language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-05-31 Sayfa 1

 



Özet

B.M.M. Mahmut Muhtar Paşanın Divani Aliye Sevkine Karar Verdi.

Ankarının imarı.

Nafia Vekili Recep Bey mecliste hükümetin imar programını izah etti.

1931 senesinde memleketin aksamı garbiyesi ile Sivas, Akdeniz ve Karadeniz demiryollarıyla birbirine bağlanmakla loacaktır.

Imar seferberliği.

Müfide Ferit H. Londra kibar aleminin en mühim hadisini senede iki defa aylarca meşgul olur. Bu sezon ilk resmi kabulu mayıs sekizinde icra edilmiştir. Kraliçe bu defaki kıyafetlerin giranbaha mücevheri olarak emreylediğinden resmi kabul gayet paralı olmuştur. Bu seneki debütantlar arasında en ziyade Türkiye büyük elçisi Ferit Beyin.

Belediye kanunu.

Istanbul Vilayeti ve Emanet tevhid edilecek.

Güzelik Müsabakası.

Bugün de iki resim dercediyoruz.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

BEŞİNCİ SENE — N' 1816

Başmul ri
YUNUS NADİ
İdarehanesi : Düyunuumumiye
karşısında dairei mahsusa

Telgraf : İstanbul Cumhuriye?-
|

N? 245

. Başmuharrir: 2366
* Tahrir müdürü: 3236

Posta kutusu :

——eareme —

Telefon

srlde müdürü: 2365, Kitap kısmı: 472

N

HER. GÜN SABAHLARI

IKAR, SIYASI TÜRK GAZETESİ

CUMA 31 (Mayıs 1929

Er a

1 ABONE ŞERAİTİ

MÜDDET: İTürkle için Harıç için
Seneliği. 1409 Kr. öna0li Kr.
aylığı 750 Kr.

aylığı | 400 Kr. | 800 Kr.

Nüshası her yerde

İ o 5 KURUŞTUR

B.M.M. Mahmut Muhtar Paşanın Divanı Âliye Sevkine Karar Verdi

Ankranıni imarı

Üç dört gün Şi Ankarada Ankara
Şehrinin imarına esas olacak olan ve
Avrupanın üç şehircilik üstadı tarafın-
lan tanzim edilmiş bulunan üç plân-
dan birinin katiyyen kabulü muamele-
Sİ ifa ve ikmal edildi. Topografik teşek-
külâtı, mazisi, hali ve istikbali göz ö-

hünde bulnan Ankara şehrinin alaca-

Bl bedii ve medeni müstakbel şekli
layin etmek için emek sarfeden üstat-
lar şu zatlardır:

Almanyalı profesör H. Yansen,
Fransız Mösyö < Josseley, gene Alman
Mösyö Briks.

Plân deyip te bunu şöyle böyle bir
haritadan ibaret sanarak © geçiverme-
melidir. Bu asri ve medeni (sayılmak
liyakatini haiz bir şehrin, en hurda
teferruatına varıncıya (okadar bütün
tafsilâtile derpiş edilmiş mücessem ve
Muazzam müstakbel şeklidir. Filhakika
bu maksatla yapılan mesai nihayet
bir haritada karar kılar. Fakat bu ha-
rita bir şehrin ifadesi olduğuna göre
adeta canlı bir mecmua demek olan bu
Şehrin haritalarında en ufak bir nok-
tadan en büyük bir sahaya varıncıya
kadar her yerin sureti mahsusa&a dü-
şünülerek öyle tesbit olunmuş esaslı ve
derin manaları vardir. Onun için her
Profesörün mesaisi asıl plâlna beraber
kocaman bir sandık dolduracak kadar
iebzul teferruat plânlarından ibaret
büyük ve dikkatli bir iş etrafında tekâ-
süf ve temerküz etmiştir. Bu işin maddi
Ve manevi büyük ve mütemadi bir gay-
Tet ve hizmet istiyeceği çok meydanda
Dir hakikattir. Filhakika Ankara şeh-
Kinin imarı müsabakasına iştirak eden
her üç Profesör bu maksatla ; ortaya
Yüksek düşünüş ve (görüşlerinin, de-
tin bilğilerinin makesi olan cidden tak-
âire lâyık birer san'at eseri, ne diyoruz,
birer san'at abidesi koymuşlardır. Üç
€ser ki biri birinden güzeldir, ve her
birinin ayrı ayrı meziyet v& kıymetleri
vardır,

- Bu plânlar üzerinde tetkikat yapa-
Tak muhtelif (mukayeselerden birer
tercih ciheti çıkarmak ve nihayet hiş-
"Detle bu daha elverişlidir demek vazi-

kendilerine tevdi ve tahmil edil-
miş olan jüri heyeti erkânının görecek-
leri iş kolay değildi. Öyleya hangisini
İntihap etmeli, o da güzel, bu da güzel?

Bütün bu güzellikler içinde
noktasından salim bir neticeye vara-
.bilmek için jüri heyeti her şeyden evvel
, kendisine bir takım prensipler bulmak
ve önündeki plânlârı bunlara nazaran
mukayese ve münakaşa etmek niecbu-
riyetini hissetmiştir. En güzel, en elve-
rişli, en sıhhi gibi esasta teferrü eden
U prenşiplerin tesbitinden sonra plân-

"ların adeta parça parça teşrih olurur- |

Câsına tahlillerine geçilmiştir. Bütün
bu tetkikat ve tenkidat. neticelerini
” Cemeden muazzam rapor, arkadaşlarca
riyaseti şerefi (o acizlerine verilen son
heyeti umumiye içtimaıda baştan ni-
hayete kadar bir kere daha gözden ge-

çirilerek son kararların ittihazına im- |.

kân elverilmiştir. o Gazetelerde yazıl-

Mış olduğu veçhile üç plândan birinci- |

liği Alman profesörün eseri kazanmış,
İkincilik te Fransız (profesörü Mösyö
Josselye verilmiştir. Müsabaka şeraiti
mucibince şimdi profesör Yansen An-
raya gelecek, plânı zemine tatbik et-
mek suretile şehrin bu plâna nazaran
hakiki tatbikat haritasını ve müstak-
bel şehrin mücessem plânını (o vücude
getirecek ve Büyük Millet Meclisince
tanzim olunacak kavânini omahsusa
mucibince artık bü eserin o harfiyyen
tatbik ve icrasına geçilecektir, bunun
ılı da Anadolunun ortasında aziz
Türkiyemiz için ilk hadise olmak üzere
âsri ve medeni bi rşehrin vücude gel-
Mesi olacaktır.

Dünyanın mevcut şehirleri ekseri-
Yetle eşki mecmualardır. Asri. şehirci-
lik ise binnisbe yeni bir şeydir. Niheyet
İk altmış senelik bir iş. Bütün dünyada"
Vücude gelen veya az çok tadilâtla bü-
İyon ve genişliyen şehirler hep böyle

fennin ve san'atın (muhassalası olan

dağa istinat tmektedir, En eski,
erden biri olan Viyana böyle bir

Min sayesinde asfi bir mahiyet alabil-
. *olduğu gibi büyük şehirlerden Ber-

N VE küçük merkezlerden Sofya tama-

€n yeni plânlara tevfikan O vücude

ir

Hany
N SÜMRUMUE

uriyet

Ucuzluk kuponu
s Cum

“ün
irürimeim AYIS. UMA ns

Cumhuriyet |
Ucuzluk kuponu |

#aASEALAKARTAABAZ ALAZ,
EEE REİSAELAS AA AAAAT

ei

ni amk me gi

en, EN y Li

iy mhüri iyet
cuzluk ku ponu

MESİ aK ayni 31.mayıs G

İL... BARAN ,

A EERESESAMAIS,

|
i
z
a
5
MAMA arkasy EBAY AM EEE KAAZİMANAAYAATAR TAKE İYAYAYA ADAN
3

,-

0 3 eli, edi

tercih |.

İmar r seferberliği

Nafia Vekili Recep Bey mecliste hükümetin
imar programını izah etti

1931 senesinde memle- w
ketin aksamı garbiyesi
ile Sıvas, Akdeniz ve
Karadeniz demiryolla-
riyle birbirine bağlan-

miş cep,

Nafia Vekâletince yapılan program
mucibince inşa edilecek demiryollar ve
limanlarla sulama işleri için talep edi-
len 240 milyon liralık tahsisatın B.M.
Meclisinde kabul edildiğini dünkü nüs-
hamızda yazmıştık. Nafia Vekili Recep
Beyin bu münasebetle mecliste irat et-
tiği nutku ehemmiyetine binaen aşa-
gıya dercediyoruz:

Yeni yapılacak şimendifer hattı

Recep B. şimdiye kadar devletin işti-
gal etmekte olduğu demiryolu inşaatı-
na bu sene Su şehrinin de ilâve edildi-
gini söyliyerek demiştir ki:

“.— Devlet imparatorluktan, eski ida-
reden, milli devletin teessüsüriden evvel
ki idareden imtiyazlı demiryolu ve ec-
nebi eli ile yapılmış cem'an iki bin üç

yüz kilometrelik bir demir yük #öbekedi
tesellüm etti. Buna ilâveten 1300 kilo-
metrelik Anadolu demiryolları ecnebi
imtiyazlı bir şirket halinde iken bu de-
miryollarını devlet satın aldı. binaena-
leyh gerek eski devirden bize intikal et-
miş gerekse imtiyazlı şirket olduğu hal-
de devletçe satın alınmış olup devlet de-
mir yolu haline ifrağ edilmiş olan
hatların yekünu takriben 3600-3700 ki-
lometreyi bulur. Bu rakkam muvacehe-
sinde Cumhuriyetin ilânı ferdasında
alınan ve bugün mühim bir kısmı filen
bitmiş olan inşa teşebbüsünün yekünü
2400 kilometreden ibaret olduğu mü-
talea edilirse Cumhuriyetin demiryolu
üzerindeki ilk hamlesinin azameti bu

suretle gözler önünde teressüm eder,
su E Mabedi sadsü 1 —2 de)

Müfide ve Emel Ferit Hanımlar ar İngiliz Sarayında

Müfide Ferit H.

Londra “kibar âleminin en
mühim hadisesi senede iki defa
Bukingham sarayında yapılan
kabul resmidir.

Bu merasim gayet mutantan
olur. Resmi kabule iştirak ede-
cek kadın ve kızların kıyafetleri
bizzat Kraliçe tarafından tayin
edilir. Merasime ilk defa iştirak

edeceklere “debütant-müptedi,,
namı verilir. Bütün gazeteler

Me

pi

© Emel Ferit H,
debütantların isim ve resimlerile
aylarca meşgul olur. Bu sesenin
ilk resmi kabulü mayısın seki-
zinde icra edilmiştir. Kraliçe bu
defaki kıyafetlerin giranbaha
mücevherli olmasını -emreyledi-
ğinden resmi kabul gayet par-
lak olmuştur. Bu seneki debü-
tantlar arasinda en ziyade Tür-
kiye büyük elçisi Ferit Beyin

( Mabadi sa 2 sü 9de |

getirilmişler ve hâlâ o plânlar dahilin-
de yürümekte . bulunmuşlardır. Artık
insanlar bu asırdan sayılabilmeleri için
şehirlerin ve kasabaların birer plâna

istinat etmeleri zaruridir. Türkiyemizde
Ankara ilk defa olarak işte böyle plânla
ve asri bir şehir olacaktır, ve biz.tered-
dütsüz haber verelim ki çok güzel, ade-
ta mükemmel bir şehir de olacaktır,

Yakın zamanda yeni güzel ( şeklini
almağa başlıyacak olan devlet merke-
zimizin asri halini karilerimize vasfet-
mek isterdik. (Ancak bugün için bu
sütunlarda bu vazifenin ifasına imkân

yoktur. Fakat bu vâzife ayrıca ifa olu-

Okuyucularimizin malümlarıdır ki
Ankara şehrinin imarı için hususi bir

teşkilât vücude gelmesini istihda? eden

bir kanun neşrolunmuştur. Artık plân
elde edilmiş olmasına ve tatbikatına

İl geçileçek Zamanın hulul eylemiş bulun-

masa göre imar müdiriyetinin teşki-

line de sıra gelmiş demektir. Dahiliye
Vekili Şükrü Kaya Beyden memnuni-
yetle aldığımız malümata nazaran
şimdi yapılacak iş bundan ibaret te
değildir. İmar müdiriyetinin yarı ba-
şında bütün Türkiye şehir ve kasabala-
rının imarını derpiş eden bir heyet
daha vücude gelmiş olacak ve bu heyet
bütün memlekete dal budak (salmış
bulunacaktır. Böyle bir teşekküle ne
kadar ihtiyaç olduğunu söylemeğe ha- |
get bile yoktur. Güzellikte okâkimei
âlem itlâkına lâyık olan güzel İstanbu-
lun bile hâlâ bir plânı olmadığını söy-
lemek o yoldaki ihtiyacımızın azameti-
ni ifadeye kâfidir.“

Demek olur ki Ahkâra şimdiki: mesai
Yalhığ kendisi âsri ve medeni mamur
bir şehir olmakla kalmıyacak;. belki |
ütün Türkiye * şehirlerinin imarına

Cumhuriyetin bitip tükenmez feyizle-
rinden biri daha.
- Yunus Nadi |

Bu suale
cevap isteriz

İkisgirkin manzara

i — Gülhane Parkının Alem-

dar Caddesindeki kapısının tam )
ve

karşısında bir kuru sebil
sebilin yanında da bir sulu
kerevet vardır. Bu kerevetin
üstünde su, şerbet ve saire
satılır.

Bir küçük ve zarif satış ba-
rakasi yerine bu çirkin salaşın
oraya konulması yetişmiyormuş
gibi, dün sabah bu kerevetin
üstünde kirli bir yorgana sarıl-
mış bir adam, yatmış uyuyordu.
Böyle işlek bir caddenin ortasını
kendisine han odası yapan bu

| adama saat ona kadar kimse

başlangıç ve örhek te olacaktır. İşte|

|

ses çıkarmadı ve Parka, Müzeye,
Ayasot*aya gelen ecnebiler bu
seyyar yatakta horul horul uyku
çeken adamı hayretle seyrettiler,

Ne Polis, ne de Zabıtai Bele-
diye meurları bu adamı uykudan
uyandırmağa kıyamadılar.

Her gün devam ettiği ve ede-
ceği muhakkak olan bu manzarâ,
medemi bir şehre yaraşır mı?

2 «- Dün sabah bazı İtalyan
bahriyelileri, Ayasofyayı ziyarete

gelmişlerdi. Bir sürü çarşafli
çıngene karısı ile çocukları bu
misafirlerin etrafını aldılar, arsız
ve yılışık para istemeğe başla-
dılar, onlar da bunların resimle-
rini çektiler. Yarın bir italyan
gazetesinde “ İstanbulda Türk
dilencileri , diye bu resimleri
görürsek hiç şaşmıyalım.

Bit çingene karıları ile kopil- (,
) Teri İtalyan bahriyelilerini iz'aç

edip dururken de ne bir Polis,
nede bir Zabitai Belediye
memuru, bunların dilenmelerine
mani olmadı,

Hani dilencilik memnudu,
hani, dilenciler toplanıyordu?

Her gün devam ettiği ve ede-
ceği muhakkak olan bu manzara
medeni bir şehre yaraşır mı?

Beldemize Asyai bir manzara
veren, bütün terakkiyatımızia
çirkin bir tezat teşkil eden bu
fena haller ne vakte kâdar des
vam edecek?
Bu suallere

cevap isteriz!

> başlıyor

Vilâyet memurin kadroları
' gelmiye başlamıştır. Kadrolar
geldikçe yarından itibaren me-
murların maaşları da verilecek-
tir. Dün iskân kadrosu gelmiştir,
Bu kadroda eskisine nazaran
iki memur eksiktir.

Muhasebei hususiye de yarın-
dan itibaren maaş tevziatına
başlıyacaktır.

Belediye kanunu

İstanbul Vilâyet ve Emaneti
tevhit edilecek

——eo— —

Ankarr 30 (Hu.Mu.|— Muh-
telit encümen bugün de bele-
diye teşkilâtı lâyihasının müza-
keresine devam etmiştir. Tetki-
kat dört beş gün daha süre-
cektir, İstanbul Vilâyetile Ema-
netin sureti tevhidi esası Ham-
burg şekli idaresine benzemek-
tedir. o Yalnız (| Hamburgta
meclisi umumide salâhiyeti teş-
riye olduğu halde İstanbul
mühtelit beledi ve vilâyet mec-
lisinde bu salâhiye MİRMiye oltaryavalığin

Gümrüktarilesi | hazırlandı |

Ankara 30 ( Hu Mu) —
Bütçe encümeni Gümrük ta-
rifesi ( tetkikatını bitirmiştir.
“Mazbatası hazırlanmakta olup
cumartesiye Mecliste müzake-
resi muhtemeldir ,

Yunanlılarla itilaf

İtilâfnamenin bu hafta imzası muhtemeldir

Emlâk, Garbi Trakya ve Etabli mes'eleleri-
nin nasıl halledileceğini Başmurahhasimiz
Tevfik Kâmil Bey izah ediyor

Muhtelit Mübadele komisyo-

nundaki Başmurahhasımız Tevfik

Kâmil Bey, bugün Ankaraya
gidecektir. Dün mübadele ko-
misyonunda bir müddet meşgul

olan Tevfik Kâmil Bey, vaki

olan istifsarımıza cevaben de-
miştir ki:

“ — Türk - Yunan hükümet-
leri , cereyan eden müzakerat
neticesinde itilâf oetmişlerdir.
Şimdi, mesailin tesbiti komisyo-
na kalmıştır. Bunun için komis-
yon heyeti umumiyesi toplana-
caktır. Yarın Ankaraya hareket
edecek ve komisyonun bu hu-
sustaki mesaisine iştirak ede-
ceğim.,,

Diğer taraftan alınan malü -
© mata göre, itilâf, emlâk mes'e-
lesinde tam takas esasina isti -
nat etmektedir. Yunanlıların
fazlâ Türk emlâki için vere -
cekleri “kat'i miktar Atinadan
an bean bekledikleri son bir

Tevfik Kâmil Bey
rudundan sonra tesbit edile -
cektir.

İtilâfnamenin cumartesinden
sonra imzası muhtemeldir. Ha»
riciye Vekili Tevfik Rüştü Be
imzadan sonra Yunanlı ve b

taraf aza şerefine bir ziyafet
verecektir ,

G. Trakyadaki Türk emlâkl
iade edilecek ida

Atinadan gelen telgraflar,
| Mabadi şa 2 sü 1 de)

iki noktaya ait talimatın vü-

Kongre murahhasları

Dün akşam hususi frenle Ankaraya gittiler

Dün husust bir trenle Ankaraya gitmiş cizn Ajanslar
kongresi murahhasları Haydarpaşa garında

Şehrimizde toplanan Ajanslar
kongresi hitam bulmuş, kongreye
iştirak eden Ajans mürahhasları
dün akşam kendileri için ihzar
edilen hususi trenle Ankaraya

.hareket etmişler ve istasyonda

teşyi edilmişlerdir. Murahhaslara

Anadolu ajansı miimessilleri ile

aileleri refakat etmektedir. Anka-

faya gidenler, imurahhasların bir
smıdır.

Gazi Hz. in telgraflar

, | Ankara 30 (A.A) — Müttefik

Ajanslar kongresinin dünkü sc-ı
celsesinde kongranın tazimat tejs
grafına cevaben Reisicumhur H
retleri tarafından gönderilen ati
deki telgrafname okunmuş V
hararetli tezahüratla karşılanmış
tır:

İstanbulda beynelmilel Ajanslar
kongresine:

Dördüncü beynelmilel Ajanslar
kongresinin hakkında izhar eyle»
diği samimi hissiyata teşekkür
ve muvaffakiyetler temenni ederi

Reisicumhur Gaz

Mustafa Kemal

Güzellik Müsabakası
Bugün de iki resin resim n dercediyoruz

7 Mez gali

Tal > Matmazel Eleni
Gül ( Namı müstear » “anımla Matmazel eme *

dar az müd
hanemiz

Bugü

kalmıştır. Eksik kupon ve resimleriniz varsa

tedarik edebilirsiniz.

i
resimlerini dercediyoruz. Müsabakâmızın hitamına

107 — GUl Hanım © |



Bu sayıdaki diğer sayfalar: