language

ustmenu

searchbar

Cumhuriyet 1929-05-03 Sayfa 1

 



Özet

Kanlı bir bayram! 1 mayıs münasebetiyle Berlin'de kanlı vakalar oldu.

3000 kadar komünistle polisler mücadele etti. Her iki tarafdan da bir çok mecruh ve maktul var.

Bir istihsa seferberliği yapmağa mecburuz Çünkü ithalatımızla ihracatımız arasında senelerden beri bir türlü kapanmaya büyük bir açlık var.

Heybeli şimdiden Kerbela'yı döndü! Bütün Heybeliye veren Deniz lisesi motörünün bulunduğu yerde bir heyelan oldu. Şimdi motor çalışmayor, Heybeli susuz kaldı. Mevcut kuşulardan bir ikisinden maa- dasına Sivrisinek Mucadesi ile gaz dökülmesi olduğun dan halk susuzluktan kvarınıyor. Sarmaştaki sulara şimdiden istifade edilebilen kuyu- jardaki sular bitince bütün Heybeli tam manasına bir Kerbela olacaktır.

7-8 bin nüfusu bir sayfiyin suzun kalması ne feci bir şeydir. Heyelan olan yeri temizleyip halka su verebilmek için (10,000) lira ihtiyaç varmış, fakat Emanet bu parayı vermıyor.

Neden vermüyor? Ya halkın suyunu, Şehre- manetin tedarki etmek mecburiyetinde olduğunu bilmiyor. Yahut bu vazifesini bildiği halde himal edip aldrıs etiyor.

Ve yahut ta parası yok ta ondan vermeyip. Her iç ihtiyale göre de Emanet kabahatlıdır.

Avrupa şehrleri seyirciye mukabil harc mal ve mahsul gönderirler, gene paranız hariç gidiyor.

Senenin 1927 yılındaki ithalat ve ihracatı 60.000.000 lira.

İhracat 1927 yılındaki ithalat ve ihracatı 41.000.000 lira.

Güzelik Müsabakamız Reye istirak ediniz, zahmetsiz bir mukafat kazanırınız.



Diğer Gazeteler



Tam metin içeriği

ZE Başiliairiri

alı -- YUNUS NADİ

ili Terehanesi : Düyunuumumiye |
CAĞİ arşısında dairei mahsusa

Telgraf : İstanbul Cumhuriyet-
Posta kutusu : N* 246

arm ——

5 Bi harrir:
Telefon : Tahrir müdürü: 3236

dare müdürü: 2365, Kitap kısmı: 472

il Cenupta Fran-
çim Siz tahrikâtı

IŞ kur
stanbul Suriyedeki Fransız idaresinin bilhas-
ırada. büy, Mup hudutlarimıza civar havalide
un bin defa daha bağırmak için

za etmiş olduğunu bir defa daha
bir defa daha bağırmak icin
iha a cebri nefis edip duruyoruz.
i Ra dün Kilislilerin gönülleri par-
iş feryatlarını boğmak elimizden
Medi. Bugün de .Türk ve Fransız
HM umumiyelerinin nazarı .dikkat-
Nİ Yavaş yavaş cehenneme dönmüş
N bu hudut üzerine celbetmeği artık

Mi
di den kacılmaz bir vazife addedi-
N

m

ui
3
a

U

i

ri,

Seneler var ki Fransız idaresi Nusa; -

iile Cizre arasındaki çölde çizilecek

i Ut hattı için hatıru hayale gelmez

külât ika edip gelmektedir. Bu

: e ele için zaman zaman bu sütunlar-

NE acı sözler söylemeğe mecbur

UŞ olduğumuz malümdur. Bir karış
4 fazla Türk toprağını tahattı

Mek için bin dereden su - getiren

a, , zların Nuh deyip Peygamber de-

i Veh inatları karşısında çok kere in-

4 Eyip sabrı kifayet etmez.
€nup .hududumuzda bir...kilomet-

d hi, Sağı iki kilometro Oyukarı oârazi

m çıkarmak için Fransızların

M bu havalimizde bir nevi yeni

Akedonya yaratmak istiyen emperi-
| “© maksatlar takip ettiklerine

metmek zarureti karşısında insa-

© bihakkın. ne kadar hayfet ve
et edebileceğini izah iktiza etmez.

*r Fransız Hariciyesi, Fransız erkânı

g İyesi, hulâsa merkezi Fransız

G Ümeti bu işlerde doğrudan doğruya

Kadar ve bu kadar musır ise O 7a-

“ İkide bir iki taraftan da yadedile-

MN am'anevi Türk - Fransız dostlu-

4 dun bir efsaneden ibaret olduğuna
Mmetmek bittabi gayet zaruri olur...

y albuki - kısmen dün Kilis .mektu-

varaköi Nda da söyleririiş olduğu ( veçhile-

“ele yalnız hududun hâlâ çizilmiyen

» parçasından ibaret değildir. Suri-

“eki Fransız idaresi hududun çizilen

“amında dahi bizi bihuzur eden bin

Münasebetsiz hareketi mubah bilmekte

YİĞ ne yapmaktadır. Cehup hudu-
MUZA gidip gelen akli selim (sahibi

“adaşların hiddet ve nefretten -ağız-

a Pıçak açmıyor. Oralarda hudu-
Uzun alt tarafındaki Fransız as-

ti erkânının belli başlı işleri güçleri

kiyaya yataklık etmek ve hatta

İ büyük bir marifet imiş gibi on-

otomobillerine alarak nimayişkâ-

© gezintiler yapmaktır. Bu zavahi-

Yegân& manası ancak Türklerin ta-
Ve iz'açları olabilir. Suriyedeki

i, Sızlar bunda kusur etmemek için
bir dakika kaybetmiyorlar, ve hiç

sat fevteylemiyorlar.

.cün neşrettiğimiz Kilis mektubunda
Idü, muahede mucibince huduğun
tarafında kalan emlâk ve arazile-

içen istifade etmek mevkiinde olan
klerin bu haklarından istifadeleri-

N bin bir mâni ikame olunuyor. Yüz
liklerin bir çoğuna © Suriyede cayi

9 gösterilmiş olduktan başka

UÜ boyuna Türkiyeden kaçan kim-
€E oturtuluyor. Ermenilere gelince;
ları hududun hemen öbür tarafına
ân etmek Suriyedeki Fransız idare-

Nin belli başlı bir siyasetini . teşkil

MİŞ bulunmaktadır. Suriyeden Tür-
€Ye kaçakçılık oradaki Fransız ida-

inin yalnız teşvikine (o değil, tertip

Muzaheretine dahi mazhar bir sis-
olmuştur denilebilir. Hele eşkiya...

— AT Sanki Fransiz jenerallarının ÖZ

€$leridir. Bizde vukuat-yapıp firar

İL her şaki Fransız kumandanının

İrinda ve otomobilinde bir ihtiram

kii bulacağından emindir. Şakave-
ahramaniık gibi tebcil edildiğine

“5
—-i

mw mM''g

m

Gi

a,. an ilân olunan bir misal .halinde
Z OlUYOLUZ. sis rriü milim eyi sai Ye
» 2 kemali hayretle müşahede .ve
#degeldiğimiz bütün bu tahrikât
p eğ ımda henüz hiç bir sey yapmış

İZ. Öyle tahmin ederiz ki hüküme-
a, bile simdiye kadar resmi lisanın
Aik, “ttirdiği nezaketler dairesinde
7 Alip, Herle iktifa etmiş bulunacaktır.

Uğ 3 mahut an'anevi Fransız dost-
Vera Ağır başlı Türkiyeyi hafifmeşrep
müstemlikecilerinin (o misalini
VE takip etmekten menediyor.
EN * bizim mukabelemizin çok mü-
gf, “İşi, Ması ihtimali yok değidir.
yu ansız dostlarımızın Cenup hu-
gö key ç zda oynamağa çalıştıkları can
İz y, ,Mlerden bazıları bunlar... Fran-
Müj, Sk efkârı oumumiyelerinin

ie ciye Vekilimiz
Beyi, Ye Vekili Tevfik Rüştü

haç, Pazartesi günü avdetine

iza
r
olunmaktadır ,

2366 |

|

|

BEŞİNCİ SENE — N' 1794

HER GÜN SABAHLARI

Kanlı bir bayram!

—— 0

.Tmayıs münasebetiyle

idab

>—ö

k

i

Berlinde kanlı vak'alar

oldu
3000 kadar komünistle polisler
müsademe etti. Her iki taraftan

ir çok mecruh ve maktul var

Berlinden bir manzara; Rayştah. binası

. Londra I( A.A ) — Daily Mail.

Berlinden istihbar ediyor: Şehrin
şimal mahallesinde komunist tah-
rikâtçılarından 3,000 kişiye karşi
500 Polis tarafından açılan şiddevi
bir mücadele dolayısiyle Berlinde
vaziyet pek vahim bir şekil almış-
tır. Fecirden itibaren her türlü

silâhlarla mücehhez olan komü-
nistler Pankstraese denilen cad-

deyi istilâ etmiş ve hemen berikat-
lar vücude getirmeğe başlamışlar-
dır.

Elindeki kuvvetlerin her şeye
karar vermiş görünen mümayişci-
lerin hakkından gelecek miktarda
olmadığını gören mahalli polis
amiri maiyyetine ateş açmağı

emretmiş, nümayişçiler de,bu ateşe
hemen mukabelede bulunmuştur.

Bunun üzerine hakiki bir muharebe
zuhur etmiş,her taraftan kurşunlar

yağmağa başlamıştır. O derecede
ki en yüksek katlardan mücade-
lenin safahatını seyretmek bile

tehlikeli bir hal almış ve bu kat-
lardaki pe.çerelerin camları kirıl-

mış ve etrafa dağılmıştır. Polis

barikatlarâ

müteaddit (o deialar

hücum etmiş ve ancak mitralyoz |

kuvvetiyle zaptedebilmiştir.

Kömünistler o kadar ağır zayi»
ata uğramışlardır ki pek çok
olan hasta nakliye arabaları yerde
yatan ölü ve mecruhlarını nakle
yetişmemiştir. Polislerden 3 maktul
ve 24 mecruh vardır. Mücadeleler,
zulmet içinde bulunan şark ve
şimali şarki varuşlarında gece de
devam etmiştir. Mücadele hâlâ
devam etmekte olduğundan neti-
cesi hakkında müsbet malümat
yoktur.

yaralılar kaçtı

Berlin 2 (A.A) — Dünkü gece
müsademelerinde yaralanan ko-

münistlerin ekserisi takibata ma»

ruz kalmamak için gizlendiklerin-

den nümayişçilerin hakiki zayiatı

hakkında henüz hakiki bir fikir

edinmek kabil olmamaktadır.
500 kişi mevkuf

Berlin 1 ( A.A. ) — Dün zabıta
ile komünistler arasında mütead-
, ( MabadiSa3Sulve2de|)

—ş———— m
Kamaz mma SM EE ŞAMAN, Se amaa

Yedeki Fransız idaresinde ve hiç |
ânmayıp bilâkis ve sanki bililtizam !

Galatasaray Atletizm Şanpiyonası

— e ee re

Semih 200 metro da Türkiye

rokorunu kırdı

Dünkü müsabakalarda birinci gelen Galatasaray Lisesi

atletleri bir arada

Düh Taksim Stadyumunda Ga-
latasaray lisesi atletleri arasında
ilk defa olarak senelik atletik
müsabakaları yapılmıştır. e Bu
müsabakalar, şimdiye kadar me-
leketimizde yapılan her hangi bir
atletik müsabaka ile kıyas kabul
etmiyecek derecede mükemmel
ve güzel olmuştur.

Bu müsabakaların en şayani
dikkat noktası sadece muntazam
ve güzel olması değil, 200 metro
sürat koşusunda Türkiye röko-

,runun kırılmış bulunmasıdır,

ita, Di kadarını olsun bilmeleri

Galatasaray kulübünden Mel-
met Ali Beye ait olan eski Türkiye
rökoru dün Semih tarafından
23 1/5 saniye olarak kırılmıştır.

—L.Mabadi: Spor-sütununda 1.

e GÜZELLİK | |

400 metroda birinci gelen
Niyazi

uU Suale
Cevap isteriz

Heybeli şimdiden
"Kerbelâya döndü!

Bütün Heybeliye su veren
Deniz lisesi motörünün bulun

duğu yerde bir heyelân oldu.
Şimdi motör çalışamıyor, Hey-
beli susuz kaldı. Mevcut ku-
yulardan bir ikisinden maa -
Sivrisinek Mücadelesi
için gaz dökülmüş olduğun -
dan halk susuzluktan kıvrani-
yor. Sarnıçlardaki sularla şim-
di istifade edilebilen kuyu-
tardaki sular bitince bütün

Heybeli tam manasıyla bir
Kerbelâ olacaktır.

7-8 bin nüfuslu bir say-
fiyenin susuz kalması
feci bir şeydir.

Heyelân

ne

olan yeri temiz -
leyip halka su verebilmek
için (10,000) liraya ihtiyaç
varmış, “fsket Emanet bu
parayı vermiyor.

Neden vermiyor ?

Ya halkın. suyunu, Şehre-
manetinin tedarik (etmek

£ mecburiyetinde olduğunu bil-
* miyor.

Yahut bu vazifesini bildiği
halde ihmal edip aldırış et-
miyor.

Ve yahut ta parası yok ta
ondan vermiyor.

Her üç ihtimale göre de
Emanet kabahatlidir.

Avrupada şehir şehir gez-
dirdiği heyetlere para bulan
Emanet 'Heybeli halkına su

“temin etmek için 10,000 lira
bulmak mecburiyetinde değil
midir ?

Bu suale cevap isteriz !

IKAR, SIYASI TÜRK GAZETESİ

CUMA 3 Mayıs 1929
i ABONE ŞERAİTİ
İ MÜDDET: (Türkie için Harıç için
eli ee Kr. Çer.

3 aylığı | 400 Kr. | 8009 Kr.

|

Nüshası her yerde
© 5 KURUŞTUR

vga Sı
Biristihsalseferberliği

yapmağa

mecburuz

Çünkü ithalâtımızla ihracatımız
arasında senelerdenberi bir türlü
kapanmıyan büyük bir açık var

72 milyon lira
1928 senesinin ilk dört ayı

55 milyon lira
ndaki ithalât ve ihracatımız

arasındaki farkı gösterir resim

Hayat pahalılığının en büyük amil-
lerinden biri istihsalâtımızın azlığıdır.
İstihsal azlığı hem doğrudan doğruya,
hem de bilvasıta pahalılık üstünde
müessir olmaktadır:

1— Az istihsal, az mahsul ,az mal
demektir, Bu yüzden bir çok ihtiyaçla-
rımızı hariçten tedarik ediyoruz, Pa-
ramız harice gidiyor,

2— Hatiçten getirdiğimiz şeylere
mukabil harice mal ve mahsul gönde-
remiyoruz; bu suretle ithalâtımız
ihracatımızdan fazla oluyor, gene pa-
ramız harice gidiyor, paramızın kıiy-
meti düşüyor, dişarıdan aldıklarımıza
daha çok para veriyoruz.

Bu vaziyetten kurtulmak
çare vardır: .

1— 'Tâsarruf ve yerli mallarına rağ-

için iki

Şekispir perest- bet yani ithalâtımızı azaltmak,

ler ayaklandı

smear

rinden 22 zat Hüseyin
Suat Beyi protesto
ediyorlar

Güzel Saw atlar
birliği o edebiyat
şubesinden :

San'at ve mat-
buat alemimize
mensup “25.
imza ile, Şupe-
mize varit olan
aşağıdaki pro-

Şekispir
testo mektubunu bütün matbua-
tımıza tevdi ediyoruz ;

“ Cihan edebiyatının en bü-
yük ve ebedi simalarından biri

olan “ Vilyam
.Şekspir,,in eser-
lerinin ( zamanı
geçmiş antika
şeyler...) olduğu,
Şekspir,, in olsa
olsa İngilizler
için kıymeti ta-
rıhiyesi bulun-

duğu ( Türkiye-
Hüseyin Süat. € bunları kim-
B. senin anlıyamı-

yacağı ) tarzında “ Akşam ,,

gazetesine bazı sözler söyliyen
| Mabadi Sa 2 Su 2 de |

.—e

- Vatandaş!

m

Her gün vereceğin 10
para ile binlerle
veremli kurtulur

Vatandaş! Ve-

rem Mücadele

Cemiyetine aza

ol! Senede bir

lira, günde 10

para < demek-
tir. Türkiyenin
“yarı” halki bu

10 parayı ve-
rirse her sene
binlerle Verem-
liyi - ölümden
kurtarmak ka-
bil olur.

“ kâfat kazana”
“ bilirsiniz . Bü

2— İstihsalâtımızı artırmak.

Bilhassa ikinci çare çok mühimdir.
Bunun için de bir istihsal seferberliği
ilânından başka çare yoktur.

Bunu bize 1923-1928 senelerindeki
ithalât ve ihracat yekünları arasındaki
mütemadi acık söyliyor,,..

Sene İthalât İhracat

1923 144,000,000 84,000,000

1924 193,000,000 158,000,000

1925 242,000,000 192,000,000

1926 o 234,000,000 187,000 000
İthalât ve İhracat Açığı

1923 60;000,000

1924 34,000,000

1925 49,000,000

1926 46,000,000

“ 1927 ve 1928 senelerinin ithalât ve
ihracat yekünlarını bulmak kabil ola-
mamıştır; fakat bü iki senenin ilk dört
aylık yekünları şunladır;

sene İthalât İhracat
1927 69,000,000 49,000,000
1928 72,000,000 *55,000,000 ,

Bu dörder aylık ithalât ve ihraca
arasındaki açık ise şu kadardır:

1927 20,000,000

1928 13,800,000

Bu dört aya istinaden 1927 ve 1930
senelerinin takribi ithalât ve ihracati
da şöyle tahmin olunabilir;

Sene İthalât “İhracat :
1927 207,000,000 147,000,000
1928 216,000,000 174,000,000

Bu hesaba göre 1927 ve 1928 senele<
rindeki ticareti hariciye açığımız dg
tahminen şu kadardır:

1927 60,000,000

1928 41,600,000

Bu rakamlar ilk dört aylık müvaze-
neye istinaden yapılmış ve tamamej
tahminidir. :1928 senesi kuraklık senesi
olduğu için pek çok un ve buğday ithal
edilmiş olduğundan açığın 4l buçuk
milyondan hayli fazla olduğu şüphe«
sizdir. Bu iki senenin hakiki yekünlaş

irını ancak gümrük istatistikleri neşi
redildiği zaman öğreneceğiz. Şimdilik
ortada bir hakikat vardır ki o da ithaş

lât ve ihracatımız arasındaki farkıy
azalmayıp çoğaldığıdır;

İşte Rakamlar

1923 60 Milyon lira

1924 34 ye a

1925 EN Le

1926 46 R y

1927 60 ” » “Takribi

1928 41 » » “iekriti'i

(1928 kuraklık senesi açığı her haldg

iyi bir sene olan 1927 den fazla olacak

fakat eksik olmıyacaktır.)

Şu halde ithalât ve ihracatta bit
tevazün husule getirebilmek icin yas
pacağımiız en mühim şey:

İstihsal seferberliği ilin etmektir.

Reye iştirak ediniz, zahmetsiz bir
mükâfat kazanırsıniz

Bügün Mat-
mazel Aspasya
M. Kriki nin
resmini derce-

diyoruz.

»
O

Reye iştirak
ediniz

Reye iştirak
eden karileri-
mize (muhtelif
mükâfatlar ve-
receğiz. : Onun
için (resimleri
saklayınız , ku-
ponları kesiniz,
Müsabaka bit-
tiği zaman işti-
rak eden güzel-
lerden O birine
rey vermek Ssu-
retiyle bir mü -

. mükâfatlar şun- | “ey
lardır : 65 —
50 lira 5 lira
25 “ 5 ”
10 Şii
0. GN

&

ji Toto Ferit Tbrâkim”
Mel. Aspasyam Kriki

Bundan maada 5 karimize de

üçer aylık Cumhuriyet abonesi
takdim edilecektir.

Nakti omükâfatlardan eşya



Bu sayıdaki diğer sayfalar: