language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-05-03 Sayfa 2

 



Özet

Milyoner Zaharof.

Sihhiye Vekili Refik Bey bugün gidiyor.

Buz fiyatları yükseliyor.

Vereme karşı Sihhat Vekâleti mücadeleyle karar verdi.

Şehir ve Memleket haberleri.

Muhtemel bir milyonunun bir yarısı ziyafeti verildi.

Sihhat Vekâleti tarafından 35000 Türk'ü dökmeyi, 35000 alçılıya göz açtı. Bu zammı, gazetemizdeki 79 para ayarla sınırlamayı düşürdü.

Verenin müttefikleri, bu zammı ile birlikte 70 para ayarla sınırlama.

Karaağaç Meclisi idaresi, ikramiyeye fazla için bu zammı kabul etmiştir.

Gazetemiz her sene 35000 Türk'ü dökmeyi, 35000 alçılıya göz açtı. Bu zammı, gazetemizdeki 79 para ayarla sınırlamayı düşürdü.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

Cumhuriyet

Muhârriri: Marus —2—

Mikatresi Feyzi

Nakili :

Harp gibi beşeri bir. felâketi kendine intifa valim
yapan Zaharof “Harp bitti - yaşasın harp, diyor ve
Venizelesla beraber şarkta yeni bir yangın
aleviendirmeğe çalışıyordu. Yuranlılar

yolunda ....

me

Maahaza mütehassıs ihaliyeciler ve | tekrar sulh iade edilmişti. Burası

büyük sanayi eshabı Zaharofun kazan-
ci“pek büyük olduğunu ve Avrupanın
en birinci zenginleri sırasına geçtiğini
pek iyi biliyordu.

Dördüncü fasıl

“Harp bitti - yaşasın harp?...”
Harp teçhizatı sanayii opatronları
için'en büyük düstur: Harp bitti yaşa-
sın harp. Esliha ve mühimmat fabrika-

larının vasıtai servet ve maişeti insan|

öldürmek için imiğ olunan esliha ve
mühimmat -sürümünü temin eden
harptir. Harp o tehlikesi ve muharebe
olmaması bu sanayii cesime patroları
için büyük felâket ve ölümdür. Bunun
için teçhizatı harbiye sanayii patronla-
rı daima harp isterler ve bunsuz yaşı-
yamazlar. Ğ

Binaenaleyh harbi umumüinin niha-
, yet bulması esliha ve mühimmat #ab-
rikatorları icin büyük bir darbe olmuş-
tur. Bir harp bitip te yeni bir harp
başladığı zaman bunlar (Harp bitti,
yaşasın harp) diye bağırlar. Bu söz
kadar teçhizatı harbiye sanayiinin
haleti ruhiyesini tasvir edecek mükem-
mel ve manidar bir cümle olmaz. Teç-
hizatı harbiye patronlarının en bariz
nümunesi Top Kıralıunvanile meşhur
Vasil Zaharoftur.

Bu harp sanayii kurdunun şayani
dikkat marifetlerinden biri de- harp
ihdas etmek ve gıkan her hangi harbi-
bin türlü sebepler bularak devam cttir-
mektir. Zaharofun bu hususta çevir-
diği dolaplar bütün cihana malümdur.

Yeni harpler
i Harbi umumi bitiği zaman esliha ve
mühimmat fİabrikatorları çok kork-
muşlardı. Fakat bir az sonra bu endi-
şelerinin nabemahal: olduğunu anla-
mışlardıv. Cünkü yeni 'harpler . ihdas
için vesile ve sebepler icat etmeğe ve
diplomasi mahiyetinde teşebbüste bu-
lunmağa bile lizum Olmadığını pek-
çabuk anlamışlardı. Filvaki -Avrupanın
garbinde ve merkezinde şöyle böyle

artık müsait değildi. Bunların
bu havalide çok fena gidiyordu.
Bu sahalarda şimdilik top ve tüfenk

işleri

İpatlamamlasi Zaharotün hoşünü gitmi-

yordu. Lâkin şarkta Harp, silâh fabri-
kalarını. her veçhile memnun . edecek
bir hararetle devam ediyordu.
Yunanlılar harp istiyorlar
Harbi umumiyeen geç giren Avru-
balı devlet Yunanlılar olduğundan
ellerinden-silâhı bırakmak hususunda
en'az temayül gösterenler de hunlardı.
Yunanistan hudâudunun şimale doğru
çök tevsi edilmesi bütün Tarakyanın
kendilerine (o verileceği ve Türkiyenin

, Avrupadan çıkarılacağı vaitleriyle Yu-

nanlılar kanaat etmek istemiyorlardı.

Venizelos tarafından idare olunan
nasyonnlist Yunanlılar (Homer) zama-
nımndaki (Hellas): Adalar denizinin bü-
tün sevahiline. «yayılmış hem Avrupa
hem de Asya; topraklarına hâkim bü-
yük bir Yunanistan tahayyül ediyor-
lardı.

Yunan milliyetperverlerinin kuvvet-
li bir arkası vardı. Vasil Zaharof, Top
Kıralı bütün siyasi işlere burnunu sok-
tuğu gibi-bü işe de'sokmuştu.

Wenizelosun müsaviri Venizelos

Bu tarihte Venizelosun mali ve siyasi
müşavir ve Kıral Kostantini iskat
ederken kendisine muavenet eden
Zahaxvofltur.

Venizelos siyasi ve para işlerinde her
türlü teşebbüslerinde - Vasil Zaha-
rof ile istişare ediyordu. Top Kıralının
umum garp devletlerinin Zimamdaranı
umuümisi ile sıkı temas ve muarefesi
İrer türlü temayüllerini bildiğinden Ve-
hizelos bu zeki ve girgin adamın malü-
maf ve fikirlerinden istifade ediyordu.
Bundan başka Venizelos oZaharolun
tensip eylediği teşebbüslerin kuvveden
file çıkması için istenildiği kadar para
vereceğine -de emindi

| Mabadi var |

Memlekette Kazançın azlığından şikâ -
yet ediliyor. Bu şikâvet bir noktai na -
zardan varit olmakla beraber hayat pa-
halılığında başlita amil «lan Tahiş ka -

zançlar da vardır. Memleketimizde fahiş
kazanç kasaplar Şirketine münhasır de-
ğildir. İşte (Çimento Şirketi ve Şark
Deri Limitet Şirketi... Bu şirketlerin
bilancuları tetkik edilecek olursa fahiş
kârlar temin ettikleri görülecektir.
“Çimento. şirketinin : sermayesi 928
senesi bidavetinde -500,000 ira iken
buna mukabil ayni sane zarfındaki safi .
“temettüü 400.000 Tiradır.

Bir senede yüzde seksen yani beşte

dört derecesinde bir temettü fahiş değil
midir?

Bulgar muallimleri |

Misafirler bugün boğaziçinde
bir tenezzüh yapacaklar

———oorr ——

Şehrimizde bulunan Bulgar mu-
allimleri misafir oldukları Şahin
Paşa otelinden dün sabah çıkmış-
lar've refakatlerine memur edilen |.
Lisesi muallimlerinden Osman Beyin

delâleti ile Darüllünun hukuk Fakül-
tesini ve Kız muallim mektebi ile
müzeler sibi bütün şayanı temaşa
yerleri gezmişlerdir.

Misafirlerimiz bugün de öğleden
sonra Boğaziçinde Kavaklara kadar
bir tenezzüh yapacaklar, avdette
Rumelihisarına (o çıkarak oORobert
Kolleji ziyaret edeceklerdir. Misa-
firlerimiz o yarımı Adalarda ge-
çireceklerdir.

A 4 4 mmm —
Lehistanın milli bayramı
Bugün Lehistanın milli bayramı-

na müsadil olduğundan saat 1ide
Sen Mari kilisesinde bir ayin icra
olarak da mütaddit hediyeler
verilecektir.

Bu mükâfatlar birinciliği ka-
zanan güzele rey veren kariler
arasinda kur'a ile tevzi edile -
cektir.

—m ni umreyi.

ok fazla kazançlar!

Hayat pahalığında amil oluyor:
işte çimento ve şark deri
şirketlerinin kârları

İİ RE TELE.

500,000 lira sermaye ile 400,009 lira kâr biri, 100,000
lira sermaye ile 150,000 lira kar öteki yaptı

Bu temöttüler de sermâyeye ilâve
| edilirse Şu mukayese meydanı çıkar.

Sene sermaye€ temettü
1928 200,000 400;000
1929 400,000 , 790,000
1936 1,620,000 1,296,000
1931 2.916;000 2.232.800
1939 2.148,800

3u mukayeseye mazaran beş sene
içinde 500,000 Tiralık sermaye “mürek-
kep olarak 5,148,800 Tiraya baliğ olu-
yor ve yarım milyon Tira kısa bir müddet
Zamanda on mislini geçiyor.

“Şark deri limitet Şirketi de 1928
senesmde 100000 Jira- sermayesine
mukabil 160,000 lira sali temettü et -

“mişür Ki bu da yüzde yüz alımış nis -
betindedir.

Şekispir perestler
ayaklandı

İ Birinci « sahileden u edbaaı /

Hüseyin Suat Beyin ancak ken-
di fikrinin ve zevkinin seviyesi
hakkında müsbet bir vesikadan
başka manasi ve şümülü olmı-
yan beyanatını hem beynelmilel
bir edebi simaya karşı hem de
Türk milletinin seviyesine Karşı
tevcih edilmiş bir bühtan saydı-

gımiz için protesto ederiz.

Etem İzzet, -Ziya Refik, Sadri
"Etem, Refik Ahmet, Suat Defxiş, “Elif
“Naci, Reşat Nuri; Nahit Sırrı; Peyami
Safa, Vasii Raşit. Sabiha Zekeriya, Niza-
mettin Nazii, Mes'ut Cemil, Muhittin Sa-
dık, Abdullah Cevdet, Emin Âli, Halit
Fahri, Vedat Nedim, İliami Safa, Meh-
met Nurettin, M. Zekeriya, Nazını Hikmet,
Hakkı Süha, Necip Fazılr.

maarif ve
mekteplerde
Muatilimlerin maaşları
Muallimler Birliği idare hev ctinin
dünkü mutat ictimaında bir kısım
ilk mektep muallimleri namına bir
müracaat vaki - olmuştur. Bunda

muallimlerin; son tamimden sonra |

artık bir maaş mes'elesinin mevcu-
diyetini o tanımamakta . oldukları .
zikredilmektedir.

Bundan sonra, badema arzu-eden
her arkadaşın muallimler: “namına
değil kendi şahısları namına müra-
caat , edebilecekleri o beym edil
mektedir.

ge-.
rek Zaharof gerek silâh patronları için |

böyle gayrı sıhhi süt -satildiğını isbata

atla sütçüleri tecziye ettirsinler ! ,, de -

O ğeir. ve

—. umay

bugün gidiyor
Dün İngiliz. 'sefaretinde

şerefine bir öğle
ziyaleti verildi

“Rokfeller,, müessesesinin da-

weti üzerine Amerikaya gitmek
üzere şehrimize gelen Sıhhat
Vekili Refik Bey, dün C.H.F.
nı ziyaret etmiş, bir aralık Sih-
biye müdürlüğünde meşgul ol-
.muştur.
5 Velsil “Beyi öğleden sonra,
“Tokatlıyan,,'da bazı zevat, bu
meyanda mühtelit ' Mübadele
komisyonundaki ikinci inurah -
hasımız Nebil B. ziyaret etmiş-
lerdir.

Refik B. bugün, refakatinde
Hıfsıssıhha U. M. Asım B. el-
duğu halde şehrimizden müfa-
rekat edecektir.

Sıhhat Vekilimiz şerefine

Sıhhat Vekilimiz şerefine, dün
İngiliz o Sefaretinde bir öğle
ziyafeti verilmiştir.

Vekil B. Londraya da

gidecek

Aldığımız hususi malümata
göre, Sıhhat Vekilimiz, Ame-
rikadan avdetinde Londraya da

uğrıyacak ve orada İngiltere
Hükümetinin misafiri olarak

dört gün kilacaktır.
Şehir işleri

. Sütcülerin içtimaı
Süt satanlar beyaz gömlek
i giyecekler

Süt müstahsilleri ile satıcılarmın bir -
ieşmesinden . teşekkül eden İstanbul
süt müstahsilleri ve sütçüler cemiyetinin
yeni “idare 'heyeti- dün Beyoğlunda ki
cemiyet merkezinde ilk iğümamı #ktet-
miştir. Dünkü içümada sütlerin 'hülisi <
yetini temin Mile mevzubahs ol -
muştur, ”
“Seyyar - Sürgüler” rl önül
için gayrı sıhhi ve mikroplu süt savlârgı
hakkındaki iddialara sütçüler: “ Biz
böyle süt satmayız. O çocuklar için
muktedir olanlar belediveye müraca-
mişlerdir.

Bundan sonra “esnaf arasında bazı
münakaşeler olmuş ve Bilhassa 'dükkân-
larğa “satılan “kırema #ln,, süt ve yo - |
gurüarın etiketli olarak *satilması çin
ieşebbüsatta bulunulması ve bilğmum
süt saticilarının beyaz ve hususi “ceket-
ler giymelerine karar verilmiştir.

Büyükadada vapılacak elektirik #ab-
rikası için sabık Şehremini Emin Beyin
zamanında alınan makinelerin işe yara-
madığı o cörülmüştür. Bunun için bu
makineler para “ederse satılacak “ve
tabrika * için “de veni makineler alına-
sedktr-

Sigorta tarifelerinde
tenzilât yapılıyor
İktisat Vekâletince sigorta tari-

felerinde tenzilât yapılmak üzere-
dâir. Bu tenzilâtın sigortacılığın

her sahasında yüzde otuz derece- |ğ

sinde alacağı tahmin edilmektedir.
Bundan başka sigorta şeraiti
umumiyesinde de bazı tadilğt icra
edilmiştir. Bu tadilâta nazaran
sigorta şirketlerine halkın huku-
kunu sıyaneten bazı mecburiyetler
tahmil edilmiştir.
Borçlar itilâfnamesi tetkik
edilyor
Şehrcmanetinin Milli Banka hâmilleri
ile waktettisi o borçlar itilâfnamesinir
Cemiyeti Umumivci belediyece © töfkiki

kararlaşmıştır. Cemiyeti belediyece tefrik ||
edilen mütehassıs encümen dün ilk-iç- ||

timamı aktermiş ve itilâfnâmeyi tetkike
başlamıştır.
Heybelide susuzluk
Heybeliadadaki kuyulardan bazıla-
rının kapanması üzerine ada susuz |

kalmıştır. Emanet deniz Kenarlarmdeki i

menbaları ıslah etmeğe karar vermiştir.
Bunlar islah edildikten sonra da bu su
kâfi gelmezse o-zaman arteziyen kuyu-
ları açacaktır.

Emveli metrukenin vergileri |
Emvali metrukeve ait evlerde oturan |!
müstecirlerden o evlerin tenvirt ve |

tanZilatları istendiğinden Emanete şikâ- |
yet vaki olmuştur. Emanet bu kabil
yerlerin müstecitlere “verildiği tarihten |
itibaren “olan o vesimletin” istenmesini “
Dairei Belediyielere bildirmiştir.

| iacaktır.

J| karşı mücadeleye başlıyan muh-
Jterem Sıhhiye Vekili Beyetendiye
J hayırlı

İ verdiği ehemmiyetten ibret alma-
'bsım tavsiye eyleriz.

——-

İ
li

/ Vereme karşı
Sihhat Vekâleti

: mücadeleye
karar verdi
Gazetemiz her
sene 35000 Türkü p
öldüren, 35090 aiie- |
ye göz yaşı dök- G”
türen, 35000 koldan 2
meileketi mah - $
rüm eden Vereme
karşı bütün kuvve-
tile mücadeleyi en
“mülüm bir milli ve
insani vazife ad-

detmektedir .
Onun için bu
mütiş afetle mun- Eğ

tazaman uğraşıyor,
hemen hergiimn Her buhunu-
yoruz ve gene bu maksatladır
ki Veremlilere karşı o vazifesini
yapmıyan oŞehremavetine, Ter
fırsatta bu vazifesini hatırlatıyoruz.
Maalesef anlaşılmaz bir gösteriş
zihniyetine kapılmış olan Emanet,
bir Konservatuvar sevdasına tutul.
muştur ve bütün sevdalilar gibi
gözü yalnız Konservatuvar bina-
sım görmekte, Verem hastanesi |
gibi şehir, hatta bütün memleket)
kalkınm hayatına taallük eden bir
müesseseyi ihmal etmektedir. Ema-|
netin bu fakiş hatasına muka-
bil halkım sümat ve hayatı ile
yakından ve candan alâkadar|
olan İsmet şa hükümeti vel
muhterem Sihiat Vekili Refik Bey |
efendi Verem denilen korkunç afet- |
le esaslı surctic meşgul olmakta- |
dırlar.
.Filhakika şimdiye kadar Frengi |
ve Sıtma mücadelesile uğraşan |
Sihhat Vekâlcü, Verem mücadele- |'
sinin de Devlet mücadelesi şek- |
linde idaresini . kararlaştırmıştır.
Vekâlet, bütçesine koyduğu tahsi-
satla bu seneden itibaren faaliye-
tin ilk adımı olmak üzere tam te-
şekküllüiki Verem dispanseri açı-

Verem denilen müthiş belâya

muvaffakiyetler temenni

ve teşekkürler ederiz.
Şehremanetine de Sihhiye

Vekâletinin Verem mücadelesine

Maarfte

Yeni bir akşam san'at
mektebi açıliyor -
İstanbulda iki Akşam san'at mektebi
mevcuttur. Bunlardan biri Üsküdar Kız
san'atlar mektebinde, diğeri de Çapida |
Selçuk Kız San'at mektebindedir.;
Akşam san'at ımekteplerinin pek çok
faideli neticeler temin etiğini gören
Maarit Vekâleti mevcut iki mektdbe '
ilâveten bir üçüncüsünü'de Sultanahmette!

yeni “açılan terzilik mektebinde Küşat
edecektür.

Bu akşam mektebine ait kadro ve |
tahsisat İstanbul Maarif Eminliğine
tebliğ “edilmiştir. Mektebin bir kaç gün |
zarfinda açılması öçin lâzım gelen istih- '
zarat yapı Imaktadır. |

Bu mektepte, Dikiş, Biçki, Şapkactlık,
Çamaşır ve Senayii tezyiniye dersleri
gösterilecek, defter usulleri öğretilecektir. |

Mektebin heyeti talimiyesi meyânin-
da son zamanlarda. Âvrmpadan celbedi-
len. mütehassıs 3 madam da vardır, Bu
mektebin gelecek hafta zarimda tedrisata
başlanması muhtemeldir

Tıp talebe kongresi kaldı
? Trptalebe cemiyetinin dün Türk- |
ocağında aktedilecek senelik kon- |
gresi, bir Kaç azanın geç vakte
kadar ümüzarma rağmen aktedile- |
memiştir.

Talebe Kongresi diğer bir gün
toplanacaktır.

Emektar ve kıdemli gaze-
| teci arkadaşları mızdan Münir
altı gün gripten hasta yattık- |
g tan sonra dün rahmeti rah- |
| mana kavuşmuştur. Münir
Bey Babıalinin çok eski bir
aşinası idi. Ömrünü gazeteci-
likte geçirmiş ve hemen bütün
gazetelerde çalışmıştır. Dün
sabah kendisinden hasta ol-
duğuna dair bir mektup
almıştık. Akşam üstü de bu
kara haberi öğrendik.

| Oo Merhumun cenazesi bu
gün öğle ile ikindi arasında
Samatya Ağahamamında Et-
yemezde 144 mumaralı hane-
sinden kaldırılacaktır. Mat-
buat Cemiyeti haberi geç
aldığından bu sabah “içtima
ederek

ziyetlerimizi arzederken ken-
dimizi de ayni derecede tazi-
yete mutaç addederiz.

| Kutini cölbeder bunu

il şekeri bir kaç seneden beri Timanımıza *

© Konya ve havalisinde çiftçilerin

- sahibi Camili karyesindeki çiftliğine *

| almak için Çakı ile muhtelif mahalle-

| rini ve bu kuponları

.*

Buz fiatları
yükseliyor

Karaağaç Meclisi

idaresi, ikramiye

faslı için bu zammı
kabul etmiştir

Karaağaç Meclisi idaresi buz
fiatlarına yeni bir zam yapmıştır.
Buz şimdiye kadar Emafötçe
fabrikadan serbayie 79 paraya
verilmekte ve itiyazname muci-
bince 3 kuruşa satılması lâzım
gelirken 5 kuruşa satılmakta idi,
Bu defa 70 paranın üstüne 7 para
dahâ zammedilmiştir. Bu zammı
serbayi cebinden vermiyeceği için
gene halka ödetecektir. 7 paralık
bu zam az görülmesin. Yedi para
mepsuammitenasip olarak artacak
ve halk buzu altı kuruşa alacaktır.

Şimdi bu zamınm sebebini de izah
edelim:

Bu zammın vehlei ulâda
Emanetin varidatını artırmak için

yapıldığı zannedilir. Hayır bu zam
bunun için değildir. Karaağaç

rüöessesâtı Meclisi İdare aza ve
reisi varidat arittikça yüzde bir

miktar ikramiye almaktadırlar.
İşte meclisi İdare şimdi mütema-

diyen halkın aleyhine olarak

varidatı arttırmakla meşguldür, |
Bunları sırası geldikçe yazacağız.

Bu günlük bu kadarla iktifa eder |
ve Karaağaç meclisi İdaresine
biraz insaf! deriz...
Limanda
Haliç şirketinin nazarı
dikkatine
Memurlar sabahleyin saat 9da işe
başlamaktadırlar, Halbuki Haliç şirketi-
nin yaptığı tarifle memurların hiç işine
xaramamaktadır.. Meselâ Cibaliden 8 de
kalkan bir vapur vardır. bu hiç işe ya-
ramaz. Birde 8.42 de vardırki oda ek- |
seriya 8,50 de Cibaliye (gelmektedir.

j

| 880 da bir vapur olursa bu memurla-
“zin çök işine yarayacaktır.

Haliç işirketinin bilhassa nazarı dik-
temin etmesini
bekleriz,
Limanımıza iki Japon ticaret |
gemisi geliyor
Pazartesi ve salı pi limanımıza
m Holoks Maro ». VE ; Singapor Maro,,

ilk defa olarak geliyorlar,

Bu iki geminin Japon sergisine ait
vazı emtia getirmesi muhtemeldir .
memleket

naberleri
Konyada kavalar

eminem süz — BEİ fr imi

intizar ettikleri yağmurlar yağma-
mıştır. Samanm okkası 7 kuruşa
çıkmıştır.
Ne vahşiyane cinayet
Memiş ağa isminde bir çiftlik *

giderken yolda meçhul eşhas tara- “
fından” “öldürülmüştür. o Katillerin
attıkları kurşunlardan biri Memiş
ağanın gözüne, dördü karı ile ,
göksüne, diğerleride koluna ve
bacağına tesadül ettiğinden zavallı-
nın vücudu kalbura dönmüştür.
Ağanın boş kalan merkebi palanı
ile yuları ile çiftliğe gidince çiltlik
müstahdimini oefendilerini merak
ederek taharriyata başlamışlar ve
ağalarının cesedini yolda bul-
muşlardır.
Bir çocuk intihar etti
İzmirde bir sütçünün yanında çalı-
şan o 17 yaşında Bayram isminde bir
cocuk kehdine ' verilen süt paralarını
vediği ve ustası tarafından dövüldüğü
için şakağına bir kurşun. sıkarak intihar
ctmisür,
Emsalsiz bir Kuranıkerim
Afyonkarahisarında Arap mesçidinde |
gayet kıymettar bir Kur'anı kerim bulun-
muştur, Bu mushafın Satırları arasında |
kırmızı mürekkeple © yazılmış Türkçe
tercümesi vardır. Eski Türkçe kelimele-
rin tetkikinde bu tercümelerden istifade
edilecektir.
ihtiyar bir köylü kadınını
yoida yaraladılar
Uzun Ahmet oğullarından 73 yaşında
Fatıma köyüne gitmekte iken Dudulluda
çekme köy civarında sakin Vanlı Bayram
önüne. çıkmış ve zavallı kadını parasını

rinden yaralamıştır. merkum Dbilâhire

yakalanmıştır.

Güzellerin resimle-

karilerden rica ederiz

Belediyelere
ir bir konfer

darma kumandanı, ziraat Müdürü /
Encümeni daimi azasından Sabri V

-— 3 Mayıs 1999 ©

Kadın Birliğin di

Nebahat H. Belediye
İerinde kadınların
rini izah etti

Kadın Birli-
ğinde dün; kız
muallim mek-
tebi muallim- *
lerinden Neba-
hat Hamit H.
tarafından “Be-
lediye ve ka- j
dın. mevzuu
etrafında şayanı
dikkat bir kon- Mobahat ”
İezans verilmiş- H.
tir. Nebahat H. bu konferaf
da avvelâ Belediye teşkilâl
mahiyetinden cemiyeti beli
yenin binnetice balktan doğ
bulunduğundan bahsetmiş
vilâyetle mukayese ederel
vazifelerini sayarak izah d
“tir.

Neticede bütün bu iş ve

tiyaçların tamamen ev İf
büyük bir şeklinden baska
şey olmadığını söylemiş ve
dının esasen meşgul olduğt
gibi işlerdeki ihtisas ve 1
kabiliyetinden istifadenin |
muvafık. olacağını beyan &l
ve bunun bir seneye kadal
hakkuk edeceğini ilâve etmi
Ayrıca Nebahat H.; kad
belediyedeki üariielerini” 1
imar, zabıta! belediye, muf
net umumiye ve idari ol!
üzere ayırmiş, ve bunl
kadın ruh ve kabiliyetinin,
dii zevkinin oynıyacağı
rollere işaret etmi, bin
kadınların; erkeklerin v
tamamlamak istediğini
cereyanm erkek aleyhta!

ii.

me ©

1

değil iştiraki mesaiden i

olduğunu söyliyerek konfe!
sına nihayet vermiştir... K i

rans Hanımlar tarafından
Mütefer!
Samsun Meb'usu ye sabık (İ

U. Müdürü Rana Beyin bazı ici

; detle alkışlanmıştır.

için Londra, Paris, Berlin ve!
Avrupa şehirlerine (gideceği b
alınmıştır. a

Himayeietfalini teşekK

Dün Himaycietfal - Cemiyeti
Kırklareli meb'usu Fuat bende
gi İyem aldik:

'Çocuk haftasından mukadder
riyat ve hafta
mütemadi neşriyattan dolayı ce
miz derin şükran ve minnetlerini b
ve memleketimizde yukubulacak b
çocuk inkrlâbında yüksek matbufl
zin en mühim bir hissesi olduğuna.
bulunduğumuzu hörmetlerime

arzederim Efendim. R i
Dr,
Veremli hayvanların

muayenesi |
Dün sabah İstanbul Vilâyetinde
vekili Muhittin Beyin Riyasetinde
yet, Emanet, Baytar Müdürleriyle

ve diğer bazı zevattan mürekkep p
misyon ictma ederek hayvan #
talep edilen raporu İktisat vekd

Bu tetkikat esnasında İstan
ve Mülhakama .#
memurlarının sütlü havvanlara “©
külin ., tatbik etmedikleri anlaşılı
bunun için bir teşkilât ve ©
Projesi yapılarak Vekâlete gön
ür. Bu teşkilât kabul edildiği
sütlü havvanların memeleri muf
ve veremli olanlar ihtilâttan meni
cektir. “Bu suretle Çocuklara v&
sirayeti de tahdit Adliye ;
Piyango davasında piya!
müdürü şahit olarak din!

200 kişi taralından Fa
İtimat gişesi aleyhine açılan P
go sül istimali davasma dün di
edilmitir . |

Dün mahkemede tayyare Pp
go müdürü Fikri, müdür mi
Ragıp Beyler şahit olarak di

Fikri B, tarafından: © bir,
kimseler bana müracaat ©
24487 numaralı biletin itim”
sine satılıp satılmadığını yi
Halbuki bu bilet Kısmet £#
satılmış, oradan da Muza
isminde birisi almıştır.,, de

Bundan sonra Muzaffer
lenmiş, diğer şahitlerin celi”
muhakeme başka güne kal”



Bu sayıdaki diğer sayfalar:


Cumhuriyet 1929-05-03 Sayfa 1

 



Özet

Kanlı bir bayram! 1 mayıs münasebetiyle Berlin'de kanlı vakalar oldu.

3000 kadar komünistle polisler mücadele etti. Her iki tarafdan da bir çok mecruh ve maktul var.

Bir istihsa seferberliği yapmağa mecburuz Çünkü ithalatımızla ihracatımız arasında senelerden beri bir türlü kapanmaya büyük bir açlık var.

İhracat 72 milyon lira 1928 senesinin ilk dört ayındaki ithal ve ihracat arasındaki farkı gösterir resim.

Güzelik Müsabakamız Reye istirak ediniz, zahmetsiz bir mükaafat kazanırınız.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

ZE Başiliairiri

alı -- YUNUS NADİ

ili Terehanesi : Düyunuumumiye |
CAĞİ arşısında dairei mahsusa

Telgraf : İstanbul Cumhuriyet-
Posta kutusu : N* 246

arm ——

5 Bi harrir:
Telefon : Tahrir müdürü: 3236

dare müdürü: 2365, Kitap kısmı: 472

il Cenupta Fran-
çim Siz tahrikâtı

IŞ kur
stanbul Suriyedeki Fransız idaresinin bilhas-
ırada. büy, Mup hudutlarimıza civar havalide
un bin defa daha bağırmak için

za etmiş olduğunu bir defa daha
bir defa daha bağırmak icin
iha a cebri nefis edip duruyoruz.
i Ra dün Kilislilerin gönülleri par-
iş feryatlarını boğmak elimizden
Medi. Bugün de .Türk ve Fransız
HM umumiyelerinin nazarı .dikkat-
Nİ Yavaş yavaş cehenneme dönmüş
N bu hudut üzerine celbetmeği artık

Mi
di den kacılmaz bir vazife addedi-
N

m

ui
3
a

U

i

ri,

Seneler var ki Fransız idaresi Nusa; -

iile Cizre arasındaki çölde çizilecek

i Ut hattı için hatıru hayale gelmez

külât ika edip gelmektedir. Bu

: e ele için zaman zaman bu sütunlar-

NE acı sözler söylemeğe mecbur

UŞ olduğumuz malümdur. Bir karış
4 fazla Türk toprağını tahattı

Mek için bin dereden su - getiren

a, , zların Nuh deyip Peygamber de-

i Veh inatları karşısında çok kere in-

4 Eyip sabrı kifayet etmez.
€nup .hududumuzda bir...kilomet-

d hi, Sağı iki kilometro Oyukarı oârazi

m çıkarmak için Fransızların

M bu havalimizde bir nevi yeni

Akedonya yaratmak istiyen emperi-
| “© maksatlar takip ettiklerine

metmek zarureti karşısında insa-

© bihakkın. ne kadar hayfet ve
et edebileceğini izah iktiza etmez.

*r Fransız Hariciyesi, Fransız erkânı

g İyesi, hulâsa merkezi Fransız

G Ümeti bu işlerde doğrudan doğruya

Kadar ve bu kadar musır ise O 7a-

“ İkide bir iki taraftan da yadedile-

MN am'anevi Türk - Fransız dostlu-

4 dun bir efsaneden ibaret olduğuna
Mmetmek bittabi gayet zaruri olur...

y albuki - kısmen dün Kilis .mektu-

varaköi Nda da söyleririiş olduğu ( veçhile-

“ele yalnız hududun hâlâ çizilmiyen

» parçasından ibaret değildir. Suri-

“eki Fransız idaresi hududun çizilen

“amında dahi bizi bihuzur eden bin

Münasebetsiz hareketi mubah bilmekte

YİĞ ne yapmaktadır. Cehup hudu-
MUZA gidip gelen akli selim (sahibi

“adaşların hiddet ve nefretten -ağız-

a Pıçak açmıyor. Oralarda hudu-
Uzun alt tarafındaki Fransız as-

ti erkânının belli başlı işleri güçleri

kiyaya yataklık etmek ve hatta

İ büyük bir marifet imiş gibi on-

otomobillerine alarak nimayişkâ-

© gezintiler yapmaktır. Bu zavahi-

Yegân& manası ancak Türklerin ta-
Ve iz'açları olabilir. Suriyedeki

i, Sızlar bunda kusur etmemek için
bir dakika kaybetmiyorlar, ve hiç

sat fevteylemiyorlar.

.cün neşrettiğimiz Kilis mektubunda
Idü, muahede mucibince huduğun
tarafında kalan emlâk ve arazile-

içen istifade etmek mevkiinde olan
klerin bu haklarından istifadeleri-

N bin bir mâni ikame olunuyor. Yüz
liklerin bir çoğuna © Suriyede cayi

9 gösterilmiş olduktan başka

UÜ boyuna Türkiyeden kaçan kim-
€E oturtuluyor. Ermenilere gelince;
ları hududun hemen öbür tarafına
ân etmek Suriyedeki Fransız idare-

Nin belli başlı bir siyasetini . teşkil

MİŞ bulunmaktadır. Suriyeden Tür-
€Ye kaçakçılık oradaki Fransız ida-

inin yalnız teşvikine (o değil, tertip

Muzaheretine dahi mazhar bir sis-
olmuştur denilebilir. Hele eşkiya...

— AT Sanki Fransiz jenerallarının ÖZ

€$leridir. Bizde vukuat-yapıp firar

İL her şaki Fransız kumandanının

İrinda ve otomobilinde bir ihtiram

kii bulacağından emindir. Şakave-
ahramaniık gibi tebcil edildiğine

“5
—-i

mw mM''g

m

Gi

a,. an ilân olunan bir misal .halinde
Z OlUYOLUZ. sis rriü milim eyi sai Ye
» 2 kemali hayretle müşahede .ve
#degeldiğimiz bütün bu tahrikât
p eğ ımda henüz hiç bir sey yapmış

İZ. Öyle tahmin ederiz ki hüküme-
a, bile simdiye kadar resmi lisanın
Aik, “ttirdiği nezaketler dairesinde
7 Alip, Herle iktifa etmiş bulunacaktır.

Uğ 3 mahut an'anevi Fransız dost-
Vera Ağır başlı Türkiyeyi hafifmeşrep
müstemlikecilerinin (o misalini
VE takip etmekten menediyor.
EN * bizim mukabelemizin çok mü-
gf, “İşi, Ması ihtimali yok değidir.
yu ansız dostlarımızın Cenup hu-
gö key ç zda oynamağa çalıştıkları can
İz y, ,Mlerden bazıları bunlar... Fran-
Müj, Sk efkârı oumumiyelerinin

ie ciye Vekilimiz
Beyi, Ye Vekili Tevfik Rüştü

haç, Pazartesi günü avdetine

iza
r
olunmaktadır ,

2366 |

|

|

BEŞİNCİ SENE — N' 1794

HER GÜN SABAHLARI

Kanlı bir bayram!

—— 0

.Tmayıs münasebetiyle

idab

>—ö

k

i

Berlinde kanlı vak'alar

oldu
3000 kadar komünistle polisler
müsademe etti. Her iki taraftan

ir çok mecruh ve maktul var

Berlinden bir manzara; Rayştah. binası

. Londra I( A.A ) — Daily Mail.

Berlinden istihbar ediyor: Şehrin
şimal mahallesinde komunist tah-
rikâtçılarından 3,000 kişiye karşi
500 Polis tarafından açılan şiddevi
bir mücadele dolayısiyle Berlinde
vaziyet pek vahim bir şekil almış-
tır. Fecirden itibaren her türlü

silâhlarla mücehhez olan komü-
nistler Pankstraese denilen cad-

deyi istilâ etmiş ve hemen berikat-
lar vücude getirmeğe başlamışlar-
dır.

Elindeki kuvvetlerin her şeye
karar vermiş görünen mümayişci-
lerin hakkından gelecek miktarda
olmadığını gören mahalli polis
amiri maiyyetine ateş açmağı

emretmiş, nümayişçiler de,bu ateşe
hemen mukabelede bulunmuştur.

Bunun üzerine hakiki bir muharebe
zuhur etmiş,her taraftan kurşunlar

yağmağa başlamıştır. O derecede
ki en yüksek katlardan mücade-
lenin safahatını seyretmek bile

tehlikeli bir hal almış ve bu kat-
lardaki pe.çerelerin camları kirıl-

mış ve etrafa dağılmıştır. Polis

barikatlarâ

müteaddit (o deialar

hücum etmiş ve ancak mitralyoz |

kuvvetiyle zaptedebilmiştir.

Kömünistler o kadar ağır zayi»
ata uğramışlardır ki pek çok
olan hasta nakliye arabaları yerde
yatan ölü ve mecruhlarını nakle
yetişmemiştir. Polislerden 3 maktul
ve 24 mecruh vardır. Mücadeleler,
zulmet içinde bulunan şark ve
şimali şarki varuşlarında gece de
devam etmiştir. Mücadele hâlâ
devam etmekte olduğundan neti-
cesi hakkında müsbet malümat
yoktur.

yaralılar kaçtı

Berlin 2 (A.A) — Dünkü gece
müsademelerinde yaralanan ko-

münistlerin ekserisi takibata ma»

ruz kalmamak için gizlendiklerin-

den nümayişçilerin hakiki zayiatı

hakkında henüz hakiki bir fikir

edinmek kabil olmamaktadır.
500 kişi mevkuf

Berlin 1 ( A.A. ) — Dün zabıta
ile komünistler arasında mütead-
, ( MabadiSa3Sulve2de|)

—ş———— m
Kamaz mma SM EE ŞAMAN, Se amaa

Yedeki Fransız idaresinde ve hiç |
ânmayıp bilâkis ve sanki bililtizam !

Galatasaray Atletizm Şanpiyonası

— e ee re

Semih 200 metro da Türkiye

rokorunu kırdı

Dünkü müsabakalarda birinci gelen Galatasaray Lisesi

atletleri bir arada

Düh Taksim Stadyumunda Ga-
latasaray lisesi atletleri arasında
ilk defa olarak senelik atletik
müsabakaları yapılmıştır. e Bu
müsabakalar, şimdiye kadar me-
leketimizde yapılan her hangi bir
atletik müsabaka ile kıyas kabul
etmiyecek derecede mükemmel
ve güzel olmuştur.

Bu müsabakaların en şayani
dikkat noktası sadece muntazam
ve güzel olması değil, 200 metro
sürat koşusunda Türkiye röko-

,runun kırılmış bulunmasıdır,

ita, Di kadarını olsun bilmeleri

Galatasaray kulübünden Mel-
met Ali Beye ait olan eski Türkiye
rökoru dün Semih tarafından
23 1/5 saniye olarak kırılmıştır.

—L.Mabadi: Spor-sütununda 1.

e GÜZELLİK | |

400 metroda birinci gelen
Niyazi

uU Suale
Cevap isteriz

Heybeli şimdiden
"Kerbelâya döndü!

Bütün Heybeliye su veren
Deniz lisesi motörünün bulun

duğu yerde bir heyelân oldu.
Şimdi motör çalışamıyor, Hey-
beli susuz kaldı. Mevcut ku-
yulardan bir ikisinden maa -
Sivrisinek Mücadelesi
için gaz dökülmüş olduğun -
dan halk susuzluktan kıvrani-
yor. Sarnıçlardaki sularla şim-
di istifade edilebilen kuyu-
tardaki sular bitince bütün

Heybeli tam manasıyla bir
Kerbelâ olacaktır.

7-8 bin nüfuslu bir say-
fiyenin susuz kalması
feci bir şeydir.

Heyelân

ne

olan yeri temiz -
leyip halka su verebilmek
için (10,000) liraya ihtiyaç
varmış, “fsket Emanet bu
parayı vermiyor.

Neden vermiyor ?

Ya halkın. suyunu, Şehre-
manetinin tedarik (etmek

£ mecburiyetinde olduğunu bil-
* miyor.

Yahut bu vazifesini bildiği
halde ihmal edip aldırış et-
miyor.

Ve yahut ta parası yok ta
ondan vermiyor.

Her üç ihtimale göre de
Emanet kabahatlidir.

Avrupada şehir şehir gez-
dirdiği heyetlere para bulan
Emanet 'Heybeli halkına su

“temin etmek için 10,000 lira
bulmak mecburiyetinde değil
midir ?

Bu suale cevap isteriz !

IKAR, SIYASI TÜRK GAZETESİ

CUMA 3 Mayıs 1929
i ABONE ŞERAİTİ
İ MÜDDET: (Türkie için Harıç için
eli ee Kr. Çer.

3 aylığı | 400 Kr. | 8009 Kr.

|

Nüshası her yerde
© 5 KURUŞTUR

vga Sı
Biristihsalseferberliği

yapmağa

mecburuz

Çünkü ithalâtımızla ihracatımız
arasında senelerdenberi bir türlü
kapanmıyan büyük bir açık var

72 milyon lira
1928 senesinin ilk dört ayı

55 milyon lira
ndaki ithalât ve ihracatımız

arasındaki farkı gösterir resim

Hayat pahalılığının en büyük amil-
lerinden biri istihsalâtımızın azlığıdır.
İstihsal azlığı hem doğrudan doğruya,
hem de bilvasıta pahalılık üstünde
müessir olmaktadır:

1— Az istihsal, az mahsul ,az mal
demektir, Bu yüzden bir çok ihtiyaçla-
rımızı hariçten tedarik ediyoruz, Pa-
ramız harice gidiyor,

2— Hatiçten getirdiğimiz şeylere
mukabil harice mal ve mahsul gönde-
remiyoruz; bu suretle ithalâtımız
ihracatımızdan fazla oluyor, gene pa-
ramız harice gidiyor, paramızın kıiy-
meti düşüyor, dişarıdan aldıklarımıza
daha çok para veriyoruz.

Bu vaziyetten kurtulmak
çare vardır: .

1— 'Tâsarruf ve yerli mallarına rağ-

için iki

Şekispir perest- bet yani ithalâtımızı azaltmak,

ler ayaklandı

smear

rinden 22 zat Hüseyin
Suat Beyi protesto
ediyorlar

Güzel Saw atlar
birliği o edebiyat
şubesinden :

San'at ve mat-
buat alemimize
mensup “25.
imza ile, Şupe-
mize varit olan
aşağıdaki pro-

Şekispir
testo mektubunu bütün matbua-
tımıza tevdi ediyoruz ;

“ Cihan edebiyatının en bü-
yük ve ebedi simalarından biri

olan “ Vilyam
.Şekspir,,in eser-
lerinin ( zamanı
geçmiş antika
şeyler...) olduğu,
Şekspir,, in olsa
olsa İngilizler
için kıymeti ta-
rıhiyesi bulun-

duğu ( Türkiye-
Hüseyin Süat. € bunları kim-
B. senin anlıyamı-

yacağı ) tarzında “ Akşam ,,

gazetesine bazı sözler söyliyen
| Mabadi Sa 2 Su 2 de |

.—e

- Vatandaş!

m

Her gün vereceğin 10
para ile binlerle
veremli kurtulur

Vatandaş! Ve-

rem Mücadele

Cemiyetine aza

ol! Senede bir

lira, günde 10

para < demek-
tir. Türkiyenin
“yarı” halki bu

10 parayı ve-
rirse her sene
binlerle Verem-
liyi - ölümden
kurtarmak ka-
bil olur.

“ kâfat kazana”
“ bilirsiniz . Bü

2— İstihsalâtımızı artırmak.

Bilhassa ikinci çare çok mühimdir.
Bunun için de bir istihsal seferberliği
ilânından başka çare yoktur.

Bunu bize 1923-1928 senelerindeki
ithalât ve ihracat yekünları arasındaki
mütemadi acık söyliyor,,..

Sene İthalât İhracat

1923 144,000,000 84,000,000

1924 193,000,000 158,000,000

1925 242,000,000 192,000,000

1926 o 234,000,000 187,000 000
İthalât ve İhracat Açığı

1923 60;000,000

1924 34,000,000

1925 49,000,000

1926 46,000,000

“ 1927 ve 1928 senelerinin ithalât ve
ihracat yekünlarını bulmak kabil ola-
mamıştır; fakat bü iki senenin ilk dört
aylık yekünları şunladır;

sene İthalât İhracat
1927 69,000,000 49,000,000
1928 72,000,000 *55,000,000 ,

Bu dörder aylık ithalât ve ihraca
arasındaki açık ise şu kadardır:

1927 20,000,000

1928 13,800,000

Bu dört aya istinaden 1927 ve 1930
senelerinin takribi ithalât ve ihracati
da şöyle tahmin olunabilir;

Sene İthalât “İhracat :
1927 207,000,000 147,000,000
1928 216,000,000 174,000,000

Bu hesaba göre 1927 ve 1928 senele<
rindeki ticareti hariciye açığımız dg
tahminen şu kadardır:

1927 60,000,000

1928 41,600,000

Bu rakamlar ilk dört aylık müvaze-
neye istinaden yapılmış ve tamamej
tahminidir. :1928 senesi kuraklık senesi
olduğu için pek çok un ve buğday ithal
edilmiş olduğundan açığın 4l buçuk
milyondan hayli fazla olduğu şüphe«
sizdir. Bu iki senenin hakiki yekünlaş

irını ancak gümrük istatistikleri neşi
redildiği zaman öğreneceğiz. Şimdilik
ortada bir hakikat vardır ki o da ithaş

lât ve ihracatımız arasındaki farkıy
azalmayıp çoğaldığıdır;

İşte Rakamlar

1923 60 Milyon lira

1924 34 ye a

1925 EN Le

1926 46 R y

1927 60 ” » “Takribi

1928 41 » » “iekriti'i

(1928 kuraklık senesi açığı her haldg

iyi bir sene olan 1927 den fazla olacak

fakat eksik olmıyacaktır.)

Şu halde ithalât ve ihracatta bit
tevazün husule getirebilmek icin yas
pacağımiız en mühim şey:

İstihsal seferberliği ilin etmektir.

Reye iştirak ediniz, zahmetsiz bir
mükâfat kazanırsıniz

Bügün Mat-
mazel Aspasya
M. Kriki nin
resmini derce-

diyoruz.

»
O

Reye iştirak
ediniz

Reye iştirak
eden karileri-
mize (muhtelif
mükâfatlar ve-
receğiz. : Onun
için (resimleri
saklayınız , ku-
ponları kesiniz,
Müsabaka bit-
tiği zaman işti-
rak eden güzel-
lerden O birine
rey vermek Ssu-
retiyle bir mü -

. mükâfatlar şun- | “ey
lardır : 65 —
50 lira 5 lira
25 “ 5 ”
10 Şii
0. GN

&

ji Toto Ferit Tbrâkim”
Mel. Aspasyam Kriki

Bundan maada 5 karimize de

üçer aylık Cumhuriyet abonesi
takdim edilecektir.

Nakti omükâfatlardan eşya



Bu sayıdaki diğer sayfalar: