language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-05-06 Sayfa 1

 



Özet

Tevfik Rüştu Bey, Avrupa'daki siyasi faaliyetini anlatıyor.

Hariciye Vekili Tevfik Rüştu Bey, Berlin ve Roma ziyaretlerinin mahiyetini izah ediyor.

Paskalya geldi, diye et fiatları yeniden 20 kuruş fırladı.

Saat gibi islediği söylenen şehremaneti, kasaplar şirketinin saltanatına nihayet vermeyecek derecede hali acizde midir?

İki gün eve line kadar (120) kuruşa satılan kuzu eti dün tekrar (140) kuruşa çıktı. Ne zahire borsasında fiatlarla te reffü var, ne de hariçten gelen kuzu miktarına da teneziz...



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

Ba örtüler

YUNUS NADİ
İN İdarehanesi » din

karşısında dairei mahsüsa

Telgraf . : İstanbul ( Cumhuriyet- |
Posta kutusu : N* 246

Telefon : . ep mi:

2366 |

İnhisarlara dair

t tesi maksadile
Mmlekette bâzı maddeler üzerine
İsar konur. Fakat kaide olarak
— olunur ki inhisar ile umumi
ve bilhassa halkın sâyü
Mita tazyik edilmiş olmasın.
İnhi Me bir çok memleketlerde
Sar konulmuştur. Çünkü tütün
ki. zaruri ihtiyaçlardan (değildir.
İM da bu inhisar ile halkın o sâyü
By yalnız pek cüz'i bir (o kısmında,
Nİ tütünü sigara yaparak halka Sat-
a tatbik olunur. Bittabi biraz fazla
delile; 'râ ki pek suya sabuna dokun -
İYan, yani halkın zaruri hayat ihti-
atlarını tazyik etmiyen bu maddeden
| ete biraz fazla para gelebilsin
e.


€vlete Yarida
hep Me
İnhüiş

2

Müskiratı inhisar altına alan mem-
Siler görülmüştür. Bu zikkımı on
Şa içenler yirmiye de içebilirler,
Yuhna gitmiyen veya kesesine elver-

Men hiç içmesin demek kolaydır da
SAN için. Fakat meselâ ekmeğe inhi-
lari

i

koymak şimdiye kadar hiç kimse-
* ve hiç bir memleketin hatırından
» © geçmemiştir. Hayatın bu en zaruri
tiyacı üzerinde oynamak çok tehli-
un dir de onun için.

Mh cümledeki (oynamak) tabirine
a tkat ederseniz inhisarların ancak
ituret anında ve zaruret miktarınca
çiacaat olunur bir maliye sistemi ol-
dg, ti kolayca anlamış (olursunuz.
2 va İş öyledir. Hatta çok mahdut mad-

* TE maksur olmasına” dikkat olunan,
sarın o mahdut maddeler üzerinde;
İNİ sui istimal edilmemesine bilhassa!

m olünür. Meselâ elimde. ' inhisar!
j Mar diye sigaraya rastgele yüksek kıy-
Meter konulamaz. O zaman satış du-
Tak inhisardan matlup olan maksat
“Ytolmuş olur. Meselâ bizde müskirat

İssar resimleri çok yüksek tutulmuş
kd Muzu gibi.. İnhisarı Koymak bir zaru-
tetse onu idare etmek dahi başlı başı-

iN Dir marifettir, ve nihayet inhisar da
? SUSalıası. olan bir. ticarettir,ki da-
2 kacak denilen düşmanın tehdidi
tihdadır. Bu makale ile biz inhisar-
Psikolojisini tetkik etmek istemi-
“OMUZ. Bizim maksadımız çok mubalâ-
nemin dedi kodularına zemin
/ bu meselede hakikatın - neden

a olduğunu yakından görmeğe

aktır. Bilir bilmez herkesin âğ-

Büz “güya her şey-inhisara tabi tatul-
| Baş gibi nakarat var. Kendilerine iş
Kalmak için bâzah vasatatımızdan fa-
» ” Umanlara: ? f
-— Ne gibi iş, nerede iş, meselâ?..
Sualini. sorarak hiç şaşmaz. bir rttı-
Kate hep şu cevabı alırız:
© Meselâ inhisarlardan “birinde...
Söneg müracâat edehle beraber inhi-

tları sayarız: O da şaşarak görür. ki

» “Ser bu inhisarlar denilen şeyler

kiyede mahdut bir iki maddeye
hasır imiş.....

“Tütün: ve müskirat hatta Barıt gibi
itrinde olanları geçilirse. Türkiyede
hisar olarak şunlar kalır:
aim benzin ve şeker, güni inhi-

Yı,

Tafığış

neli

|

Bazı limanların tahmil ve tahli-
Yesi, istanbul (O Şebremanetinin Obuz
Petrol,“ benzin ve şekerin oin-
Arı esasen devamlı mahiyeti. : haiz

İİ inhisar değildir, ve bu sene (Yeni

hir tarifesi çıktığında bunlar ta-
tile kalkmış olacaklardır. Efendim
> ve. petrol inhisara tabi olduğu
N bu iki maddeyi çok pahalı alıyo-
deniliyor. Hayır efendim, bu -iki
Maddeyi ortada imhisar . olduğu için
i Maharı alıyoruz değildir. Burada inhi-
Sar kelimesi bir şekilden ibarettir. Bu
İ madde üzerinden fazla vergi almak
i ik, başka; türlü yapamadığımız
SİN bir siperi sajka olarak sadece in-
İSar kelimesini kullandık, o

10
#
1
rd?
ng

ja

kadar.
U işin tarihçesi şöyledir: Hasılı 25 -
40 milyon lira tutan kurunu (vustai
Sar vergisini (o kaldırmağa azmettik.
mun Yerini başka varidatla doldur-
Malı idi. Alelâcele, diğerleri meyanın-

i Sümrük resmi olarak alabilirdik. Fa-
* muahedat buna mâni olduğu için

da inhisar dedikte vergiyi öyle al-
. si * Netekim - “Lozan : muahedesinin
i ; Tüklere ait takyidi müddeti bu se-

mi İtam bulmakta olduğundan bu

Ylar kalkacak ve inhisar varida-
| Mabadi Sa.3 Su 6.daj

” S MÜSABAKASI
) Kuponu z

Düyunuumumiye | li

İ

ii * Tahrir müdürü: 3236 | |
âre müdürü; 2365, Kitap kısmı: 472 |

|

— mma
,

işte bunları bulduk. Bunlar bizde |
halat eşyası oldukları için bu vergiyi | *

* büyük merasimler yapıldığını. is-
bata (çalışmazlar sanırım. Lisele-'
>Timizde verilen bu dersin matbi-

-

. “Hamlet, . müellifi hakkında yaz-

HER GÜN SABAHLARI

Tevfik Rüştü Bey Dün Şehrimize Avdet Etti

5)

- Hariciye Vekilimiz
Avrupadaki. siyasi
faaliyetini anlatıyor

Tevfik Rüştü B. tahdidi teslihat konferan-
sını, oradaki mülâkatları, Berlin ve Roma
ziyaretlerinin mahiyetini izah ediyor

.. Hariciye Vekili Tevfik Rüştü

Bey, refakatinde Hariciye Ka-
lemi mahsus M. Kemal Aziz,
. Şifre M: Suat ve Müşavir Nu-
man Beyler olduğu Halde, dün-
kü ekspresle saat 15 buçukta

Tevfik Rüştü | B. yere çıkarken

şehrimize avdet etmiş ve Sirke- |

ci istasyonunda Vali, Polis M.

Muhtelit - mübadele erkânı ve

sefaretler mümessilleri vs. 7Ze-
vat tarafından karşılanmıştır.
Vekil Bey, ' polis ve zZabıtai be-
Jediye- müfrezeleri . tarafından
selâmlanmiştir, * Tevfik
Bey,
arasında bulunan Muhtelit: mü-
badele . bitaraf azasından M.
Holştatla bir müddet görüşmüş
ve M. Rivasın sıhhatini istifsar

|

“Rüştü
istasyonda, müstakbelin .

etmiştir. : Vekil Bey ve birlikte

Güzel san'atlar
“birliği edebiyat
şubesi kâtibi. umu.
“misi Peyami Safa —
Bey arkadaşımız;
Hüseyin Suat Be-
yin dünkü nüsha- .
mızda -intişa' ; .
eden cevaplarına
, mukabil betveç-
hi ati izahname-
yi göndermiştir.
“Onu da neşredi-
“yoruz:
Cumhuriyet tahtir Müdürü B. E. ye
Muhterem Bey Efendi;
Şekispir.. hadisesi (o etrafında,

Peyami Safa B.

)
|

- yanlış anlaşılmalara mani olmak

izahat vermeme
müsaade buyurmanızı rica ederim:

ümidile . bazı

Evvelâ, Güzel San'atlar Birliği
“edebiyat şubesi kendisine varit
“olan o protesto mektubunu mat-
-buata tevdi
tavassut vazifesi yapmıştır ve
yazdığınız gibi “Alay köşkü
yaranı ,, nın her hangi bir hareketi
mevzubalhs değildir ; * netekim,
protestoda imzaları bulunanların
bir kısmı birliğimize mensup
-olmiyanzatlardır;

Şekispire gelince,

protestoda
imzaları bulunan meslektaşlarımın

neşriyatımıza karşı ne “diyecekle-

rini bilmiyorum; fakat,
“mes'ele tahmin ettiğiniz gibi alev-
lenmeğe müstait değildir. Zira,
samat ve matbuata mensup yirmi
üç zat karşılarına Hüseyin Suat
Bey Efendiyi alıp ta, ona Şekis-
pirin antika olmadığını, eserlerinin
daima ve hâlâ bütün Avrupada
okunduğunu, oynandığını, bütün
milletler murahhaslarile her sene

at sahifelerinde tekrarına lüzum
yoktur. “Kayseri gülleri, nakilinin

dığı satırlara her hangi bir Türk
talebesi devap verebilir, burada

etmekten ibaret bir.

bence, '

Edebiyatımızda di dedi kodu

ekispir bersellerden
Hüseyin SuaiB.ecevap!

| Var kıyas et!.,

“HE. ler. Tokatlıyan oteline git-
mişlerdir.

,yetimizir askeri murahhası alan

j lisebebin minelesbap protesto
ettikleri

: hacet,

Tevfik Rilştü B. istasyonda
avdet eden refikası ve kerimesi

Cenevredeki : ilmi; tahdidi
teslihat komisyonuna giden. he-

ae Mabadi Sa 4 Su, 1 ve 2de a

mmm ir

İmza intihali mi?

i ” Alay köşkü n 'müntesiplerinden
bazılarının Hüseyin Suat beyi

malümdur . Biz bu
protestonun ciddiyetinden şü-
phelenerek kemali o saffetle
acaba bir nümayiş veya gös-
.teriş midir diye düşünürken

“ Akşam , refikimizde
“ Muhittin Sadık . imzâlı şu

satırları okuduk :
“Cuma günü intişar eden
sabah gazetelerinde, Şekispirin

aleyhinde Hüseyin Suat Bey
tarafından vuku bulan, beyanatın

protesto edildiğini gördüm.
-Prötesto edenler arasında kendi
ismim de gözüme ilişti.

Eğer başka bir Muhittin
Sadık varsa ona diyeceğim yok!
Fakat, böyle bir protestodan
haberim olmadığı gibi imzamı da
kendi elimle atarım ve Cumhü-
riyet gazetesinin dediği gibi
Şekspirperestlerden de değilim.,,

Muhittin Sadık beyin bu
mektubunu okuduktan sonra
insan pek haklı olarak acaba
diğer imzalar da böyle mi diye
şüphelere düşuyor, Velev di-
ğerleri böyle olmasa bile ede-
“biyat âleminde yepyeni - bir
vak'a olan bu “imza intihali,,
ve “sui istimâli,,ni öğrendik-
ten sonra artık, uzun. SÖZe ne:

Düşünelim ve: ibret
“alalım!

edebiyat müntesiplerine ait bir
“vazife kalmamıştır.
| Mabadi sara 02

öğ

, boş zamanlarını

» İ Benanusuuannaz asian TEMAYA TEEN.

Me KE A YİN İŞLE İİİ LİLİ EDİLENLERLE aşşa mel ye il

JFakir çocuklara! Paskaly

bayramlık
eşya verilecek

Bunun müteşebbisi
hayırperver bir kadın
olan İşveç sefiresi
.Madam Vallenbergtir

Şehrimizde Hi-
mayei Etfal Ce- (“5
miyeti oazasın-

dan, İsveç sefiresi |
Madam “Vailen-
berg , in riyase- fi
tinde (teşekkül ll
eden bir heyet
taraiından (ya-
kında yeni bir 5

“Çocuk bayramı,, ||
hazırlanmakta -
dir. Bu bayram-
da çocuklara bay-
ramlık eşya te-
vzi. edilecektir,
Bunun ilk müte- |
şebbisi de Ma-j|
dam Vallenborg- |
tır. cali

İsveç © salioi

Ahmeri azasın-
dan bı 'unan Ma-
.dam V.ilenberg,

memleketimizde Madam | Münire

il İumaru ha, -iyeye.hasretmiş şefkatli,

- hayırperv er, muhtaçlara muave-

netten zevlalan bir. kadındır. . . --

Zevci - İsveç sefiri M, Vallen-
berg gibi -bizi- ve memleketimizi
pek seven Madam Vaitenberg,
geçenlerde Çocuk hait-s; müna-
sebetile Tepebaşında veren mü-
samere hasılatile fakir çuruklara
bayramlık bazı eşya tiy«line ka-
rar vermiş ve bu makastla sefa-
rethanenin kendisine majhıs.ıs dai-

resinini bir dikiş ately“<i haline

getirmiştir. Bu mesa? e Beyoğlu
|-Mabadi.Sa-9 Su. 'de|)

Dikkat
Taksiler ucuzladı
Şoförlere > küçüklerlizn
20, büyüklerden 30 ku-
'ruş tenzil ederek para
veriniz
Şehremaneti
mayıstan 'iti-
baren taksi üc-
retlerini ucuz- İl;
latmış- ise de |
taksimetreler
henüz. tashih
edilmediği için
şoförler © &ski
taksi üzerinden para almakta-
dırlar.

Şehremaneti taksilerin antre-
si küçüklerde 20, büyüklerde 30
kuruşa tenzil edilerek tashih
edilinceye kadar küçük taksiler-
de 20 ve büyüklerde yazılan
miktardan 30kuruş noksan veril-
-mesini halka tavsiye etmektedir.
Buna razı olmıyan şoförler ya
hemen seyrüsefer memurlarına
ihbar edilmeli ve yahut numa-
raları alınarak ( Beyoğlu 3039)
numaraya telefon edilmelidir .

Otomobil numaraları

Otomobillerin eski numara
lavhaları kâmilen tebdil edil -
miştir. Bunlar tebdil edilirken
otomobillerin 929 fenni muaye-
neleri de icra edilmiştir. Şoför-
lerin vesikaları de tetkik olün
muştur. İstanbulda binek oto-
mobillerinin miktarı 2000 den
fazladır . bütün otomobillerin
ve arabalrın miktarı da 7 bin-

den fazladır ;

Bagrı yanık
Ömer

Bugün üçüncü sahifemizde
başlayan yeni tefrikamızda
“hakiki hayattan alınmış bir
: faciayı. takıp edeceksiniz.Bagrı
yanık. Ömerin güzide muhar -
riri Mahmut Yesari :

— Ben bu faciayı ağlıya
ağlıya dinledim, ağlıya ağlıya
yazdım. ii diyor

eril

EEE EEE YEEYA YAYLA

BURUNUN

....UANEAEAAEEAEENEAESANEA AS

....

IKAR, SİYASİ TÜRK GAZETESİ

FA
ide öN

TESİ 6 Mayıs 1929

Seneligi 1 14090 Kr. ie Kr.
6 aylığı 5 750 Kr, Ri 1450 Kr.
3 3 aylığı ik 400 Kr. z 800 Kr.

| — Nüshası her yerde
| a) KURUŞTUR

geldi, diye

ci fiatları yeniden

20 kuruş fırladı

Saat gibi işlediği s
kasaplar şirketinin

İki gün eve-
line kadar (120)
kuruşa satılan
kuzü eti dün
tekrar (140)ku-
ruşa çıktı. Ne
zahire borsasın-
da fiatlarda te-
reffü var, ne de
hariçten gelen
kuzu miktarın-
da tenezzül...

O halde bu
terreffü niçin ?

Şehremanetinin
saat gibi işliyen
teşkilâtı ner&-

de ?... e Durup
ürürkeii Zaten
kasapla ; şirketi
gis 30-40
kuruş pahalı ye-

A ON

daha açıktan verelim?... (20
kuruş bu... Dille söylemesi ko-
lay... Fakat o yirmi kuruşları
ne müşkülatla kazanıyoruz.
Kasaba sorarsanız, bu teref-

füün paskalya yüzünden oldu-
ğunu söyler ve ilâve eder:
— Ne yapalım Beyim, bir kaç
“gün bu böyle gidecek |.
On onbeş gün sonra da Kur-
ban bayramı geliyor. Halk et

Bir kariimizden aldığımız
mektup :

1910 tarihinde Viyanada bu-
lunuyordum. Viyana kasapları

kron yirmi hellerden bir kron

altmış hellere çıkarttılar. Halk,
kasapların bu ihtikârına karşı
seyirci kaldı, etler günlerce

rinde- mevsim yaz olduğu için-
tefessüh etti. Belediye bu kok-

70 — Yıldız T. HK.

Bugün de dört resim “dercediyoruz. Bu hanumların üçü İstan *
bul haricindendirler. Saime Suzan Hanım Bandırmadan, Yıldız
--T. Hanım İzmitten, Sabire Hanum Denizliden, N. Kemal Hanım

ise: İstanbuldandır,

Biz de yapamaz mıyız ?

“Viyana halkı et ihtikârının önüne |
mükemmel bir surette nasıl geçmitir?

bilâ sebep etin kilosunu bir

kasap dükkânlarının çengelle- :

o

liği söylenen şehremaneti,
saltanatına nihayet

vermiyecek derecede hali acizde midir?

— Şeni (440) ta wi bırakmazdım amma,yok-
mu şu “Cumfhüriyet,, gazetesi...

“diğimiz ete niçin (20) 30) |

âalmıya mecburdur diye bu soy“:
gunculuk devam edecek ve sa-
at gibi işliyen(!) Emanet teşki-
lâtı böylece işlemekte devam
edip gidecek mi ?..

Bu saatin pek çok geri kal-
dığını söylemek mecburiyetin-
deyız. Bu saatin doğru gitmesi
için senede ( 7 ) milyon “ira

“Veren İstanbul Halkı devam €-
den lâkaydiden bizar olmuştur.

muş etlerden ceza aldı. Neti-
cede etler satılmadığı için ka-
saplar. etin fiatını tenzile:mec-
bur oldular, yani kemafissabık
'dir kron yirmi bellere indirdi-
Ter.

“ Maksadi acizanem İstanbul
ahalisinin de kasaplar şirketi-
nin bu et emin karşı Vi-
yanalilar gibi yapıp yapamıya-
'cağını anlamaktır. i |

Okuyucularinızdan
Tabsin Hakkı

Güzellik Müsabakamız

Bugün de dört resim im dercediyoruz

69 — Sabire H.

71 — N. Kemal H.



Bu sayıdaki diğer sayfalar: