekrarlandı,
Müteakiben çocuk balosu #erildi, Dane
salonunda fıraklı yavruların. Mini mini
damlarile dansları çok sevimli bir man-
zara teşkil etmiştir.
” ei 7 i
Tamirat meselesi
Müzakeratın inkitaine doğru
Paris-27 ( A.A). Maten gazete-
si mütehassıslar komitesi muzakeratına
tahsis ettiği > başmakalesinde ' tamirat
Meş elesi hakkinda gösterilen bedbinliğin
Yerinde olmadığını, çünkü Daves plânı-
(A ik bir muzafferiyet
Belge > e Sebrimiz Efgan
el İmanyanın tediyata fasıla “verme: (| tatiline de'müsaade edilmiştir.
ie ine olmak üzere her türlü ihti- Yunan kabin i mizi
beyan hazarı itibara almış. olduğunu e
Pa 4, pektedi r. - ; yapmasak
M. Sek, Ez CA.AZ) — M. Young ile Berlin 27 (A.A) — Atinadan Bil -
deva <ht arasındaki mükâlemeler irildiğine Ü i
M eg nazaran M. Konduryotisin
ne de Alpa cedir. Ne alacakli devletler
yeni tekliller müurahhasları" tarafından
nuyor. Gej v€ bulunulmadığı zannolu-
yapılacaktır. “p , $fima pazartesi günü
. v Eg e ”
Schachtin bu iç İNE gitmiş olan M.
muhtemeldir
in ım
Maa iştirak edememesi
edilmiştir. Elli kişi tevkif olunmuştur.
Serlin 27. (A. A) — Komünistlerin
bir mayısta yapmak tâsavvurunda bu-
landukları nümayişin «. zabıtaca - men'i
mukatrer bulunduğundan Polis müdürü
ahaliyi o gün her türlü alay ve tecem-
mülerden uzak dutmağa davet etmiştir.”
Pariste bir komünist tevkit edildi
Baris 97:(A:-A)— Komünist meb'uz
ağ Marty 'nin “erkek kârdeşi Mişle
müyle ederi itaatsızlığa teşvik cür-
İspanya 2 tevkif edilmiştir.
Madrit iyi yapılması menedildi
hükümeti bir > A ).r- İspanya
ayıs münasebetiyle aleni
tezahüratta bulunulmasını :
T menetmiştir.
mumi menfaatlere fı
N adim müesseselerle
hüküniet dairele
diğ n Müstesna olmak üzere
iğer — yerlerde
mesainin Ogün için
İli yea intihabına taraftar ol-
gunu sarahaten beyan eden M. Ve -
intihabı. kuvvetle muhtemel
bulunan M. Konduryotisin reisicumhur
olduktan sonra kabinede tadilât yapmak
niyetindedir. j
nizelos
yl
RR ama
| Tahdidi t
Devletler muallim ihti-
yat kuvvetlerinden sarı
nazar edemiyorlar
Şimdi de hecburi askerlik
usulünü ilgası düşünülüyor
: Cenevre 97 ( A.A.) — Tahdidi
teslihat ihzari komisyonu mevcut kuv-
vetler ve bilhassa muallim ihtiyat
kuvvetleri hakkındaki müzakereye devam
etmiştir. M.M. Rini M. Massiğlinin müta-
leasına iştirak ederek İtalyanın muallem
ihtiyat kuvvetlerinin İpkasına taraftar
bulunduğunu söylemiştir. Kont Beinstortt
M. Gibsonun göstermiş olduğu itilâfper-
verane Zihniyetten dolayı beyanı mem-
nuniyet etmiş, ancak Almanyanın: silâh-
larından tamamiyle tecrit edilmiş oldu-
gunu, bunun. için müsaade ve İedakâr-
lkta Dulunamıyacagını söylemiştir .
Kont Brenstorff muallim ihtivat kuv-
ortadan kaldırılma-
olarak. olduğu
arasında
vetlerinin tamamen
sına ve bunun aksine
gibi bakılmasına ait teklifler
Ibutevassıt bir hat bulunabileceği (ikrinde
olduğunu ilâve eylemiştir. - Kont Brens-
—— Cumhuriyet ——
eslihat “Hayat p
torfi-muallem ihityat kuvvetlerinin kıyas ©
metine ait bir.tahmin usulü teklif etmiş
ve murabhaslara hükümeti metbualarının
ne gibi müsaadatta o bulunabileceğini
sormuştur. Lort Küşendon M. Gibsonun
beyanatındaki ehemmiyete dikkat cel-
betmiş ve bu beyanata iştirak eylediğini
söylemiştir.
Lort Küşendon - İnğilterenin
usülüne hâlâ muarız bulunduğunu ilâve
etmiş, ancak bu usulün mer'i bulunduğu
memleketlerin müuallem ihtiyat kKuvvet-
lerinden sarflı nazar edemiyeceğini de
teslim “eylemiştir, Kort Küşendöna naza-
ran bu iki meselenin biribirinden aynl-
masına imkân yoktür. Reis komisyon
ekseriyetinin muallem ihtivat kuvvetleri
meselnsinin teslihatı tahdit vayo tenkis
kanunun ithaline. muarız bulunduğu
anlaşıldığını beyan etmiştir.
Bunun üzerine komisyon. mecburi
askerlik hizmetinin ilgasına matuf Çin
projesine temas etmiştir. Çin murahhası
bu münasebetle irat ettiği: uzün bir
nutukta mecburi askerliğin ilgası hüsu-
sunun bütün dünyayı sulha kavuştura-
cağını halbuki kur'a usulünün netice
itibarile militarizme ve nasyonalizme
bais ve devletlerin iktisadiyatına mu-
gayir olduğunu izah etmiştir” Müzake-
veye pazartesi sabaht devam olunacak-
tir,
kur'a
taraftar
Londra 28 ÇA. A.) — Sir Osten
Çemberlayın bugün irat ettiği bir
nutukta < bilhassa | İngilterenin bahri
teslihatın yalnız kismen tahdidini değil
belki bilcümle sınıflara 'ait harp gemis.
leri miktatının tenkisini de arzu ettiğini,
Müttehidei Amerika “ile İngiltere ara-
sında ne bir prensip ne de gaye itiba-
riyle hiç bir ihtilâf mevcut olmadığını,
her iki memleketin de teslihâtı bahriye-
nin tahdidiyle “iktifa o edilmiyerek bu
teslihatın tenkis edilmesi noktasında
müttehit olduklarını. iki memleket ara-
siüda harp ihtimalinin aklıselim sahibi
ve mesuliyetini müdrik kimselerin bir ân
bile O hatırlarından o geçirmiyecekleri
derecede müthiş bir felâket teşkik ede-
ceğini söylemiş ve müstakbel konferansı
akamete uğratmamak için İngilterenin
berri teslihat hakkında her türlü müna-
kaşaya © girişmekten içtnap edilmesi
lüzumuna dair olan - Fransız, İtalyan,
Japon nıkatı nazarını : kabul eylediğini
ilâve eylemiştir .
— .—mi—i
Mütererrik
Nansi Türk talebe cemiyeti
Fransanın Nansi. şehrinde ikmali
tahsil etmekte olan Türk talebesi
bir cemiyet teşkil etmişlerdir. Bu
cemiyet Türkiyeden Nansiye talebe
celbine çalışacak ve ikmali tahsil
için oraya gideceklere delâlet ede-
cek, istenilen hertürlü malümatı
verecektir. ii
—Cemiyetin birdeheyeti fahriyesi
vardır ki onlar da zevatı atiyeden
mürekkeptir:
Paris seliri Fethi Bey, Nansi
darülfünunu rektörü M. Brun, Fen
Fakültesi müderrislerinden M. Men-
tire ve N. Şövaliye Hanri; Puvan-
kare lisesi omüderrislerinden M.
Bilancardan.. ibarettir.
, Cemiyete yazılacak mektuplar
için atideki adresi dercediyoruz:
ML. le President de Tassöciation des Etu-
diants Turc de Nancy f6 cowrs
L6opold Naücy - France
Azerbaycanın kara günü
Azerbaycan . cumhuriyetinin sukutu
gününe müsadit 27 nisan da, saat /Oda
şehrimizde o mukim (Azerbaycanlılar
“ODLU - YURT., idarehanesinde top-
lanarak bugüne âit nutuklar - söylemiş
ve' yekdiğerlerini taziyetle, istikbal için
temenniyatta bulunmuşlârdır. “ODLU -
YURT. buğüne mahsus * olmak üzere
enteresan yazıları ve fotoğrafları havi
bir nüsha neşreylemiştir.
| timizi tahdit ediyor.
t pahalıliğı,.
etralında tetkikler...
“Dün iradımızla müreffah yaşıyabiliyorduk
bugün bu imkân. münseliptir !
Âli İktisat Meclisi kâtibi umumisi Nurullah Esat bey “ hayat
pahalılığı etrafında tetkikler, 'namile küçük, fakat çok büyük
kıymetli bir eser neşretmiştir. Baş muharririmiz, dünkü makale-
sinde mevzuu bahsettiği bu eserin en mühim bahislerinin “Cumhu-
HE A NALINA
Mili i MIHINA|
Paranın kuvveti
ge Rıfkı Bey, bizdeki hiz“
: metçilerin neden Avrupada»
kilere benzemedikleri hakkındaki
fikrini Ahmet Haşim Beye söyle-
miş, o da bunun üzerine bir fikra
yazmış...
Falih Rıiki Beye göre aradaki
farkı hasıl eden sebep bahşiştir.
riyet,,e naklini
Hayatın pahalı olması ne
demektir?
i — Hayatın «Pahalı, veya “ucuz,
olması, omalümdur ki “medarı o Ma-
işetimiz olan eşyanın tedarikinde ihtiyar
ediler © Fedakârlık derecesi., nin. bir
ifadesidir. Bu “fedakârlık derecesi, sâ-
yimizin hasılası ile istihlâk ihtivacımızın
tatmindeki sühulet veya suubete göre
taayyün eder. Şuhalde” hayat pahalılığı.
ve — belki daha doğru bir tabir ile-
“maişet darlığı, bu iki münasebetin
ademi intibakından mütevellit bir şeydir.
İhtiyacatımızı tatmin edebilme kâbiliye-
ümizin adami kifayesi refah ve saade-
“Pahalılık., tabiidir ki “arzu. İarı-
mIZı tatmin etmek hususunda düçar
olduğumuz müşkülât demek değildir.
Arzularımız . «hudutsuzdür daima
menabii varidatımızın müsaade ettiği
haddi tecavüz edecek 'vüs'dt ve 'tenev-
vüdedir.
Pahalılık mevzuu
evvelemirde mukayese
cşva fiatları ile, nakit olarak, iradımız-
dır. Bu iki unsur arasındaki nisbet ve
münasebet etmemiş ise ve
eşya İiatlarının terelfanu ile iratların
tezayüdü arasında bir müvazilik mevcut
ise hayat “ pahalıdır , denilmez; zira
müvazene haleldar olmamıştir .
“Bu müvazene mevcut mudur? buna
cevap vermek, - elde -sahih ve 'kati bir
mikyas olmadığından, müşküldür. Ancak
bütün heyeti içtimaiyenin kesif bir kis-
mina şamil bir müvazenesizlik mevcut
olduğunda şüphe yoktur. Bu müvazene-
sizliği ayri ayri sunufu içtimaiyede mü-
şahede etmek mümkün ölduğu gibi
fertlerin hayatında da tesbit edebilmek
kabildir: “ :
Dün iradımızla ; mürellelhr yaşıya-
biliyorduk, bugün bu imkân münseliptir.
3una naZafan “ pâhalılık., sirat ile,
ve
bahs olur iken
ettiğimiz şey
tagavyür
iradın iladesi olan parasi, itriveşlamı —
mıza müteallik nisbi bir mefhumdur.
Sâvimizin -hastlasi, Dugün- ihtivacı-
mızı tatmin edemiyor. Daha az mı ça-
lığiyoruz? İradımız bundan dolayı midır
kissazalmıştır 2. Vert olarak! esâyimizin
kemiyeten azalmış olduğunu farzetmek te
mümkün değildir.
" Zira sâyin Zaman
bilhassa bizde sabit kaldığı gibi kesafet
ve müsmiriyeti de normal olarak değiş-
memiştir. Bir rençper, bir vatman, bir
vahidi kıyasisi,
vergi memuru kemiyet ve hatta keyli-..
yet itibarile, evvelki. mikyasta çalışmak
vaslını muhafaza etmektedir. Bu netice-
ye göre bir hipotez:
Demek ki sâyimizin hasılası ya ke-
miyeten.. azalmış, yahut muayyen bir,
hassasinı kaybetmiştir.
Kemiyet (itibariyle ; bugün . daha
az.mı kazanıyoruz? Bunu mutlak: surette
sahih © olarak ilade edemiyoruz. Bazı
sunulu içtimaivede iratlar eşya fiatlarınm
terelluuna muadil ve hatta buna Taiktir.
Hayat bu kabil sunu: için pahalaşmış
Ekmek 2 kuruş
daha inebilir
( Birinci sahifeden mabait
lince ekmeğin ucuzlıyabileceği
anlaşılıyor. Filhakika, bugünkü
un fiatı esasına göre narhın
tesbiti . takdirinde ekmek (2)
kuruş < ucuzlıyabilecektir. Bu
husustaki tetkikatımı ikmal e -
dince. Ankaraya gideceğim,mü-
teakiben diğer İstanbul meb'usu
arkadaşlarımla birlikte, ekmek
mes'elesi : hakkında © hesabata
müsteniden lâzım gelen teşeb -
büsat yapılacaktır.,,
Et mes'elesi ve Hüseyin B.
Kavalalı Hüseyin B. et mes-
'elesine dair bir “sualimize de
şu: mukabelede: bulunmuştur:
“— Et işine ait neşriyatınızı.
dikkatle takip etmekte ve doğ-
ru bulmaktayım. ,,
Hakkı Şinasi Pş. ne diyor?
“Diğer taraftan bir muharriri-
mizin ziyaret ettiği C.H.F.
müfettişi ve İstanbul meb'usu
Hakkı Şinasi Paşada un ve
ekmek mes'elesi ile Ankaradaki
İstanbul meb'uslarının meşgul.
olduklarını : ve tetkikatta bu -
lunduklarını beyan etmiştir.
Kavalalı Hüseyin ve Afyon
karahisar meb'usu İzzet Ülvi
B.ler dün Hakkı Şinasi Pş. yı
ziyaret etmişlerdir.
&
faideli bulmuştu. Biz bu günden itibaren eserin
bazı bentlerini karilerimizin nazarı istifadelerine arzediyoruz.
—
kabil bazı sunufu içtimaiyede de iratlar,
eşya fiatlarının terefftuuna muvazi olarak
inkişaf Bunlar için de
hayat pahalıdır.
Sâyin semeresi nihayet nakit olarak
ifade edilmektedir. “ Para , nın başka
vasıllarından biri olan iştira ve müba-
dele kabiliyeti, normal mikvasa nazaran,
edememiştir.
ne maliyet arzediyor ?
2 — Malümdur ki hayat pahalılığını
Bavayici zaruriye ve grdaive fiatlarının
terellu etmiş “olması ile izah etmek
mümkün degildir. Fiatların nihayet itiba-
M olan terefuu hayat pahalılığını izah
edemez. Zira mahsulâtı ziraiye ve mamu-
İatı sınaiye fiatları üç beş veya on mis-
li terelfu etmiş “ olsa da, müstehliklerin
iştira kudretleri .mepsuten © mütenasip
olarak tezayüt ettiği takdirde “ hayat
pahalılığı . hadis ve mevcut olmamak
lâzım gelirdi.
Paranın tedennii kiymetinden
mütevellit sebepler:
“Fiat, bir mübadele nispetidir: Em-
üa kıymeti ile para kıymeti arasındaki
nispet. Het nispet, mâlümdur ki, suret
veya mahreçten biri ' üzerine icrayı
tesir edileceği zaman tahavvül. eder,
Fiat ta bu kaideye tabidir,
Para - fiat muadelesini, yani paranın
tedemii . kiymetinin “eşya - fiatlarının
terefituundaki derecei müessiriyetini muh-
telif zaviyelerden mütalea edebiliriz.
Enfilâsyon: © Hayat pahahlığı ,
hadisesile sıkı bir surette alâkadar olan
enfilâsyon - mahdut mikyasta kalmış
olsa da « bizdede paranın küdreti
iştiraiyesinin tenezzülünde ilk âmiller-
dendir.
Filhakika fiatlarda müşahede olunan
terelluun * csbabını, istihsal Sahasında
mühim “diğer avamil mevcut olmadıhça,
para sahasında aramak . lâzım - geleceği
| noktasında bir çok şayanı dikkat iktisât-
çaları ittiiniz. etmiş. SÖLÜVOTUZ. ;
i “Para, nın kemiyetindeki tahavvülün
“normal. “tesiri, paranın “kudreti iştira-
iyesinin : ve Umumi fiat seviyesinin
muayyen nisbetler dahilinde tahavvülü-
dür. Kemiyet nazariyesine göre, demek
kiz Paranın Kıymeti miktarı ile makü-
sen mütenasiptir; paranın miktarı arttık-
ça kiymeti azalır. |
Para kivmetinin tagavyürü
üzerinde maküs suretic icrayı tesir eder,
ve binzenaleyh, para miktarında vaki
olon her tagavyür fiatlar üzerinde mep-
suten mütenasip tesirler icra eder: Para
miktarı arttıkça fiatlar yükselir.
Cihan iktisat tarihinin bir çok
vakaları ve harbi umnminin “© Pnfi-
lâsvon., o buhranları : bu mazarivenin
mantıkını müeyyettir.
Bizde dö kâğıt para tedav
genişlemesi ile muvazi olarak evrakı
naktiyemizin kıymeti tagayvürlere duçar
olmuştur.
/ Bu tagayyürleri yarmki nüsha-
muzda mülalda edeceğiz. | j
- Tadidi
ülünün
(Baş mekaleden mobait
gün yeni bir tekâmül izhar eden alât
ve levazımı harbiyeyi tedarik eyleye-
bilmek bir çok mebaliğin sarf ve he-
der edilmesine. bais olmaktadır. Nete-
kim bugün Frahsanin askeri masari-
fatı1913 senesinden 364,500,000 mark
fazladır. Almanya ise bu hususta
1913 senesinden 1,443,200,000. mark
daha az sarfetmektedir. Bir taraftan
her gün daha fazla kuvvetli “olmak
istiyen devletlerin bu husustaki sar-
İ giyatına bir nihayet olmaması ve di-
ğer taraftan da bunun vergilerden
“lalınması gün geçtikçe kesbi müşkülât
eylemesinden naşi tahdidi teslihata
nihayet bir gün bir imkân bulunul-
nağa çalışılacağı o kadar müstebat
İlerici Bilhassa son Za-
| manlarda arkalarında yüzbinler (o ve
İ hatta milyonlarca azaları bulunan
muhtelif amele heyet ve birlikleri ta-
rafından Cemiyeti Akvama bir (oOçok
müracaatların vuku bulması bu
ümitlerimizi takviye edecek bir
mahiyettedir. (o Devlet mefhumunun
manası hergün biraz daha iyi anlaşıl-
mağa başladıkça süphesiz hü-
kümetlerin içtimai © vazifelöri
artacak ve bunların ifası için aranı-
lacak'menabii varidat bütçelerin ma“
sarifatı harbiye -. fasıllarında bulun-
mağa çalışılacaktır. Zaten hergünye-
ni bir vasıtai tahrip bulmakla meş-
gul ilim ve fen âlemi âtinin harpleri-
değil, bilâkis ucuzlaşmıştır. Buna mu-?
EM 2 A RG SİN Aİ ME 22MM YY BEŞE SAM a e MD RENEE nn Sİ EM EE WZZEMEMEİŞ E ARMAPİMEMYR P SENMMŞE. * <
fiatlar
daha :
Avrupalı, hizmetçiye bahşiş verir
biz vermeyiz. Avrupada .hizmetçi
bahşiş almak için temiz ve iyi iş
görür, bizde ise hizmetçi “tuttu-
gunu düşüren, yerinden kımılda-
mak istemiyen, her şeyde Sui ni-
yeti belli, âciz ve betbaht, bir
adanıdır.
Ahmet Haşim Bey, “ Hakimi-
yeti Milliye , idarehanesinde ha-
demelik eden bir çocukta bahşiş
usulünü tecrübe ederek azami
muvaffakiyet elde etmiş...
.Bahışişin Avrupadaki tesiri çok»
tanberi mücerreptir. Bir otele ins
diğiniz zamen garsona bir baha- -
ne ile önceden iyi bir balışiş ve»
rirseniz, işleriniz tıkırında gider..
Bizim memlekette balışiş ancak
iş görebilecek kabiliyette olanları
harekete getirebilir, yoksa sakar
beceriksiz, iş bilmez, tembel hiz-
metçiler vardır ki altına garketse-
niz o, gene odur.
Fakat mes'ele bunda değil,
Ahmet Haşim Bey biraderimizin
paranın müthiş kudretini ancak
bu son tecrübesile anlamış olma»
sındadır.
Bu hususta benim de çok kuv-
vetli bir müşahedew vardır. Fita-
rihin de ben resmi bir dairede
müdürdüm. Benim gibi üç dört
müdür daha vardı; fakat bu
müdürler arasında en hüfuzlusü
muhasebe müdürü idi.
Vazifelerimiz ve Şşahıslarımız
itibarile biz, öteki müdürlerin
daha nafiz olmamız lâzım geldiği
halde, en çok muhasebe müdürü.
nün borusu öterdi. Bir hademe,
bizim bir emrimizi yarım saatte
yaparsa, onun emrini dakikasında
yerine getirirdi. Bu : arkadaşımı
zın bahşiş vermek adeti de yoktu
iakat kesenin, yahut kasan
anahtarı onda idi; gerçi bu kasa, .
onun değil Devletin kasası idi ve
herkese verdiği: para, bahşiş
—ve atıve değil, hizmetinin müs
kabili olan maaşı idi amma, ay —
başında parayı veren o olduğu
için, hükmü nüfuz da onda idi.
Muhasebe müdürüne fazla iti-
bar ve hürmet gösteren yalnız
hademeler değildir, koca dairede
hemen herkes, para veren ele
karşı başka bir riayet hissile mü-
tahassis idi.. is er
Ne dersiniz, para, bu: İnsan-
i ların kendileri yapıp gene kendile-
| rinin taptığı ebedi mabut!
| FSİ
«
.——.
ŞAL A e e e İM PM
Bugünkü hava
Rasataneden aldığımız malümata
göre dün tazyik Zde ve I4te 759.
idi. Rüzgâr ekseriyetle şimalden *
esmiştir. Hararet azami 22, ascari
14 derece idi. Bugün rüzgâr halif
ve mütchavvil esecek, hava kapalı
olacaktır.
— 4
ni tamamen başka bir Şekle itrağ
edeceğinden teslihat noktasından bu
İgün icin pek, kuvvetli addolunan bir
devlet belki yarın kendini zayıf o bir
mevkie düşmüş görecektir. Onun için
bugün iktisadiyatına ehemmiyet ves
ren ve memleketin malen tealisini
temin eden. “memleketler herhalde
top ve tüfeğine istinat eyliyen mem-
leketlere karşı daha hâkim bir mev-
kii haiz olmağa başlamışlardır. Bü-
yük Gazimizin bir çok defalar demiş
oldukları veçhile her bir ferdi bin
düşmana galip olan Türk milleti ken-
di hudutları içinde sakin ve mutavazi
hars ve iktisat (oinkilâplarının tekâ-
mülüne çalışmakta ve milletler ara-
sındaki tesanüdün artması ve ilim ve
fennin kan akıtacak vasıtalar arama-
sından Ziyade cemiyeti beşeriyenir
hayır ve menafiine hadim olması te,
menniyatını izhar etmektedir.
Habip Edip
pi