Özet
Kurun isimbabası.
Hergün yüz ad veriyoruz.
Topluyan: Kemalettin Şükrü Orbay.
Yugoslavya, Marsilya suikasdrının siyasal mesleklere hakkında ulular kurumuna verdiği notadan sonra, bu notadaki ithamları teyid edici bir de muhtira tevd etmiştir. Basılım 78 sayfa olan bu muhtirana 48 ilşiği vardır ve ayrıca 18 tane de fotoğraf bağlıdır.
Muhtirada usta teşkilatının Macaristan'da yerlesmesinden evvel Macaristan'da, Yugoslavya karşı yapılmaya başlanan tedhi hareketinin başlangıcını anlatmak da ve büyük miktarda muhtecilere sistematiği bir suretle talim ve terbiye olummakta idiler.
Muhtira, mültecilerin ve muhtiraların nasıl seçilerek tedhişci kaplamlarında toplanmasını anlatmakta ve bu toplanma tarzı, Macar sivil ve askeri makamlarının kendi muhtirleri içinde tedhişci teşkilatı ne büyük yardımı göstermeye kafidir demektedir.
Muhtira, Macar makamları tarafından tedhişci kaplamlarına arzu edilmeyen kimselerin yanaşması için, bu kamplar etrafında sırı bir kontrol yapıp, Macar Pusztadı tedhişçileri, şefleri (Perçek) aleyhine isyan ettileri zaman Macar polisinin doğrudan doğruya müdahale ederek (Perçek) müdahaleye eylediğini tebriyiz etmektir.
Muhtira, tedhişcilerin ne gibi sahislardan ibaret olduğu hakkında izahat vermekte ve bunları beş kısma ayırmaktadır:.
1. - Milliyetlerini kaybetmiş ve yeni milli devletler vaziyetine uyanamış eski Avusturya-Macaristan ordusu zabıtları. Misal: General Sarkotić, Miralay Peceviç, Yüzbaşi Metzger ve Bahanski.
2. - Hayatları sabıka ile dolu sahislardır. Misal: Marsilya suikasdrinin seriki Pospisil.
3. - Enebici memleketteki Yugoslavlar arasından seçilen iş- siz alemler. Misal: Marsilya suikasdrinin faali seriklerinden: Rojtic.
4. - Para ve iyi istikbal ümidlerle toplanan Macar sınırlarının takasındaki fakir köylüler.
5. - Usta teşkilatı iş birliği yapmayı teahhüt eden Makedonya ihtilalı teşkilat azaları Marsilya suikasdrinin faali Georgiyef ile Dragof ismindeki sahislere bunlar arasında.
Bu izahatdan sonra muhtira şöyle devam ediyor:.
Macar makamları, memleket dahilinde bulunan bu tedhişci teşkilatının ne gibi gayeler için hareket ettiğlerini ve ne gibi metodları dahilinde çalışıklarını bilimyordum diye mezez. Çünkü Usta Usta teşkilatı azaları, kendilerine mah.
Diğer Gazeteler
Tam metin içeriği
KURUN — isimbabası
Hergün yüz ad
veriyoruz
Kemalettin Şükrü Orbay
859 — Inaç: Yâr
860 — Inag: Yâr
861 — İnak: Gamsız, sadık,
Toplıyan:
yâr
862 — Inam: Adil
863 — Inanç: Nazır
Şark, Şemsâbât
864 — Ilravul: Piştar
iş Güneye Civa
iy içün toğar: Maşrık, şark
Gümüs, Nimet, rk
O ün veli: Şark, rüzgâr
Üğüre Azamet, elideti
ürbüz: Kuvvetli, ten -
865 — Ircı: Muganni
866 — Irdar: İstihkak
Sİ ç, ürün 871 — nız: Cesur
Mei büz er: Şecaatli 872 — Isıyel: Cenup rüzgâr”
iş üre: Kuvvet, mütevah: 873 — Issız Fi
İŞ, vahşi 874 — Istık: Har
875 — Işıklı; Şuledar
tücellâ.
leşi
ÜGüvez: Mütekebbir
1) © Güze Hazan
İV Güzel: AlR, behiç, cemil
üzenge: Mir'ati
O Güzey: Söye
0 Halavurt: Kalender
Hamarat: Faal, işgüzar
lolat: Hediye 889 — İçten: Samimi
890 — İçyer: 'Mahsuldar
891 — İde: Kuvvet
02 — ldgü: Adil, âkil, hayırlı
803 — İdiz İsabet, sahip
Müzeyyenat
a 4 (AA) — Türk Dil A
vam soyadları, hale
ma Kurumun i
mağ (0) ve) leri yn
Sekiz, on hanım toplanmış
lar, Davet kapalı olduğu işin er *
kekler gitmemişler- Fakat dok >
tor misafirlerini kapıda karşıla
maş. Erkek olarak bir de doktor >
dan evvel Akhisara gelen ea“
varmı
Şube reisinin hanımı:
Biz de sokak kıyafetimizle
oturduk, Sonra ben misafir gele”
Ceğini söyledim. Erkence çıktım
Peşir
vi sözel takılıp buraya ge -
n havasını, eğlence
kendi yuvasında 2-
andığım için
i inden, hareket -
mezi eden bu kadı -
e yk tedi, İm ga
da yan
İçin,
kg
evinde bir çay
onam beyin hanı -
Dedi.
Orada bulunduğu sıralarda £e-
rek doktor, gerek karısı Akhisar *
da bir cemiyet ve eğlence, W
hayatı uyandırmak istedikl
bu davetin ilk anlaşma ve tanı ”
ma fırsatı olduğunu söylemişler »
Fikriye Hanım gramofon çalmış -
Mal müdürünün kızma, jandarma
'kumandanının karşama dans
yetmeyi yadetmis.
Şube reisinin hanımı:
O günde
du., Gide-
AZ hastala
dan
m ye Mavadisler geldi
Yin hanımı gitme *
Yugoslavya, Marsilya suikasdı-
nın siyasal mesuliyetleri hakkında
uluslar kurumuna verdiği “note
dan sonra, bu notadaki ithamla,
nr teyid edici bir de muhtıra tevdi
etmişdir. Basılmış 78. sayıfa olan
bu muhturanın 48 ilişiği vardır ve
ayrıca 18 tane de fotoğraf bağlı -
dir.
Muhtırada ustaşi « teşkilâtinm.
Macaristanda yerleşmesinden ev *
vel Macaristanda, , Yugoslavyaya
karşı yapılmağa başlanan tedhiş
bareketinin başlangıcını anlatmak
da ve büyük mikdarda mültecile -
zin gelmesinden evvel bu teşkil -
tin Macar zabitleri tarafından ida
re edilmekde olduğunu ve bazı
Macar teşekküllerinin de bu esna”
da, muahedelerle kurulmuş vazi -
yeti bozmak için hem hudud mem:
Teketler dahilinde kanun harici f
aliyetlere başlamış oldukları tas
ih edilmekdedir.
Bundan sonra tedhişçi kamplar
ının kuruluşu ve 1931 yılından i-
tibaren mültecilerin, Macarisatnm
Pecs) şehrindeki bir kışlada top-
Ju bir halde yatıp kalkmakda ol -
duklarına dair izahat verilmekde
ve tedhişçi unsurlarla. doğrudan
doğruya iş birliği yapmanın bazı
nahzurları bulunduğundan, son -
dah terbiye kaşimları kurulduğu
aman, kantoyun, kanturmuş, kaza)
kapağan, kapan, kapçak, karat
İ karatoğma karatüm karanyan, ke
rayoluk, karabey, Karaboğa, kar
| üre, karabağ, barabua,karabal
karaca, karşıt, karacak, karacamıyan,
karacal, Karacı, karmcıgay, Karaş,
et, ilan, ilde il, malar, inş -
ler, iletmiş,“ ilgazi
ülkem, ilini, khan,
Ttlu, larlağ, ile, ie, itzer, meri
re - emre, inme, inal,
nalı, inal öz, inal
lengiz,
iletmir,
— Ben'erker
onlar dansetmişlerdir.
"Akşam (Ergin) e bu haberleri
yetiştirdi.
Biraz düşündü. Sonra başını
(Meral) e çevirdi.
— Nasıl oldu. Ateşi yok yal.
— Geçti şükür.
Anladım ki bunun lâkırdısmı
bile istemiyor.
Ertesi güni
hanımı hizmetci
çağırdı. Gitiğim zaman şube Te-
in hanımı da orada idi.
Gülüşüp duruyorlardı..
tür.
kaymakam beyin
ri yollamış, Beni
kasd
bildirilmektedir. Muhtiraya göre
bunlardan en meşhuru, tedhişçi
(Güstav Perçek) tarafından
cuda getirilen Jantka Puszta kam-
Bu terbiye kamplarında
tedkişgiler sıkı bir disiplin altında
sistematik bir surette talim ve ter-
biye olunmakda idiler.
Muhtıra, mültecilerin ve muba-
cirlerin nasıl seçilerek tedhişgi
kapmlarında toplanmasını anlat -
'makta ve bu toplanma tarzı, Ma *
car sivil ve askeri makamlarını
kendi muhitleri içinde. tedhişgi
teşkilâta ne büyük yardımlar yap-
tiğını göstermeğe kâfidir demek -
dedir.
Mulhtıra Macar mekamları ta -
rafından tedhişgi kamplarına arzu
'edilmiyen kimselerin - yanaşma -
ması için, bu kamplar etrafında ar
kt bir kontrol yapıldığını ve Pars-
ka Puszta tedhişçileri, şefleri
(Perçek) aleyhine isyan ettikleri
yin doğrudan
ederek (Perçe-
tebarüz
ettirmektedir.
Muhtıra, edhişçilerin. me gibi
sahılardan ibaret olduğu bakkın-
da izahat vermekte ve bunları beş
kısma ayırmaktadır:
1. — Milliyetlerini kaybetmiş
ve yeni milli devletler vaziyetine
uyamamış caki Avusturya - Maca-
istan ordusu zabitlri, Misali
General Sarkotiç, Miralay Fe -
ceviç, Yüzbaşı Metzger ve Bahar
onki.
2. — Hayatları sabıka ile dolu
şahıslar. Misal: Marsilya sujkaşdi
alinin şeriki Ponpisil....
3. — Ecnebi memleketlerdeki
Yugaslavlar arasından seçilen iş -
siz ameleler. Misal: Marsilya eüi-
faili şeriklerinden: Roltiç
4. — Para ve iyi istikbal ümid”
lerile toplanan Macar sınırı min -
takasındaki fakir köylüler.
5. — Ustaşi teşkilât
yapmağı teahhüt eden Makedon -
Ya ihti teşkilât azaları Marsil-
ya sukasdi faili Georgiyef ile Dra-
ngof ismindeki şahın burilar ara *
sındadır.
Bu izahatdan sonra
şöyle devam ediyor:
Macar makamları, memleket
dahilinde bulunan bu tedhişçi tes”
tanın ne gibi gayeler için hare-
ket etekle ibi metod -
ar dahilinde çalışdıklarını
yordum diyemezer. Çünkü Ustaşi
azaları; kendi
muhtıra.
ile geçiniyoruz,
ya gelmiyecek galiba.
Ve anlattılar
O davet gününde ilk defa dok-
torun hanımı ile eczacı dans et -
işler.
Mektepten çıkar çıkmaz Anka:
sadaki babasının tavsiyesile bura
daki eski eczaneye sahip olüve -
ren bu genç eczacı iyi bir çocuğa
benziyordu.
'O gün doktor gramofonda plâk
değiştirirken onlar da boyuna
dans etmişler. Misafirler de s€-
yirci olmuşlar:
Doktorun hanımı misafirlerini
geçrirkeni ?
Bu başlangıç oldu. Bundan
sonra sıksık toplanırız. Eğleniriz.
Demiş.
Fakat malmüdürü. toplanışın
böyle dan, erkekli olduğunu du-
— KURUN $ Bine könun 1934
Yugoslavya'nın Uluslar Kurumuna
verdiği muhtıra
sus askeri mahiyette üniforma
giymekde idiler. Bu teşkilât aynı
zamanda, halk ve kendi azaları
zerinde nüfuzunu artdırmak için,
para dahi basmıştır. (Bu paranın
bir fotoğrafı mubtıraya bağlıdır.)
Teşkilet açık olarak askeri talim »
ler yapmakda idi: Macar makam -
ları, bunları görememiş ve anlıya-
mamış dahi olsalar nazarı dikka-
ti celbetmek için yapılan diploma:
tik müdahaleler kâfi derece çok
dur. Sonra, 26 Nisan” 1934
hinde Yugoslav el
diği bir nota ile Macar hükümeti
bütün bunları resmen kabul eyle -
mişdir.
Muhtırada, Macar makamları -
nn Yugoslav milliyetinden birçok
şüpheli şahıslara pasaportlar ver -
diği zikredilerek bu pasaportların.
fotoğrafları gösterilmekde ve ay -
nca bu mültecilerin nereden para
buldukları meselesi de münakaşa,
olunmaktadır.
Balıkesirde
Bir kaza
Kadirin altındaki at
ürkünce
Balıkesirde Paşa camii yolun »
da acıklı bir kaza olmuştur. Te -
'pecik köyünden Muhsin oğlu Ka-
dir atla yoldan geçerken atın aya-
&ı parke döşeli kaldırım üzerinde
kayarak at ve Kadir yere yuvar -
Tanmıştır, at ürkmüş Kadirin aya»
fa üzengide kalmıştır. #0
Burada halk “kiğa'yetiğe
toplanmış, — bu gez hayvan daha
gok ürkmüş, bütün hrziyle koşm
ya başlamıştır. Zavallı adam iki
yüz metre ka: ik -
lenmiş, her tarafı yara bere için -
de kalmıştır.
Yarası öğr olan Kadir hasta-
haneye kaldırılıp tedavi altına a-
İanmıştar.
Yalova köylüleri
kilâtlı mektepler yaptırıyor
Yalovanın Çukur, Güney, So -
ducak, Gökçedere köylerinde köy»
arif sıhhiye müfeti
lerin inşaatını tetkik etmekedirler.
Mekeplerin bütün masrafı köylü -
İer arafından verilmektedir.
ne atıp oynatamam, diye bağır -
miş,
Jandarma kumandanı da akrı -
m Benim olmadığım yerde se -
nin işin yok!
Demiş, kestirip atmış.
Bütün Akhisar bu danslı çayın
de. ikodusu ile günlerce çalkandı.
durdu.
ziyade eğlencesini, zevkini evinin.
içinde arayan ve bulan bir kadın.
Bu yüzden onunla anlaşıyoruz.
Devamı var)