language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-05-05 Sayfa 2

 



Özet

Paramız dahilde kalmasına çalışalım.

Dün fabrikatörler, sanayiciler ve iktisatçılar Ocakta toplandılar.

Türkocağı tarafından vaki olan dan üzerinde İstanbul'daki Türk fabrika ve imalatı sahipleri din Ocakta bir ihtiyacını karşılayamadı. Hezim halleri daha da artan bir durumda. Herhangi bir planı gözden geçirerek, bu durumu düzeltmek için bir aday olmak zorunda kalmıştır.

Yunanlılar Anadolu'ya taşınmaya başlamadan önce Ocakta bir tesisatı kurmaya karar verdi. Bu tesisatın amacı, Türk fabrikalarının üretim kapasitesini artırma ve bu üretim için gerekli malzemelerin üretimi sağlamak olacak.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

amaline yetiş

Paris civarındaki zaharofun köşkü
bir karargâh halinde idi. Maruf recüli
siyasi ile en kuvvetli para adamı bura-
da daimi surette buluşuyorlar. Büyük
vi siyasi tertibatın krokisi adeta bir mi-

mar bina planı çizer gibi Venizelos ta-
p. rafından hazırlanıyordu. Plan müzake-
n re edilip tasvip ediliyordu. Bundan son-
ra Venizelos inanılmıyacak bir inat ve
sebatla planı icra ve tatbika çgalışıyor-
du. Bu Yunanlı siyasi amaline yetiş-
Pp“ mek için her türlü hile ve desiseleri
i kullanıyordu. Venizelos bu evsafile zi-
pi yadesile nazarı dikkati celbetmişti.
Venizelos nasıl adam
Venizelos bir ihtilâlcidir. Kafası bir
ii profesöre andırır. Zahiren göründüğü-
i ne nazaran sade hayatlı olup hemen
hemen bir keşişe benzer. Ne tütün içer,
ne de içki kullanır. Paris konferansın-
> da Venizelos hoş ve tatlı zamanlarında
408 geçirdiği hayat Aynaroz tariki dünya-
8 larından farksızdı. Lâkin vazife başın-
ii da daima hesabi ve dikktlidi. Memle-
N. ketinin menafii için bir şey koparmağa
eği imkân gördüğü zaman yerinden ayrıl-
Se mağı sonuna kadar israr ediyordu.
Zaharofun tabiatı

Daima düşünceli hareket eder ve en
e garip ve İevkalâde planlarında bile
“ği tuttuğu yoldan inhiraT etmiyen bu dip-
lomata nazaran Vasil Zaharof bir genç
gibi hareket ediyordu. Halbuki Zaharof
.Venizelostan on yaş büyüktü. Zaharo-
fun uzun müddet Şimâlde yaşaması ve
karanlıkta çalışması kendisinin hâssa-
siyyetini ve idrakini inceltmiş ise de
maceraperesitlik devrindeki atılganlık
Ne tabiatini muhafaza eylemiştir,

Ea Zaharof için girişmeğe cesaret edil-
“ii miyecek kadar büyük hiç bir iş yoktu.
ii Zaharof için göze aldırılmıyacak dere-
cede tehlikeli hiç bir şey yoktur. Zaha-
rof için arkasından yetişilmiyecek ka-
dar'seri olan biriş yoktur. Zaharof saç-
larının ağarmış olmasına rağmen sevki
tabiisine tabi ve bundan aldanmıyan
bir adamdır. Tam manasile muameleci
ve maliyecidir. Kumarbazlıkta sahibi
dehadr. Kendi de para koymaktan çe-
ği Lâkin daima başkalarına öde-
> Zaharof tam iş adamıdir. Mali ve ti-

Nakili : Muharrem Feyzi

: Muharriri: Marus — 27 —.. Na i ba
ği Plân müzakere edilip tasvip ediliyordu. Bundan
ağ sonra Venizelos inanılmıyacak bir inat ve sebatla

plânı icra ve tatbika çalışıyordu. Bu Yunanlı siyasi

mek için her türlü hile ve desiseleri

kullanıyordu. Venizelos bu evsaftile ziyadesile
nazarı dikkati celbeylemişti

Anadolu - Zaharof

Vasil Zaharof her işinde “tüccarlık
kavaidi esasiyesini ve bunun icabatına
riayet eden bir adamdır. Her hangi di-
ger işlerde dahi bu esasattan ayrılmaz.
Yalnız Anadoluya Yunanlıların ihraç
yapması hareketinde Zaharof pek yan-
lış hareket - eylemiştir. o Maskatı resi
olan Anâdolu ve Anadolu Rumları hak-
kında kurduğu en basit ticari kaideleri
bile ihmal eylemiştir. Vasil Zaha-
rof doğduğu, sabayetini geçirdiği ve
kendisinin de sonradan arka çevirdiği
Anadoluyu almak için her şeyi feda et-
meği göze almıstır.

Yunanlıların Anadoluya icra eyle-
dikleri sefer Zaharofun şahsi seferidir.
Bu sefer de Zaharof iki suretle müste-
fit olacağını düşünmüş evvelâ doğduğu
yeri zaptederek Anadolu hakkında bes-
lediği şedit ihtirasatı tatmin edecek,
saniyen bu harbi umumi harpten sonra
işleri azalmış olan Zaharofun o silâh
fabrikalarına bir çok yeni sipariş-
ler temin edecek bu parlak ümitler
Zaharotu pek büyük ümitlere odüşür-
müştü.

ZAHAROF POLİTİKA PEŞİNDE

Zaharof her teşebbüsünde olduğu
gibi Anadolu harbi mes'elesinde dahi
ticari istifadesini düüşünüyordu. Lâkin
Anadolu harbinde kati ehemmiyeti
haiz olahi cihet bu değildi. Daima ti-
careti düşünen ve en ziyade bu cihete
ehemmiyet veren Zaharof bu defa boy-
nuna kadar politikaya girmişti. Öyle
bir noktaya gelmiştir Ki, siyasi dü-
şünceler ticari endişelere ister istemez
tercih edilmesi icap ediyordu. Siyasi
cihetten kuvvet ve tesir göstermek
diğer hususata galipti. Anadolu har-
binde Zaharof için siyasi emellerin ya-
nında para kazanmak, yahut kaybet-
mek ikinci derecede kalmıştı.

ZAHAROF PERDE ARKASINDA

Filvaki Zaharof Anadolu harbinde
her zaman olduğu gibi perde arkasın-
da bulunuyordu. Kuvvet ve tesirini
göstermekle beraber kendisi görmiyor-
du. Maahaza olup biten bütün işlerde
hep Zaharofun parmağı olduğundan
bu teşebbüsün muvaifakiyet ve ademi
Mmuvaffakiyetinden müteessir olan

E. cari bütün işlerin inceliklerini o bilir,| adam Vasil Zaharof idi.
a Nazari dikkatinden bir şey kacmaz. | Mabadi var |
Teessüte şayan bir hadise
3 Dün güreş heyetinde mükâfat tevzi
p esnasında kavga çıktı

| Dün spor. ha- m. — -

z. “çatımızda © çok T ;

a çirkin ve şayani

ğ teessüf bir vak'a
öğ olmuştur. Biz bu
Sü “çirkin o hadiseyi
iie burada (mevzuu

> “bahs ederken spo: ji
ir rün nezaheti ta-
mına büyük bir
teessür hisset-
mekteyiz. :

En bayağı in-
sanlara bile “yaz
kışmıyan bu hadi.
senin memleketin
büyük bir spor

#ından ihdas edilmesi çok şayanı

Hadiseyi anlatalım:

İstanbul Güreş heveti onbeş yirmi
gün evvel şehrimizdeki güreşçileri
teşvik etmek için umumi bir güreş
müsabakası tertip etmiş, bu musa-
bakalara bütün gürşçiler iştirak et-
mişti.

Bu müsabakalar neticesinde birin-
ci gelenlere madalava, en fazla
sayı alan kulübe de bir kupa veri-

lecekti. i

Müsabakalar geçen halta ikmal
edildi, dün de tevzii mükâfat
vapılacaktı.

Müsabakalar titüği zaman yi
reşçiler ile güreş heyeti arasında
bir ihtilâf baş göstermişti. İhülâlın |
sebebi de şudur: N

Haliç kulübü, bu müsabakalarda
fazla sayı temin etmek için Askeri
sanayi mektebine mensup Faik B.
isminde bir güreşçi ile Üsküdar
kulübüne mensup diğer bir güreş-
çiyi kendi kulübünde göstererek
müsabakalara sokmuştur. Bunların
gayri nizami olarak müsabakalara
agi iştirak ettirildikleri anlaşılmış, bu
> güreşçiler için verilen sayılar iptal
ğ edilmiştir.

Bunun. üzerine Haliç Kulübü-
nün aldığı sayılar Kumkapı Kulü-
binün aldığı sayı miktarından aşa-

Si

Güreşçiler hadise mahallinden çıkarlarken-
Kulubüne mensupamatörler tara- | gı düşmüş, Kupanın Kumkapı ku-

Jübüne verilmesi lâzım gelmiştir.
Dün mükâfatlar verileceği zaman
Haliç kulübüne mensup güreşciler-
den bir kişile aynı kulübe mensup

Vahdettin, Fark , Necati, Cemil
Beyler bu karara itiraz etmek

istemişlerdir. Fakat güreş heyeti
bu itirazları dinlememiş, kupayı
en çok sayı alan Kumkapı kulü-
büne vermiştir.

Bunun üzerine Haliç Kulübüne
mensup olanlar, Kumkapılı güreşçi-

| İer üzerine hücum ederek ellerin-

den Kupayı almak istemişlerdir.
Kumkapıhlar pek haklı olarak
Kupayı vermemişler, bundan muğ-
ber olan Haliçliler Kupanın kapağı-
nı kırmışlar ve yumruk, tokatla
Kumkapılıları dövmeye başlamış-
lardır.

Hadise büyümüş, işe Polis mü-
dahele ederek kavkacıları ayırmış,
birde zabit varakası tanzim et-
miştir.

“Mesele İstanbul heyeti merke- *
Ziyesine geç vakit haber verilmiştir.

- Heyeti merkeziye bu gün töplana-

narak bu hadise hakkında evvelâ
Haliç kulübünü dinliyecek, obilâ-
here diğer tarafıda dinledikten
sonra bir karar verecektir.

Bu hadise üzerine güreş heyeti
arasında da ihtilâf çıkmışar. Aza”
dan bir kısmının isüla edeceği
söylenmektedir.

(C Şehi

Paramızın dahilde
kalmasına çalışalım

yiciler ve iktisatçılar
Ocakta toplandılar

Türkocağı tarafından vaki
olan davet üzerine İstanbuldaki
Türk fabrika ve imalâtane sa-
hipleri dün Ocakta bir içtima

Cumhüriyet —

r ve VWemiek

i kablo yandı, müna- Kadınlar h

|

!

aktetmişlerdir 100 den fezla

müesseseye davetname gönderil-

diği halde gelenlerin adedi mat-
lüp derecede olmamıştır. Ocak
müdürü maksadı içtima izah
ederek :

“ Her sene pek çok paramız
harice gidiyor bu ise umumi
iflâsa bir yoldur. Paramızın ha-
rice gitmesi ihtiyacatımızın da-
hilden tedarikini teemmül et-
mek için sizleri içtimaa davet
ettik, mamulâtımızın mühim bir
kısmı oAvrupadakileree daha
dayanıklıdır.

Türkocağı bunun için ameli

yollardan yürümek arzusundadır,
halde müzakere mevzuu !

Şu
kendiliğinden ortaya atılmıştır.
Yalnız müzakereyi idareiçin bir
reis intihap edilsin, dedi ve
orada bulunan Darülfünun Mü-
derrislerinden Şekip Bey Reis
intihap edildi.

Sabık Ticaret odası kâtibi
umumisi söz alarak burada
verilecek kararların mahiyetini
sordu. Ocak namma verilen
cevapta, ocağın yerli mallarını
koruma ve revacını temin için
erbabı ihtisas ve istihsalâtın
fikir ve mütalealarını alıp onu
kendine mal ederek üzerinde
yürüyeceği beyan edildi.

Bundan sonra Reis hazıruna
dertlerini ve arzularını sordu.

Memnuniyetle yerli mallarının
fena olduğu hakkındaki zibni -
yetin tashihi ve yerli malların
tervici için halkın hamiyet gös-
termesi lâzım geleceği ve Av-

rupa mamulâtına fazla vergi

konulması söylendi.

- Dericiler namına bir zat

larının senede 4 milyon liraya
yakın iş yaptığını yeni makine-
ler getirttiklerini, yeni gümrük
tarifesinde tadilini hükümetten
rica ettikleri bir iki husus kabul
edildiği takdirde memleketimize
ecnebi : köselelerin ğirmeyece-
gini söyledi.
Kuş tüyü fabrikası sahibi

kendisinin ilk defa böyle bir
fabrika açtığını bunun mühim
bir « şey olduğunu söyledi ve
köylere kadar Ocak vasıtasile
tamim edilerek - köylülerin ve
herkesin kestiği kuş ve tavuk
gibi hayvanatın tüylerinin be-
deli mukabilinde fabrikasına
gönderilmesini beyan ederek:
“ eskiden yalnız o Padişahlara
mahsus (olduğu romanlarda
yazılan kuş tüyünden yastık
ve yataklara alışalım ve on-
dan daba pahalı olan pa-
muk yataklardan kurtulalım ve
bunlardan Mısırda sipariş veri-
yor, fakat Hükümet muamele
vergisi, ticaretodası bir takım
rüsum alıyor. Benim Mısır pa-
rasını buraya getirdiğimden do-
layı Hükümetin vergi alması
doğru mudur ? Başka yerlerde
harice ihracat yapanlara Hükü-
met mükâfat veriyor bu nazarı
dikkate alınsın,, dedi.

Dokumacılar da himaye ve ter-
cih meselelerinden bahsettiler.
- Vehbi Bey bu meselelerin müs-
tehlikleri de alâkadar ettiğini,
burada tüccarların da bulunması
lâzım geldiğini söyledi. İktisat
doktoru Nizamettin Bey “bura-
da müstehlike lüzum yok, yalnız
bir şeye işaret edeceğim. Ocak-
lar ve saire bu işi tamamiyle
temin edemezler. Birde reklâma
ehemmiyet vermeleri lâzımdır.
Her müessese reklâm için mü-
him bir para tefrik etmek ve
kendisine müşteriyi celbetmek
mecburiyetindedir, ve reklâmsız
hiç bir şeye imkân yoktur.

Bundan sonra istihsalâtı ar-

tırmak mes'elesi ortaya çıkar
buda evvelbeevvel sermaye ve
de himaye bankaları tesisi lâ-
zımdır. Bizde de senayii Himaye
için Banka teşekkül etti. Fakat

*

Tramvayın telleri

ket haberleri |

KE

Kadın Birliğinde

Dün teller koptu bir | muhtelif faaliyetler

kalât sekteye uğradı : erkeklerle musavi para

Teller tamir edilirken
Dün öğleden itibaren İstanbulun
bir. Kaç yerinde tramvay telleri kop-
muş ve tramvaylar akşama kadar
uzun fasılalarla işliyebilmişlerdir.
Sirkeci civarında kopan tel tram-
vayları yarımdan bir buçuğa kadar
işleteme miştir. Tel yapıldıktan sonra
da tramvaylar beş dakıka işlemiş
on dakika itl kalmıştır. Şehzade
başında da oit tel kopmuştur. Bün-
lar kâfi değilmiş: gibi 15€ beş kala
tali kablolardan biri yanmış ve
bütün İstanbul cihetinin cereyanı
kesilmiştir. Aynızamanda tramvay-
larında ceryanı. kesilmiş . kablo

“ancak bir saat. sonra: yapılabilmiştir.

Şirket yüzlerce lira ziyan etmiştir.
Maamafih son günlerde | tellerin
kopması tekerrür etmektedir. Tel-
lerin kopması bir çok kazalara'da
sebep olabilir. Bunun için Şirketin
umumi bir muayene. yapması
lâzımdır.

Limanda
- Seyrisefain vapur- alıyor.
Seyriselain' İdaresi Makine Mü-
dürü Kadri B. dünkü ekspres treni
ile Londufaya hareket etmiştir.
Kadri B. Seyrisefainin alacağı va-.
purları muayene: edecektir,

memleket

haberleri
Sanısun - Sivas hattı
Kışm çokluğu hasebiyle - faaliyeti
mahdut sahada kalan Samsun - Sivas
hattında faaliyet başlamıştır. Samsunun
şimdiki istasyonu. şebrin haricinde ol-
duğundan tahmil ve tahliye tüccara
pahaliye mal olmakta idi. İnşaat müdürü
Hüseyin Yakup Bey hatı üç Duçuk
kilometro Okadar sahilden geçirerek
gümrük civarında ikinci bir istasyon
vücude getirmektir. Zile - Mers göyü
arasında mühim faaliyet vardır. Yolun
tesviyei turabiyesi hitam bulmuş ve
bazı yarmalar da bitmek “üzere bulun-
muştur. vüruduna intizar edilen raylar
gelince hemen ferş edilerek katarlar
Musa köyüne kadar işliyecektir. Musa
köy ile Sivas arasındaki mesafe 107
kilometrodir.

bu uydurma Bankalardır. Av-

rupadaki modelleri gibi olmalı -
dır. Bizde muhtelif devirlerde
senayi Avrupadakilerine faik
bir halde idi. Kabiliyetimiz
yok değildir. Esnaf Bankaları
kiymetli birer teşkilâttır., dedi.

Şekip Bey reklâm bilhassa
resimli reklâmlar üzerinde ıs -
rar etmiş, Fordu misal goster -
miştir. Vehbi Bey “himaye ede-
ceğimiz şey aynı zamanda zevki
tatmin etmelidir. Yoksa karar-
ları, içtimaları endişe ile kar-
şılarız. Türk çocuğunun içtiği
andı bozacağından endişe edi-
lir. Devlet, erbabı senayii, yeni,
tarife ve saire ile çok himaye
etmiştir. Erbabı senayi artık
kendi faaliyete geçmeli, göz -
lerini Devlet teşkilâtından çe-
virmelidir., dedi.

Ayni zade Hasan Tahsin Bey
himaye edilecek sanayiin tefri-
kini teklif etti. Davetlilerden
Necati Bey bu mes'elenin se-
nelerden beri devam ettiğini
hususi encümenler tefriki ile
her mütehassısın bir rapor tan-
zim ve bilâhare heyeti umumi-
yede müzakeresini teklif etti
ve bu şekil kabul edilerek iç-
timaa nihayet verildi.

de li ak kişi ür i
cdi e ik dl İİ e m ini

N

dura fabrikasını da ziy

kazanıyorlarmış

Kadın Birliğinde kadınlığa
müteallik içtimai ve iktisadi
bazı mühim işler hakkında
tetkikat yapmak üzere teşek -
kül eden komisyonlar ayrı,
ayrı içtima etmektedirler.

Birlik reisi Latife H. bir
muharririmize demiştir ki;

“— Size yalnız kadin ve er-
keklerin müsavatı Komisyonu-
nun mesaisinden bahsedebile-
ceğim. Diğer Komisyonların
henüz faaliyetleri neticesi te-
bellür etmemiştir. Şehrimizdeki
bir çok fabrika ve şirketler; bu
komisyon hanımları tarafından
iki. haftadır odolaşılmakta ve
tetkik edilmektedir.

Bu tetkikat esnasında kadın
ve erkek yevmiyelerinin ayni
derecede olduğu (görülmüş,
hatta fazla iş çikaran kadınların
erkeklerden fazla ücret aldık -
ları anlaşılmıştır. Cibali fabri -
kası hamile bulunan bir amele
kadına, son vaziyetinden dolayı
bir aylik yevmiyesini ikramiye
olarak vermiştir. Gene hasta
bir kadına ilk ay yarım
ve ikinci ay rubu yevmiye
vermektedir. Bunlardan başka
bu kadınların çocuklarının bir-
den altı yaşına kadar olanlarına
bir bakım yuvası açmış olduğu
gibi günde üç dafa yiyecek
verdiği bu yavruları esaslı bir
Surette terbiye ediyor.

Her müessesenin böyle bir
yuvası olmasını isteyeceğiz.
Buradaki temiz yataklar, kum
bahçeleri de zikre şayandır.

Tetkikatımızı Anadoluya da
teşmil edeceğiz.

. Bilhassa yüzlerce kadın ça -

mi

deceğiz.,,

Sehir isleri
Sahaflar çarşısı
Şehremaneti ile Evkaf, Beyazıtta
sahaflar çarşısını istimlâk etmeğe
karar vermişlerdir. Buradaki dük
kânlar kaldirılacak ve cami mey-
dana. çıkacaktır. EE am

Emanetin borçları da bitmiyor

Emanet burçları için Milli Banka
ile uyuştuğu gibi Perye Bankası
ilede uyuşmağa karar vermiştir.

j rar dönmüştür. v

İdöğüşüklü tettiş(i) ed “ i

Bunun için banka mümessilleri ile |

temas başlamıştır. i
Verem hastanesi ne zaman
yapılacak ?

Şehremaneti overem . hastanesi
için Cerrahpaşa hastanesi yanında
bir arsa almağa Karar vermiştir.
arsa bu sene alınacak tahsisat
kalırsa inşaata bu sene başlana-
caktır. Hastanenin bir buçuk sene
sonra tamam olacağı söylenmek-

tedir ,
Müteferrik

Ticaret talebesi Borsada

Ticaret mektebi talebesi evvelki
gün borsayı gezmişlerdir.

Evkaf hanlar yapacak

Evkaf idaresi, elinde bulunan
eski binaların yerine varidat getire-
cek büyük han, mağaza vc ardiye-
ler yapmağa karar vermiştir.

Para sui istimali tahkikatı bitti
Düyunu umumiyede para sui istimalini

tetkik eden Maliye Müfettişleri ikmali
vazife etmişler ve raporlarını vermek üze-
re Ankaraya gitmişlerdir.

dema. Cumhuriyet evrakı
mübadelesi esnasında Osmanlı

Yapılan tahkikat neticesinde mukad-
naktiyesinin
Bankası

memurları tarafından meydana cıkarılan
700,000 liralık fazla para mes'elesi tahak-

hususta Millet Meclisinde izahat vermesi | *

| kuk etmektedir.

Maliye Vekili Saraçoğlu Şükrü Beyin bu

muhtemeldir.

Ticaret mektebi mezunlarının tenezzühü :

Âli Iktisat mektebi mezunları cemiyeti

gördük ve işittik.

m m m m an e m e mmm m a m

İ
i
|
İ

i
l

i
|

dün bir tenezzüh tertip etimiştir. Şirketi !
hayriyeden kiralanan bir vapurla mezun-

lar v davetliler Büyükadaya gitmişler ve |

geç vakte kadar eğlenmişlerdir.

Tıbbiyeliler bayramı
12 Mayıs Tıbbiyeliler bayramına
müsadit olduğu cihetle o gün Tıp

fakültesinde oObir müsamere Ve

akşamda Süreyya sinemasında danslı |

bir çay verilecektir.

e ei

Kama
İ
|

Bugünkü dahili

i
Lu

- İzmir belediyesi vaktinde ğ j

LA

—— 4 Mayıs 1999
Cumhuriye

Cumartesi 4 Mayıs 192

Be
harici haberleri
o O hulâsası

Çavuşbaşı çittliğindi)
büyük bir orman yan$i

pe

eh
| ari

tat
vam
<Btün |
Aslar

İliş n

YE AN

dir,
Patla,
Püyle
avuşbaşı çiftliğinde (eV'ğtd
Çzişim büyük bir orman? y i
gını çıkmıştır. Yangın bütün © “ig
bire rağmen -tevessii etmiştir. Öğ ©
dün akşam geç vakte kadaff şti
vam ediyordu. “Oğuş

»
Dae ,
ıhhiye Vekili Refik BE 169
Amerikaya (Omüteve€* Ni
erli

hareket etmiştir.

$ Dün öğleden sonra istif 1
lun bir kaç yerinde tramvajğ “te
leri kopmuş bir yerde kablo X Yar.
mış münakalât sekteye uğrak Mard

$ Paramızın dahilde kalmiğ” 104

ve yerli mallarının temini föğşü,
mes'elesini konuşmak üzere p
bir çok sanyi erbabı ve iktiSğp. .
lar Ocakta bir içtima aktetmiğ, İS
dir. pisi
$ Badema Millet mektebi $f ie
detnamelerine pul yapıştrili an
caktır. ile |
$ Dünkü lig maçlarında ©ğ“tehe,
tasaray, Vefa ile, Beşiktfi Yi
Beykoz ile berabere kaldı. Fi

lp?

bahçe Süleymaniyeyi 2 ye Ga;
altı ile mağlup etti, ;

ia al emi

(Bir mayıs münasebetile B pü

komünistlerle Polis kuvViğ “Ny

arasında çıkan kanlı arbedö'f “eciç
bütün şiddetile devam etmek v.,
$ Zeplin Balonu AvusturYi)
rinde kısa bir cevelân yapmış) “r yi
ii * ig»
berri teslihatın tahdidini müz
etmektedir,

Fesuphanallah Mü
ve minelgaralp

İehet

Emanet itfaiyeyi da

Emanet İtfaiye grupların! İn
e karar vermiş ve İstanbul fi ,
bu teftiş edilmiştir. Diğer grufpti.
da teftişi için günleri bildir€ inim,
proğram yapılmıştır. Bu proljty;
İtfaiyeye bildirilmiştir. Bizim
gimiz teftiş ani ve habersiZ
Bu biçim proğramlı teftişi

fi, Sstele

İstanbul hal K İ etmiş
dolandırılıy 7 j harj

tahdit
ATE» ak heye

İ Birinci sahifeden mabait | Üşür.
mezbaha masrafı vardır. © me ri
da İstanbuldaki gibi topta

kete geçmiş, mücadele ©:
Bu sayede İzmir, İstanbul! İl
kının 140-150 kuruşa yö
halis koyun etini azami iü
kuruşa yiyor. 7 milyonluf

ütçeye malik olan koca |
bul Şehremanetine, İzmir |
diyesini örnek edinmesini
siye ederiz.

*

Bir kaç gündenberi şehi
de bulunan İzmir Belediye ”
doktur Hulusi Bey, düff |
mire avdet etmiştir.

Başmuharririmiz Muğla
suYunus Nadi B. dün a
ekspresle Ankaraya git”:

Güzellerin resif)



Bu sayıdaki diğer sayfalar:


Cumhuriyet 1929-05-05 Sayfa 1

 



Özet

Sihhiye Vekili Refik Bey, Amerika'ya hareket etti.

Refik B. i bir çok kimseler teşviyeti etti.

Yerli malların revacını temin için bir ictimia yapıldı.

Emanet İzmir belediyesinden ibret alsın.

Izmir Belediye riyasetinin telegrafları, İstanbul Şehremanı'ndan, İzmir Belediyesi'nden ve diğer yerlerden gelmektedir.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

1929- BEŞİNCİ SENE — N' 1792
ş | İlaç Aİ
2 YUNUS NADİ
dg darehanesi ; Düyunuumumiye İ

arşısında dairei mahsusa

* elgraf : İstanbul Cumhuriyet-
Posta kutüsu:N* 246

Telefon: 8

» Başmiuharrir:
P ? Tahrir müdürü: 3236
âr€e müdür:

2365, Kitap kısmı: 472

Behrin borçları!

İstanbu

selinin dahi vaktile akto-
bon; harici bir borcu .vârdı ki
b ar mes'elesi gibi o da muallâkta
€bebi, tıpkı kuponlarda olduğu
ala harpten sonra para kıy-
rinin büyük mikyasta değişikliği
ki Orcu altın olarak almıştık. Hal-
arpten sonra bütün dünyanın
ri kâğıda otahavvül etmiştir.
mike bize ağır ve haksız görü-
ba u, kâğıt almak ise alacaklıları-
hafif ve lâşey görünerek hoşları-
gitmiy ordu. .Bu işi halletmek için
Ortasını bulmalıydı. Nihayet ala-

” ifa olunmak, borç ise ödenmek
ir,

Di

nl

ite Vur aşağı, tut yukarı bu mes' 'ele
| “dilmiş ve dünkü nüshamızda ya-

81 veçhile, husule gelen itilâf imza
Ni$tir.

2366 |

neticeyi Me e Genie!

lâzımdır. Çünkü itibar kazanma- |”

| VİF çok çarelerinden biri de borcu-
sak olmak ve onu her hangi şeklü
Site ol Il behemehal öde-
zanmıst ursa olsun ene

< yo İt, Ve İstanbul şehrinin muteber
| 4 | *İmilel krediye istinat edetek

“ Ve sağlam yükselebilir.
ii ahbulun birden yapılacak büyük
dp vardır ki âncak beraberinde

A 4Sta getirecek olan harici sermaye
| Ücude getirebilir. Bu ise hesabını,
iha bilen bir idarenin eseri olabi-
li Yrubanın © büyük ve hatta ; orta
lerinden bir tanesi yoktur ki .bu

| Ve istisna, teşkil etsin; <İstahbul
© dahi bu yola dökülebilmek için |
borçların hallile en esaslı mâni-

ağ birini ortadan kaldırmış de-

4 indi yapılacak iki iş bizce şundan
ittir: Salâhiyetli bir mütehassıs
Naa | "erek güzel İstanbulun hal ve istik-
ON NM wütalea ettirmek. Biz şuna 'en
e

£ Surette kaniiz ki bugün müşkülât
t ey

güzel İstanbulun emsal- |
tir istikbali vardır.

4 muvaffak olunamamış oldüğu-
' karak hiç bir şey (oolmıyacağına
İİ, Stmek asla doğru değldir. .Biz
| bulun müstesna mevkiini körlete-
ya ek hiç bir sun'i küdret ve kuvvet
, VUr ödemeyiz. İkide bir Pireden, |
“ân, bu Yunân limanlarının İstan-
a hisbetle teşkil ettikleri tehlike ve

İ

İ vive kadar her nedense ve Ser
|

|

|

>

amları|

: İh, “ten bahsediyoruz. Filbakika bu
lerinde iş çalışılmıyor değil, Filhakika ra-
memnun ve bizleri ise mahzun
Malıdır İt acemitiilerimiz. ve ihmallerimiz
1 iyi ne-lli e. Fakat bütün bu muvakkat
erin ve sıkıntıların yanı başın-
yilirsin! N € bir uydurma gayretin yıkmak |
ş, Jürsun, hatta yerinden bile kı-
lamıyacağı muazzam bir kaya
ASI, ne diyoruz, bir dağ vardır ki o
denizleri ve kıtaları birleştiren |”
i, Sha mevkii'ile İstanbuldür. İs-
Vİ kendini toplıyarak kalkınmağa
ettiği gün ne Pire vardır, ne de
Istanbul öyle bir mevkidedir ki
bir edibimizin dediği gibi
“WMmei âlem ıtlak olunsa revadır.
stanbul gibi mevkii bu kadar müs-

2

|
1 8a çok ihtiyacı vardır. Beynelmilel
İtesna bir mevkii olan bu şehir

|

ıtları İk

ona

ükem-

Jda et- A ve mühim olan bir şehir lâyık

ğu barlak istikbale mazhar olmak

üyük sermayeler istiyen bazı

DEE, , ata muhtaçtir.- Avrupanın her

tl Sehir ve limanında hal büyledir.

a Sula büyük sermayeler gelebil-
'wrole , Sinse evvel &ömirde istanbulun |
ç ii emi bir tesviye tarzına bağ-
z ? Ilâzımdır. Başka türlü itibar |

eti Demiri Sak ihtimali yoktur. Olsa olsa Yıl-
a - müraca- İk, osu etrafındakiler kabilinden |/-

tler karşısında kalabiliriz.
———— lanbulun istikbalinde bilhassa iki
yete mezufi ih, Parlar: Biri dünyanın mevidi

Birinci Hu* katı olmak yolunda bir keyfü ha-

ik Ahal; olmak noktası, digeri sark
ntrepo Şir* kg ban transit merkezi olmak
Bahçekapı#

ıralı odadâf— Yunus Nadi

PR ana ümmi dre

atiyeviç a*

k davasın” Mübadele işleri
kametgâhi NE de TEE

ulü mahke Son safhada 7
vinci mad“ ia tina 3 ( Hüsusi ) — Ankara :

Zak

lânen teb“ £
2 muayyeli e
igata rağ“ in,
t etmemi$ da ;
ie icrasına
mezkürul
»krar teb”.
ve mua
'tesi günü
duğu JAR |

Sratının sonuna yaklaşma-
OĞU mevsukan beyan edil-
dir. Emlâkin umumi tasiiye-
; Müzakerata bitarai azalar

edeceklerdir.
“İ GözüliK

“ MUSABAKASI

<0) size
AN

ET

|

HER GÜN SABAHLARI

sıhhiye Vekili |
Amerikaya gitti|

Refik B.i bir çok.
kimseler teşyi etti

Vekil B. Dari dostlariyle
vedalaşirken
“Amerikaya gitmek üzere iki
.gün evvel Ankaradan şehri-
mize gelen Sıhhat ve İçtimai
Muavenet Vekili Refik Beyle
Vekâlet” Hıfzıssıhha Müdürü
Asım Bey dün Avrupa tarikiyle
Amerikaya müteveccihen hare-
“ket etmişlerdir.

Vekil Beyi istasyonda Vali ve
Şehremini namına Emanet muâ-
“vini Hâmit,» Sıhhat Müdürleri
“Ali Riza ve Neşet Osman Bej-
lerle bazı meb'üslar ve'doktör-
“lar tarafından * teşyi edilmiştir.
Bir. polis müfrezesi de. resmi
selâmı ifa etmiştir. Vekil Bey
Berlinde bir kaç gün kaldıktan
“sonra Hamburg tariki ile Ame-
rikaya gidecektir. Refik B. av-
detinde Londraya da uğraya -
a ve orada 10 gün kalacaktır.

Sıhhat Vekilimiz “Rokfeller
Sümeğieği tarafından müteaddit
defala Amerikaya davet edil -
miş ve Refik B.de bu defa
gitmek firsatını bulmuştur.

Refik B. istasyonda gazete -
tilere. demiştir ki: “Almanya
“tariki ile Amerikaya hareket
“ediyörüm. Bu seyahatim 3 ay
devam edecektir. Amerikada
sıhhi tetkikatta bulunacağım. 5

Büyük bir Orman yangın

. Çavuşbaşı çiftliğinde dün gece
“İumdalıklar tutuşmuş ve ateş ağaç-
lara da sirayet etmiştir. Gece İa-
va sakin olduğundan bütün Üskü-
dar ve civarı kıpkızıl olmuştur.

Yangın dün geç vakte kadar
devam ediyordu.

arasında 7 si erkek İi

Siz ne dersiniz?
Zihniyetler değişmeli!

Gazetemiz bir müddetten
beri, tamamen halkın efkârına
tercüman olarak et ihtikârı,
ekmek narlı, gıda maddeleri
üzerindeki kontrolsuzluk gibi
pahalılığın belli başlı âmilleri
hakkında neşriyatta bulun -
maktadır.

Dün kulağımıza, asıl paha-
lıkla (o uğraşacak mevkide
bulunan, halka hizmetle mu-
vazzaf ve mükellef olan muh-
terem bir zatın bu neşriyatın

“esbakızı maksadı mahsuslara,

| gazete sürümünün tezyidine

atfedecek kadar basit ve zâyıf
düşünmeğe başladığını fısılda-
.dılar.

Halk ihtikârla, pahalılıkla her
gün karşı karşıya bulunduğu
ve önun acılarını her zaman,
'her kesten azla hissettiği için,
yazdıklarımız zâten her kesçe
malüm hakikatlerdir. Bizim
yazmamıza ne hacet? Bu

“neşriyat alâkadarları irşat ,
ikaz ve vazifeye davet mak-
sadile yapilmaktadır.
- Biz “hayat pahalılığı ile.
“mücadele vazifemizi yapar-
“ken, bazı idare damlarında
hâlâ mevcut olduğunu öğren-
diğimiz ve işittiğimiz bu kötü
zihniyetle de mücadele etmek
lâzım geliyor, diyoruz!
Siz ne dersiniz ?

“Komünistler

— re... m 00——

Mevkuflar amli
bir kadın da var

Komünist propagandası yap» »
makla'maztunen tevkif edilenler
“kadın ol-
mak - üzere 8- Rus ve Bulgar
buldnduğu söylenmektedir.

Bizim istihbaratımıza hazaran

ile

bulunan beyannamelerin her hangi
“bir hafi teşkilât tarafından değil, |

nim resmi ve ticari mahiyeti haiz
bulunan bir müesseseye merbut
memurlar tarafından yazılıp tabe-

-dilerek öteye beriye gönderiiği

canlaşılmaktadir.. xd

Arkadaşımız Münir Beyin
cenazesi ihtifalle kaldırıldı

—— e ee ——

Matbuat cemiyeti azası merhumun ailesine
500 lira verilmesi için bir takrir hazırlamıştır

Merhum Münir Beyin mezarı başında
35 senedenberi bilâ fasıla gazetecilik yapan, Türk

matbuatının en emektar ve kıymetli hadimlerinden
Münir Beyin çok kısa bir hastalığı müteakip vefat |
.dün teessürle haber vermiştik. * Merhumun |
dün öğle üzeri ihtifalat'ile Etyemezdeki

hanesinden kaldırılarak Yedikule haricindeki metienine |
naklolunmuş ve arkadaşlarının SR yaşları arasın€s |

“ettiğini
cenazesi

defnedilmiştir.

Cenaze merasiminde matbuat cemiyeti Reisi Hakkı
tarik Bey ile erkânı matbuattan ekserisi ve merhümun
ciradı. hazır . bulunmuşlardır. Cenaze masrafı -
taratından yapıldığı
merhumun ailesine Matburt cemiyeti - tarafından 500
taraimdan 'bir takrir

ailesi
matbuat cemiyeti

lira itası için cemiyet azası
hazırlanmıştır.

ayrica |

gibi

Merhum :

© Münir B.
Mnir B. her yerde kendisini sevdirmiş, ihtiyarlığına rağmen işinden

bir gün bile geri kalmamış mütevazi bir arkadaşımızdı. Ölürken bile

ailesi efradına son vasiyeti “ölürsem beni en yakın bir ' yere gömünüz
ki herkese eziyet olmasın,, demek olmuştur.

Sıcaklar birden

| bire bastırdı
İlkbahar böyle geçerse

i
j

evvel - kışlık
paltolarla ge-
zenlere dün
ceketler bi-
le fazla gel-
miştir. Bir
çok kim-
seler ye-
leklerinide

giğei

lerdir.
üzerine sokaklara -şerbetçiler
dolmuşlardır. Yalnız ortalıkta

buz kıtlığı olduğu için soğuk
bir şey bulabilmek çok si
olmuştur.

alnz ceketle gezmiğ-
ıcakların. bastırması

Evvelki gün hararet 31 de-
receyi bulmuştu. Dün de 24
dereceye kadar yükselmiştir.

Dün tazyik saat 7 de 760 ve
saat İâ te 76lmilimetre idi.
Rüzgâr - ekseriyetle poyrazdan
esmiştir. Azami sür'ati saniyede
5 metre idi. Dün azami hararet
24 derece, asgari 19 derece idi.

Bugün rüzgâr hafifolarakpoy-
razdan eaecek, hava ekseriyetle
açık, biraz: bülutlu olacaktır.

a

Yazın sıcak-
ları birden bire

şekispir perest-
lerin ez karmniğ

arttı. Birhafta

köşkü yaranından /
22 zate cevap veriyor

Alayköşkü. yarnından 22 tane
“Şekispir,, perestin, Hüseyin Suat
Beyin “Akşam,, gazetesinde inti-
şar eden beyanatına hiddet ettik-
lerini dün yazmış, Şekispirin veki-
Ji müdafii gibi bu maruf edibimize
.karşı kaleme aldıkları bir kıt'a
protestonameyi dercetmiştik. Dün |
bir muharririmiz bu münasebetle
Kiüseyin Suat Beyle görüşmüştür.

f i Mabadi Sa 2 Su 6daj|

Bağrı yanık.

Ömer

“MAHMUT YES ARİ,ninj
.son eseri
Pazartesi günü teftikaya
başlıyoruz

Bagrı yanık Ömer,
kimdir ?

Ömer, bağrı - yanık bir
çocuktur. Onun da bir ana-
sı, onun da bir babası var- |
dı. Fakat günün: birinde bu
ana ile bu baba ayrıldılar. |
Ana kendisine bir başka
zevç, babada bir başka |
zevce buldu. Ve zavallı
Ömer ortada kimsesiz kaldı.
Onu.ne üvey annesi, ne de
İ üvey. babası . istemiyorlar.
ma İşte .yeni: romanımmnızın mev-
ZU.

ipi
|
Mahmut Yesari:“ Beri bi Ni
|

1.»

hakiki faciayı ağlıya ağlıya
dınledim ağlıya.ağlıya yaz -
dım,, diyor.

“dercediyoruz.

“eden : karileri- E

“receğiz.
<için

“ ponları kesiniz.

GUMARTESİ

IKAR, SİYASİ TÜRK GAZETESİ

< ıhhiye Vekili Refik Bey Dün Amerikaya Hareket Etti

â Mayıs 19529
| GSABONE ŞERAİTİ »
| MÜDDET: JTürkie için Harıç iç için

2700 Kr.
1459 Er.

Seneliği | 1400 Kr.
6 aylığı | 750 Kr.
3 aylığı | 400 Kr.

| Nüshası her yerde ©
i 3 KURUŞTUR

Yerli malların revacını temin
için bir içtima yapıldı

Dünkü içtimaa iştirak edenlerden bir grup
Paramızın dahilde kalmasını temin etmek, yani ithalâtımızı imkân
derecesinde azaltmak için dün fabrikatörler ve iktisat erbabı
Türkocağında bir içtima akdetmişlerdir .
İçtimada yerli malların revacını temin için müzakereler ceryan
etmiş ve encümenler tes) i#eterrüt eylemiştir. Bu encümenler birer

ıhtısas : raporu

ikinci sahile” (dar,

"Iyavakla. ur.

Bu içtima etrafındaki tafsilât

İstanbul halkı 'dolandırılıyor

meme ——

Emanet izmir belediye-
sinden ibret alsın

——— 00 re —ğ—

İzmir belediyesi kasapların tesis ettikleri
inhisara karşı bizzat et getirterek halkın
dolandırılmasına mâni olmuştur

> 18 a e

İzmirden gazetemize yazılıyor:
“İstanbul Şehremaneti, İzmir

belediyesinden et mes'elesine'

dair bazı malümat sormuştur.
i Belediyemiz, lâzım gelen ce-
vapları göndermiştir. Belediye-
miz, bu cevabında, tipkı “İstan-
“bulda olduğu gibi, bir kaç top-
tancının toplanarak bir “Kasap-
lar Şirketi, teşkil ettiklerini, bu
şirketin az zamanda piyasaya
ve şehrin et fiatına hakim ol-
mağa başladığını, bu vaziyete
karşı, belediyenin kendi vesa -
itile bilfiil. yaptığı, mücadeleyi
muvaffakiyet temin eylediğini
bildirmekte, bugün İzmirde en
âli koyun etinin azami fiatı
110 kuruş olduğunu ilâve et -
“mektedir. .”

İzmir Belediye riyasetinin.
telgrafı

© Bunun üzerine İzmir Beledi-

ye riyasetinden telgrafla bazı

istifsarda bulunduk. Aldığımız

cevap berveçhi atidir:

“İzmir 1 — Toptancıların ih-
tikârı belediyece .mevzu: azami
fiattan fazla et satılması üze-
rine , civardan celbeylediğimiz
etler, hem perakendecilere tev-
zi edilmiş, hemde, belediye-
ce açılan satış barakalarında
sattırılmak suretile mücadele
edilerek Obelediyenin fiatları
muhafaza edilmiştir. ,,

İzmir Belediye Reis Vekili
Ferit
Düşünüyoruz ki, İzmirde de
| Mabadi Sa 2 Su $ del

Gü izellik Mü isabakamız

00

Kuponları ve resimleri

Bugün Tür-
kân Rasim Ha-

nımın resmini


Reye iştirak
“ediniz i
Reye iştirak E

mize muhtelif

“mükâfatlar ve- ©

Onun
resimleri
saklayınız, ku- |

Müsabaka bitti- E
ği zaman güzel-
lerden o birine
rey vermek su-
retiyle bir mü - |
kâfat

bilirsiniz .

kazana-
Bu
İ mükafatlar şun-

lardır: 66 —
50 lira TG reg: F7!
a : AR
5 ”
5

ii maada 5 İkarilihiz de
üçer aylık “ Cumhuriyet .
nesi takdim edilecektir.

abo-

saklayınız!

- ŞFoto Ferit İbrahim
— - Türkân Rasim H.
© Nakti mükâfatlardan başka
“eşya olarak da: müteaddit he-
diyeler verilecektir,

Bu mükâfatlar birinciliği ka-
zanan güzele rey veren kariler
arasında kur'â ile tevzi edile-
cektir.



Bu sayıdaki diğer sayfalar: